Twoja firma, jego połowa?

Co należy do wspólnego majątku małżonków?

Zyski z działalności gospodarczej, które Państwa firma wygenerowała w czasie trwania małżeństwa, należą do wspólnego majątku małżonków (společné jmění manželů, dalej „SJM”). Dotyczy to także sytuacji, w której firma jest zarejestrowana tylko na jednego z małżonków. Z prawnego punktu widzenia kluczowe jest to, że zyski powstały w czasie trwania małżeństwa – czyli w okresie, w którym majątek powstaje jako wspólny.

Podobnie jest z nieruchomościami i innymi aktywami firmy. Jeżeli zostały nabyte za pieniądze ze wspólnego rachunku lub z dochodów firmy, również wchodzą w skład SJM. Dotyczy to na przykład biur, samochodów czy wyposażenia produkcyjnego.

I wreszcie udziały w spółkach – czy założyli Państwo s.r.o. (czeska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) lub przystąpili do spółki w czasie trwania małżeństwa? Nawet jeśli figurują Państwo jako jedyny właściciel, udział zazwyczaj wchodzi do majątku wspólnego. A to przy rozwodzie może być bardzo drażliwy temat.

Kiedy firma nie należy do SJM?

Istnieją jednak wyjątki, które mogą ochronić Państwa przedsiębiorstwo. Wiedząc, czego szukać i jak to właściwie udokumentować, mogą Państwo uratować kluczowe aktywa dla dalszej działalności. Typowym wyjątkiem jest majątek, który posiadali Państwo przed zawarciem małżeństwa. Firma założona przed ślubem pozostaje Państwa wyłączną własnością. Uwaga jednak na zyski, które wygenerowała po ślubie – te już wchodzą do SJM.

Kolejnym wyjątkiem są darowizny i spadki. Odziedziczyli Państwo nieruchomość, którą firma wykorzystuje dziś jako biuro? Jeżeli darowizna lub spadek nie zostały wymieszane ze wspólnymi środkami, nie powinny podlegać podziałowi. Konieczne jest jednak dokładne udokumentowanie wszystkiego.

Ciekawą kwestią jest także tzw. majątek przeznaczony do osobistego użytku. Jeżeli na przykład posiadają Państwo cenną kolekcję dzieł sztuki lub narzędzia, które nie służą działalności gospodarczej, mogą one zostać uznane za majątek osobisty. Ale uwaga – wykładnia przepisów nie zawsze jest jednoznaczna.

Jak chronić firmę w razie rozwodu?

Największym błędem jest liczyć na to, że „jakoś to się ułoży”. Znacznie lepiej mieć plan i z góry wiedzieć, jak chronić swój biznes.

Jeżeli założyli Państwo firmę w czasie trwania małżeństwa, wchodzi ona do SJM. Wyjątkiem jest sytuacja, w której zawarli Państwo przedmałżeńską lub małżeńską umowę majątkową wyłączającą działalność gospodarczą z reżimu SJM. Taka umowa może być silną tarczą prawną w czasach kryzysu. Jak ją zawrzeć, przeczytają Państwo tutaj: https://www.arws.cz/novinky-v-arrows/manzelstvi-bez-financnich-nejistot-proc-a-jak-uzavrit-predmanzelskou-smlouvu

Inny scenariusz występuje, gdy firma była finansowana ze źródeł stanowiących majątek osobisty (na przykład ze spadku). W takim przypadku musi istnieć możliwość jednoznacznego wykazania, że środki pochodziły z tych źródeł – najlepiej za pomocą księgowości, wyciągów i innych dowodów.

Przykład:
Wyobraźmy sobie, że założyli Państwo firmę samodzielnie jeszcze przed ślubem, ale w trakcie małżeństwa rozwinęli ją dzięki wspólnym oszczędnościom. Przy rozwodzie drugi małżonek może wówczas dochodzić roszczenia o część tej zwiększonej wartości. Jeżeli nie mieli Państwo jasnej umowy ani oddzielnego finansowania, wyliczenie udziału może być skomplikowane – i często prowadzi do niepotrzebnych sporów. Jakie roszczenia może mieć Państwa małżonek, przeczytają Państwo tutaj: https://www.arws.cz/novinky-v-arrows/podnikate-a-rozvadite-se.

Co mogą Państwo zrobić już dziś?

Najpierw warto uporządkować swoje stosunki majątkowe. Czy wiedzą Państwo, co należy tylko do Państwa, a co jest wspólne? W razie wątpliwości pomoże prawnik z doświadczeniem w zakresie podziału majątku.

Ważna jest również właściwa dokumentacja. Prowadzenie oddzielnych rachunków, przechowywanie dowodów, z jakich środków firma była finansowana, oraz porządek w księgowości – wszystko to może mieć zasadniczy wpływ na wynik postępowania rozwodowego. I wreszcie, warto rozważyć możliwość zawężenia lub rozdzielności SJM.

Rozwód nie musi oznaczać końca Państwa działalności. Prosimy o kontakt jeszcze dziś – dowiedzą się Państwo, jak skutecznie chronić swój majątek.