ČNB a finfluencerzy – uwaga na kary!
Zgodnie z prawem czeskim finfluencerzy publikujący rekomendacje inwestycyjne muszą przestrzegać zasad przejrzystości i ujawniać konflikty interesów. W przeciwnym razie grożą im sankcje ze strony Czeskiego Banku Narodowego (ČNB). Na przykład rekomendacja konkretnej akcji może podlegać zasadom dotyczącym rekomendacji inwestycyjnych, natomiast indywidualne doradztwo inwestycyjne wymaga odpowiedniego zezwolenia. Artykuł wyjaśnia, jak odróżnić te dwa rodzaje działalności i bezpiecznie przygotowywać treści.

Na co należy uważać?
1. Rekomendacja inwestycyjna podlega regulacji
Każdy publiczny przekaz zawierający rady, opinie lub rekomendacje dotyczące kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych (akcje, obligacje, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, instrumenty pochodne itp.) może zostać zakwalifikowany jako rekomendacja inwestycyjna w rozumieniu MAR. ČNB rozróżnia:
- Rekomendację bezpośrednią – wyraźne nakłanianie do kupna, sprzedaży lub utrzymania instrumentu finansowego.
- Rekomendację pośrednią – przekaz, który ocenia instrument finansowy (np. określenie akcji jako „przewartościowanej” lub „niedowartościowanej”), nie doradzając wprost, co z nim zrobić.
Jeżeli finfluencer udziela bezpośredniej rekomendacji inwestycyjnej, musi zapewnić:
- Podanie tożsamości autora oraz ewentualnie jego pracodawcy.
- Datę i godzinę publikacji.
- Obiektywność przekazu – wyraźne oddzielenie faktów od opinii.
- Odniesienie do wiarygodnych źródeł.
- Ujawnienie możliwych konfliktów interesów.
W przypadku treści audiowizualnych nie wszystkie te informacje muszą być częścią samego przekazu, ale muszą być łatwo dostępne.
2. Są Państwo ekspertem? Mają Państwo dodatkowe obowiązki!
ČNB rozróżnia dwie grupy osób udzielających rekomendacji inwestycyjnych:
- Profesjonalista – osoba pracująca dla banku, firmy inwestycyjnej lub innego podmiotu wydającego rekomendacje inwestycyjne.
- Ekspert – osoba, która wielokrotnie proponuje decyzje inwestycyjne, występuje jako ekspert lub sprawia wrażenie eksperta.
Finfluencerzy często należą do kategorii ekspertów, dlatego mają dodatkowe obowiązki, np.:
- Wskazanie metody wyceny i założeń wyjściowych rekomendacji.
- Ujawnienie zalecanego okresu utrzymywania inwestycji oraz ostrzeżenia o ryzykach.
- Informowanie o konfliktach interesów i udziałach w rekomendowanych aktywach.
3. Uwaga na doradztwo inwestycyjne!
Finfluencer, który udziela zindywidualizowanych rekomendacji (np. doradza konkretnym użytkownikom w komentarzach, czy powinni kupić określoną akcję), może świadczyć doradztwo inwestycyjne. Działalność ta wymaga licencji firmy inwestycyjnej (obchodník s cennými papíry) lub pośrednika inwestycyjnego (investiční zprostředkovatel). Świadczenie doradztwa bez zezwolenia może zostać ukarane grzywną w wysokości do 150 milionów CZK (ok. 6,2 mln EUR).
Co grozi za naruszenie zasad?
Czeski Bank Narodowy może za nieprzestrzeganie regulacji nałożyć:
- Kary do 15 milionów CZK (ok. 0,6 mln EUR) dla osób fizycznych i do 30 milionów CZK (ok. 1,2 mln EUR) dla osób prawnych.
- W niektórych przypadkach nawet trzykrotność bezprawnie uzyskanej korzyści.
- Za nielegalne doradztwo inwestycyjne do 150 milionów CZK lub 10 % obrotu firmy.
Jak uniknąć problemów?
Prosimy sprawdzić, czy tworzone przez Państwa treści nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych. Jeśli tak, należy przestrzegać wymogów MAR. Warto ocenić, czy nie są Państwo uważani za eksperta – jeśli tak, należy spełniać dodatkowe obowiązki. Jeżeli udzielają Państwo zindywidualizowanych porad, należy uzyskać zezwolenie na świadczenie doradztwa inwestycyjnego.
W celu uzyskania dalszych informacji zalecamy zapoznanie się z materiałami Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) lub zwrócenie się do specjalistów w dziedzinie regulacji finansowych.
Nie narażajcie się Państwo na niepotrzebne ryzyko – przestrzegajcie zasad i chrońcie swoją reputację! Jeśli potrzebują Państwo porady, prosimy o kontakt – chętnie pomożemy. Świat cyfrowy jest dla nas bardzo ważny.
Autor artykułu:
Uwaga:
Informacje zawarte w tym artykule mają wyłącznie ogólny charakter informacyjny i służą podstawowej orientacji w problematyce według stanu prawnego na rok 2026. Choć dbamy o maksymalną dokładność treści, przepisy prawne i ich wykładnia zmieniają się w czasie. Jesteśmy kancelarią adwokacką ARROWS, podmiotem wpisanym do Czeskiej Izby Adwokackiej (Česká advokátní komora) (nasz organ nadzoru), a dla maksymalnego bezpieczeństwa klientów posiadamy ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej z limitem 350 000 000 CZK. W celu weryfikacji aktualnego brzmienia przepisów i ich zastosowania do Państwa konkretnej sytuacji niezbędny jest bezpośredni kontakt z kancelarią adwokacką ARROWS (konsultacja@arws.cz). Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne szkody powstałe w wyniku samodzielnego wykorzystania informacji z tego artykułu bez uprzedniej indywidualnej konsultacji prawnej.
