Koniec postępowań konkursowych dla ambulatoryjnych świadczeniodawców opieki zdrowotnej

Co się zmienia i od kiedy

Do 30 września 2026 obowiązuje zasada, że przed zawarciem umowy o udzielanie i finansowanie świadczeń refundowanych co do zasady zawsze przeprowadza się postępowanie konkursowe – publiczny konkurs ogłaszany przez urząd kraju (krajský úřad), a w Pradze przez Urząd Miasta Stołecznego Pragi (Magistrát hlavního města Prahy), zgodnie z § 46 i § 47 ZVZP. Przeprowadzenie postępowania konkursowego może zaproponować zakład ubezpieczeń zdrowotnych, kandydat lub kraj, a ogłoszenie musi określać zakres świadczeń refundowanych, wyznaczony obszar, termin na złożenie oferty (co najmniej 30 dni) oraz termin, od którego świadczeniodawca ma zapewnić udzielanie świadczeń.

Nowelizacją nr 289/2025 Sb. ze skutkiem od 1 października 2026 zmienia się § 46 ust. 2 w ten sposób, że postępowanie konkursowe będzie przeprowadzane wyłącznie przed zawarciem umowy na opiekę jednodniową lub stacjonarną. Dla świadczeniodawców ambulatoryjnych oraz świadczeniodawców opieki w domowym środowisku pacjenta obowiązek publicznego konkursu o miejsce w sieci zostaje całkowicie zniesiony. Jednocześnie zmienia się podmiot ogłaszający: pozostałe postępowania konkursowe ogłasza odtąd centralnie czeskie Ministerstwo Zdrowia (Ministerstvo zdravotnictví), a nie poszczególne urzędy krajów.

Przejściu między obydwoma reżimami towarzyszą konkretne terminy. Urzędy krajów rozpatrywały doręczone wnioski o ogłoszenie postępowania konkursowego jedynie do 30 czerwca 2026, ze wskazaniem terminu, od którego należy zapewnić udzielanie świadczeń zdrowotnych refundowanych od 1 października 2026 – później urząd kraju nie ogłasza już nowych postępowań konkursowych dla opieki ambulatoryjnej i domowej. Właśnie dlatego wiele krajów (na przykład kraj środkowoczeski) w ciągu 2026 roku aktywnie informowało kandydatów, aby nie przegapili ostatniej możliwości skorzystania z dotychczasowej procedury.

Tło legislacyjne i sprzeciw samorządów zawodowych

Zamiar zniesienia postępowań konkursowych dla opieki ambulatoryjnej i domowej Ministerstwo Zdrowia forsowało już w ramach międzyresortowych konsultacji całej nowelizacji. Czeska Izba Lekarska (Česká lékařská komora) oraz Czeska Izba Stomatologiczna (Česká stomatologická komora) nie zgodziły się z tym krokiem i proponowały zachowanie dotychczasowego systemu, argumentując, że proponowana zmiana nie rozwiązuje rzeczywistych problemów z dostępnością opieki. Ministerstwo nie odstąpiło od swojego zamiaru, w zamian jednak dodało do ustawy wymóg przejrzystości: zakłady ubezpieczeń zdrowotnych mają co roku do końca listopada publikować raport o sieci swoich świadczeniodawców umownych.

Co to oznacza w praktyce dla świadczeniodawców ambulatoryjnych

Dotychczas nowy i istniejący świadczeniodawca ambulatoryjny mógł z większym prawdopodobieństwem liczyć na to, że miejsce w sieci świadczeniodawców umownych zakładu ubezpieczeń zdrowotnych uzyska w drodze sformalizowanego publicznego konkursu o ściśle określonych zasadach, terminach i z możliwością zgłoszenia się. Po 1 października 2026 ta pewność znika – zawarcie umowy o udzielanie i finansowanie świadczeń refundowanych będzie zależało wyłącznie od bezpośrednich negocjacji handlowych między świadczeniodawcą a konkretnym zakładem ubezpieczeń zdrowotnych.

W praktyce wzmacnia to pozycję negocjacyjną ubezpieczycieli i stawia wyższe wymagania świadczeniodawcom: bez oparcia w postępowaniu konkursowym ważniejsze będzie, jak sformułowana jest umowa (zakres świadczeń refundowanych, okres obowiązywania, przyczyny i terminy wypowiedzenia, wolumeny opieki), a także to, czy świadczeniodawca posiada ważne uprawnienie do udzielania świadczeń zdrowotnych w wymaganej dziedzinie, formie i miejscu. Mniejsi lub nowo wchodzący na rynek świadczeniodawcy, którzy dotąd polegali na równych warunkach publicznego konkursu, będą musieli bardziej polegać na starannie przygotowanej ofercie i negocjacjach umownych.

Podsumowanie

Od 1 października 2026 postępowanie konkursowe przestaje być warunkiem wejścia świadczeniodawców ambulatoryjnych i świadczeniodawców opieki domowej do sieci zakładów ubezpieczeń zdrowotnych – pozostaje jedynie dla opieki jednodniowej i stacjonarnej, a ogłasza je odtąd centralnie Ministerstwo Zdrowia. Dla świadczeniodawców oznacza to, że o umowie z ubezpieczycielem decyduje przede wszystkim jakość negocjacji i przygotowania umownego, a nie sformalizowany publiczny konkurs. Kto nie chce ryzykować utraty miejsca w sieci z powodu źle skonstruowanej umowy, niewystarczającego uprawnienia lub przeoczonego przepisu przejściowego, powinien omówić sytuację ze specjalistami. Adwokaci kancelarii adwokackiej ARROWS od lat zajmują się prawem medycznym i są ubezpieczeni od odpowiedzialności zawodowej do kwoty 350 000 000 CZK (ok. 14,4 mln EUR). Skontaktuj się z nami pod adresem konsultacja@arws.cz.