Gra hazardowa a gra zręcznościowa

Definicje i kryteria: gra hazardowa a gra zręcznościowa w Republice Czeskiej

Z tej definicji wynikają trzy podstawowe cechy gry hazardowej:

• Stawka (zakład) – gracz wnosi do gry stawkę lub inne świadczenie, którego zwrot nie jest zagwarantowany. Po postawieniu zakładu nie jest więc pewne, że gracz odzyska swoje środki.
  
  
• Możliwość wygranej – gra oferuje perspektywę wygranej (zazwyczaj pieniężnej lub rzeczowej) w zamian za wniesioną stawkę.
  
  
• Element losowości – o wyniku gry (wygranej lub przegranej) decyduje całkowicie lub częściowo przypadek albo nieznana okoliczność. Oznacza to, że wynik nie zależy wyłącznie od działania gracza, lecz istotną rolę odgrywa szczęście lub okoliczności z góry nieznane.
  

Jeżeli gra spełnia wszystkie trzy wymienione cechy jednocześnie, istnieje wysokie ryzyko, że właściwe organy uznają ją za grę hazardową. W praktyce grą hazardową jest zatem każda gra o stawkę, w której można wygrać i w której rolę odgrywa przypadek (niepewność wyniku). Typowymi przykładami gier hazardowych są loterie, zakłady, ruletka, automaty, poker i inne gry kasynowe – we wszystkich gracz stawia pieniądze z niepewnym wynikiem zależnym od przypadku.

Gry zręcznościowe (skill-based) pozostają natomiast poza reżimem czeskiej ustawy o grach hazardowych (ustawa nr 186/2016 Sb., dalej „ustawa o grach hazardowych”), ponieważ ich wynik zależy przede wszystkim od umiejętności lub wiedzy graczy, a nie od przypadku. Za grę wiedzy można uznać taką, której wynik determinuje wiedza uczestnika – przykładem może być teleturniej „Milionerzy”, w którym sukces zależał od prawidłowych odpowiedzi na pytania sprawdzające wiedzę, a uczestnicy mogli zdobyć wygraną pieniężną wyłącznie dzięki swojej wiedzy.

Gra zręcznościowa to z kolei gra, w której o wyniku decydują indywidualne umiejętności graczy – na przykład szybkość reakcji, myślenie strategiczne i kombinacyjne itp. Klasycznymi przykładami są szachy, go, kółko i krzyżyk czy e-sport, o ile rywalizuje się w nich o nagrody – sukces w takich grach zależy głównie od umiejętności gracza, a nie od zdarzenia losowego. Czy wiedzą Państwo, że ARROWS ma wyspecjalizowany zespół ds. prawa IT, prawa oprogramowania i cyberbezpieczeństwa, który zajmuje się także cyfrowym środowiskiem gier?

Czyste gry wiedzy i czyste gry zręcznościowe nie są według ustawy o grach hazardowych uznawane za hazardowe. Ustawa ich nie obejmuje, a zatem do ich prowadzenia nie jest potrzebne zezwolenie na podstawie ustawy o grach hazardowych. Bardzo ważne jest jednak, aby pamiętać, że nie każda gra, w której występuje wyraźny element wiedzy lub umiejętności, automatycznie należy do kategorii gier wiedzy lub gier zręcznościowych. Wystarczy, że w grze pewną rolę odegra również przypadek (lub inny element niepewności wyniku), a gra może podpadać pod ustawową definicję hazardu.

Innymi słowy, decydująca jest zawsze konkretna ocena wszystkich elementów gry – przede wszystkim tego, czy występuje przypadek oraz czy gra toczy się o stawkę i wygraną. Jeżeli tak, będzie to gra hazardowa bez względu na to, jak wysokiego poziomu umiejętności gra poza tym wymaga.

Podsumowanie: Dla odróżnienia gry hazardowej od zręcznościowej w Republice Czeskiej kluczowe są trzy wymienione cechy. Gra oparta na umiejętnościach nie spełnia przesłanki losowości (wynik jest przewidywalny przy znajomości umiejętności graczy) i często nie operuje też bezzwrotną stawką.

Na przykład turniej szachowy z wpisowym i nagrodami nie jest hazardem, jeżeli zwycięzcę wyłaniają wyłącznie umiejętności graczy, a nie element szczęścia. Natomiast turniej pokerowy o pieniądze zazwyczaj jest już grą hazardową, ponieważ choć wymaga umiejętności, rozdanie kart i układy są losowe – o wygranej decyduje przynajmniej częściowo przypadek, a gra toczy się o stawki z niepewnym zwrotem.

Aktualne przepisy w Republice Czeskiej i nowelizacje na 2025 rok

Obecna regulacja gier hazardowych w Republice Czeskiej zawarta jest w ustawie nr 186/2016 Sb. o grach hazardowych, obowiązującej od 1 stycznia 2017. Ustawa ta zastąpiła wcześniejszą czeską ustawę loteryjną nr 202/1990 Sb. i wprowadziła kompleksową, nowoczesną regulację hazardu. Ustawa o grach hazardowych określa zarówno ogólne warunki prowadzenia gier hazardowych, jak i poszczególne rodzaje gier (loterie, zakłady bukmacherskie, bingo, gry techniczne – automaty, gry na żywo w kasynie, tombole itd. – zob. § 3 ust. 2 ustawy). Ustawa wprowadziła system licencyjny dla operatorów hazardu i wzmocniła uprawnienia nadzorcze państwa w celu ochrony graczy przed negatywnymi zjawiskami, zapewnienia przejrzystości i poboru podatków.

Istotne zmiany i nowelizacje

Od uchwalenia w 2016 roku ustawa o grach hazardowych była kilkakrotnie nowelizowana, głównie w celu wzmocnienia ochrony graczy i doprecyzowania zasad.

Do najważniejszych zmian należy wprowadzenie Rejestru Osób Wykluczonych (Rejstřík vyloučených osob, RVO) – centralnej bazy danych osób, którym zakazano udziału w grach hazardowych.

Od 2021 roku operatorzy mają obowiązek sprawdzać, czy gracz nie jest wpisany do RVO (np. osoby pobierające świadczenia z tytułu ubóstwa, osoby w upadłości konsumenckiej lub dobrowolnie wykluczone). Krok ten znacząco zwiększa odpowiedzialność operatorów przy dopuszczaniu do gry – celem jest ochrona grup wrażliwych społecznie przed hazardem. Ponadto doprecyzowano wymagania techniczne dla gier online i zasady zdalnej weryfikacji tożsamości graczy oraz rozszerzono uprawnienia organów kontrolnych (Ministerstwa Finansów Republiki Czeskiej (Ministerstvo financí) i czeskiej Służby Celnej (Celní správa)) w walce z nielegalnymi grami.

Na uwagę zasługuje również koncepcja „turnieju na małą skalę”, którą ustawa nr 186/2016 Sb. wprowadziła jako szczególną kategorię gry hazardowej z łagodniejszą regulacją. Chodzi o mały turniej karciany (zazwyczaj pokerowy) z ograniczoną liczbą graczy i niskimi stawkami – maksymalnie 90 uczestników, a łączna stawka jednego gracza nie może przekroczyć 1 000 CZK (ok. 40 EUR) w ciągu 24 godzin.

Turnieje te może organizować osoba prawna z siedzibą w UE/Republice Czeskiej i musi je wcześniej zgłosić urzędowi gminy, w której się odbywają. Organizator małego turnieju nie może też wypłacić w wygranych więcej niż 95 % wniesionych stawek.

Regulacja ta umożliwia legalne organizowanie mniejszych turniejów pokerowych bez indywidualnej licencji Ministerstwa Finansów, o ile przestrzegane są wskazane limity i obowiązek zgłoszenia. Dla organizatorów oznacza to możliwość działalności w ograniczonym zakresie, jednak w przypadku przekroczenia limitów (np. wyższe stawki, więcej graczy, brak zgłoszenia) turniej stałby się nielegalny.

W 2025 roku ustawa o grach hazardowych jest ustabilizowanym aktem prawnym, jednak wciąż toczą się dyskusje o jej dalszym rozwoju. Regulator (Ministerstwo Finansów) na bieżąco ocenia nowe zjawiska na rynku – na przykład loot boxy w grach online (losowe skrzynki z nagrodami), sporty fantasy czy niektóre konkursy na pograniczu hazardu i gry zręcznościowej. Nie mają one na razie odrębnej regulacji i ocenia się je według ogólnych kryteriów losowości i stawki.

Rządowy „pakiet naprawczy” procedowany w 2023 roku dotyczył głównie opodatkowania hazardu (podwyższenia stawek podatku od gier hazardowych), nie zmienił jednak samej definicji gry hazardowej. Można jednak oczekiwać, że przepisy będą dalej reagować na rozwój technologiczny – np. poprzez ewentualne przyszłe ujednolicenie zasad dla elementów online w grach lub implementację ewentualnych inicjatyw europejskich.

W 2025 roku nadal jednak obowiązuje zasada, że różnica między grą hazardową a zręcznościową jest nadal definiowana przede wszystkim przez stopień losowości i istnienie stawki, jak stanowi ustawa z 2016 roku z późniejszymi zmianami.

Odpowiednie przepisy UE i ich wpływ na regulację krajową

Regulacja gier hazardowych w Unii Europejskiej należy przeważnie do kompetencji poszczególnych państw członkowskich.

Nie istnieje jednolite europejskie prawo o grach hazardowych, które bezpośrednio określałoby definicje gry hazardowej i zręcznościowej – pojęcia te każde państwo ustala we własnym ustawodawstwie.

Ogólnie jednak obowiązuje podobna zasada jak w Republice Czeskiej: grami hazardowymi są gry o pieniądze zależne od przypadku, natomiast czyste skill games nie są uznawane za hazard.

Przykładowo w przepisach unijnych hazard bywa charakteryzowany jako gra o stawkę pieniężną połączona z elementem losowości – np. dyrektywa o handlu elektronicznym wyraźnie wyłącza ze swojego zakresu „działalność związaną z grami hazardowymi, w których stawką są wartości pieniężne w grach losowych, łącznie z loteriami i transakcjami dotyczącymi zakładów” (co w zasadzie odpowiada czeskiej definicji). Również przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy (AMLD) definiują „gry hazardowe” jako usługi polegające na stawianiu wartości pieniężnej na wynik gry opartej na przypadku, nawet jeśli może ona zawierać element umiejętności, i zaliczają do nich loterie, gry kasynowe, poker, zakłady itp. – a więc ponownie ujęcie bardzo podobne do czeskiego.

Choć UE nie ma jednolitej regulacji hazardu, wpływa na regulacje krajowe na kilka sposobów:

• poprzez ogólne zasady swobodnego przepływu usług i swobody przedsiębiorczości
• poprzez cząstkowe zalecenia i współpracę między państwami

Czeska ustawa o grach hazardowych była uchwalana także z uwzględnieniem prawa UE – jej celem było otwarcie wcześniej zamkniętego rynku dla zagranicznych operatorów z UE na równych warunkach. Dziś o czeską licencję na gry hazardowe mogą więc ubiegać się również spółki z innych państw członkowskich UE (jeżeli spełnią określone warunki), zgodnie z zasadą niedyskryminacji.

Jednocześnie państwa członkowskie mogą ze względu na interes publiczny (ochrona konsumentów, porządek publiczny) regulować hazard stosunkowo surowo i ograniczać jego transgraniczne świadczenie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie potwierdził, że gry hazardowe stanowią specyficzną dziedzinę, w której surowe krajowe licencje, a nawet monopole mogą być uzasadnione i nie są sprzeczne z prawem UE, jeżeli realizują uprawniony cel (np. walkę z uzależnieniami) i nie są dyskryminujące.

Gry zręcznościowe a hazardowe w UE

Ze względu na brak harmonizacji może się zdarzyć, że określony rodzaj gry jest w jednym państwie uznawany za hazard, a gdzie indziej za zwykły konkurs.

Przedsiębiorcy muszą zatem starannie śledzić definicje w każdym państwie, w którym chcą prowadzić grę. Przykładem mogą być loot boxy (losowe wirtualne nagrody w grach wideo) – belgijski i niderlandzki organ regulacyjny uznały je za niedozwolony hazard i zakazały ich oferowania w grach, podczas gdy w innych państwach UE (w tym w Republice Czeskiej) pozostają na razie w szarej strefie i nie są wprost uregulowane.

Różnice występują również w przypadku konkursów sportów fantasy, pokera czy zakładów na e-sport – są to obszary, w których regulacje krajowe mogą odmiennie postrzegać kwalifikację jako hazard.

W UE działa grupa robocza ds. hazardu i odbywa się wymiana informacji między regulatorami, jednak każde państwo zachowuje własne kryteria. Dla czeskiego środowiska obowiązują więc definicje według ustawy nr 186/2016 Sb., a ewentualne prowadzenie gier za granicą wymaga analizy prawnej tamtejszych przepisów.

Wpływ UE przejawia się także w obszarze standardów technicznych i operacyjnych. Przykładowo na podstawie inicjatyw europejskich Republika Czeska wprowadziła wspomniany Rejestr Osób Wykluczonych i wdrożyła surowsze zasady weryfikacji tożsamości graczy online (wymagane przez dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy).

Ponadto przepisy UE (takie jak ogólne RODO) nakładają wymagania dotyczące przetwarzania danych graczy, co przekłada się na krajowe warunki prowadzenia hazardu. Ogólnie można stwierdzić, że UE pozostawia państwom członkowskim swobodę w odróżnianiu hazardu od gry zręcznościowej, ale harmonizuje niektóre powiązane obszary (zwalczanie finansowania terroryzmu, ochrona konsumentów online itp.), których operatorzy nie mogą pominąć.

Dla przedsiębiorców oznacza to: jeżeli Państwa gra nie jest hazardowa według prawa czeskiego (nie spełnia definicji losowości/stawki/wygranej), mogą ją Państwo w Republice Czeskiej prowadzić stosunkowo swobodnie. Jednak przy zamiarze działania również w innych państwach UE konieczne jest sprawdzenie, czy tamtejsze prawo nie uznaje podobnej koncepcji za hazard. W razie wątpliwości warto zwrócić się o stanowisko do lokalnego organu lub uzyskać licencję także w danym państwie, jeżeli nie chcą Państwo ryzykować sankcji za nielegalną grę hazardową.

Przykłady z praktyki: na co uważać

W praktyce często spotykamy się z konkursami i grami na pograniczu hazardu i gry zręcznościowej. Z perspektywy twórców aplikacji growych lub organizatorów konkursów kluczowa jest prawidłowa ocena, czy planowany produkt należy do regulowanego hazardu. Poniżej przedstawiamy kilka typowych sytuacji i kwestii wymagających uwagi:

Turnieje w grach karcianych lub komputerowych o pieniądze

Jeżeli planują Państwo zorganizować publiczny turniej (offline lub online) w pokera, Hearthstone, FIFA lub inną grę, w której uczestnicy wnoszą stawkę, a zwycięzca otrzymuje wygraną pieniężną, należy starannie rozważyć, czy wynik nie zależy częściowo od przypadku.

W przypadku czysto strategicznych gier (np. szachy) nawet publiczny turniej o nagrody nie powinien podlegać pod hazard (brak elementu losowości). Natomiast turniej pokerowy jest już hazardowy – zawiera element losowości w rozdawaniu kart.

Prawo czeskie dopuszcza wprawdzie turnieje pokerowe na małą skalę (zob. wyżej), ale muszą one spełniać ustawowe limity (maks. 1 000 CZK stawki na gracza, maks. 90 graczy, obowiązek zgłoszenia itp.). Większe lub niezgłoszone turnieje wymagałyby już pełnej licencji Ministerstwa Finansów.

Zalecenie: W przypadku każdego turnieju o pieniądze należy sprawdzić, czy gra nie zawiera elementów losowych. Jeżeli tak i nie jest to wpływ znikomy, lepiej postępować tak, jakby chodziło o hazard – tj. skorzystać z wyjątku (mały turniej) albo ubiegać się o odpowiednie zezwolenie.

Konkursy konsumenckie i gry marketingowe

Wiele firm organizuje konkursy dla klientów – na przykład losowanie zwycięzców spośród zakupionych losów, kody pod nakrętkami, internetowe koła fortuny itp. Należy tu uważać, aby taka akcja marketingowa nie spełniała definicji hazardu. Czeska ustawa obejmuje definicją stawki także „różnicę między oferowaną ceną towaru lub usługi a ceną zwyczajową” czy „kwotę przewyższającą zwykłą cenę połączenia telefonicznego/SMS”, jeżeli za udział w konkursie trzeba coś dopłacić. Co do zasady jednak konkursy konsumenckie bez konieczności wnoszenia dodatkowej stawki (np. jedynie zakup produktu po zwykłej cenie) nie podlegają pod hazard. Należy je jednak prawidłowo skonstruować – nie może występować dodatkowa opłata za udział, a wygrane nie powinny być wypłacane wyłącznie losowo, bez jakiegokolwiek elementu aktywności uczestnika. Przykład: Losowanie nagród wśród klientów, którzy kupili produkt, zazwyczaj nie jest hazardem, jeżeli zakup nie był obciążony wyższą ceną z powodu konkursu. Jednak konkurs, w którym uczestnik dopłaca za „los” lub SMS premium, może już podlegać pod hazard (ponieważ płatność ponad zwykłą cenę jest traktowana jako stawka).

Zalecenie: Projektując konkurs, zawsze należy sprawdzić, czy udział nie wymaga od gracza szczególnej stawki i czy wybór zwycięzcy nie jest czysto losowy – w przeciwnym razie istnieje ryzyko, że będzie to loteria wymagająca zezwolenia.

Loot boxy i przedmioty wirtualne

W obszarze gier wideo częstym tematem są tzw. loot boxy – czyli skrzynie lub pakiety o losowej zawartości, które gracz może kupić za prawdziwe pieniądze i z których może zdobyć rzadkie przedmioty.

Choć w Republice Czeskiej loot boxy nie są na razie regulowane jako hazard, potencjalnie spełniają przesłanki gry hazardowej (gracz płaci bezzwrotną stawkę za niepewny wynik – element losowości, możliwość zdobycia cennego przedmiotu). Sytuacja w UE jest niejednolita – w niektórych państwach są uznawane za niedozwoloną loterię, w innych nie.

Zalecenie: Warto rozważyć rezygnację z monetyzacji czysto losowych nagród albo przynajmniej uniemożliwić ich spieniężenie (np. tak, aby zdobytych przedmiotów nie można było sprzedawać za prawdziwe pieniądze). W ten sposób zmniejszą Państwo ryzyko, że organy uznają Państwa system za grę hazardową. Jeżeli obstają Państwo przy loot boxach, należy uważnie śledzić rozwój przepisów – presja na regulację tych praktyk rośnie w całej Europie.

Ligi fantasy i e-sport

Popularne są platformy internetowe, na których użytkownicy mogą tworzyć własne drużyny sportowe (fantasy league) lub obstawiać wyniki meczów e-sportowych.

W przypadku sportów fantasy wszystko zależy od modelu – jeżeli gracze wnoszą stawkę, a wygraną otrzymuje ten, którego drużyna zebrała najlepsze rzeczywiste statystyki (połączenie umiejętności przy składaniu drużyny i przypadku, jak zagrają prawdziwi sportowcy), może chodzić o hazard (ponieważ występ prawdziwych sportowców jest dla graczy faktycznie okolicznością zewnętrzną, pozostającą poza ich kontrolą – elementem losowości).

Zakłady na e-sport to w zasadzie klasyczne zakłady bukmacherskie (hazard), jeżeli stawia się pieniądze na wyniki meczów.

Natomiast turnieje e-sportowe (gdy gracze rozgrywają np. turniej w Counter-Strike o pulę nagród) mogą być konkursem zręcznościowym – należy tu ocenić, czy organizator nie pobiera stawek i czy sama gra nie zawiera elementów losowych. Większość gier rywalizacyjnych opiera się przede wszystkim na umiejętnościach, ale np. niektóre gry zawierają element szczęścia (losowe pojawianie się przedmiotów itp.).

Zalecenie: Organizując turniej e-sportowy o nagrody, nie należy pobierać od graczy wpisowego albo należy przeznaczać je wyłącznie na pokrycie kosztów, a nie na wygrane, jeżeli gra zawiera jakikolwiek element losowości. W ten sposób unikną Państwo spełnienia definicji stawki. W przypadku lig fantasy warto rozważyć konsultację prawną – w różnych państwach UE są one oceniane różnie, a w Republice Czeskiej nie są na razie wprost uregulowane ustawą, więc obowiązują ogólne kryteria hazardu.

Ryzyka i sankcje za nielegalne prowadzenie gier hazardowych

Prowadzenie gry hazardowej bez ważnego zezwolenia lub niezgodnie z ustawą jest wysoce ryzykowne i może mieć dla przedsiębiorców poważne konsekwencje. Czeska ustawa o grach hazardowych zawiera szczegółowe przepisy sankcyjne i delikty administracyjne.

Do głównych ryzyk nielegalnego hazardu należą:

Wysokie kary pieniężne

Organy nadzoru (Ministerstwo Finansów i Służba Celna) mogą nakładać kary rzędu milionów, a nawet dziesiątek milionów koron czeskich. Konkretnie za prowadzenie gry hazardowej bez zezwolenia grozi w postępowaniu administracyjnym kara do 50 000 000 CZK.

Sankcje dotyczą także innych naruszeń – np. dopuszczenia do gry małoletnich, naruszenia warunków licencji itp. – również w postaci kar w wysokości milionów koron. Kary mogą być nakładane wielokrotnie i mogą mieć dla firmy skutki likwidacyjne.

Zakaz działalności i blokada

Ministerstwo Finansów jest uprawnione do wpisania nielegalnie prowadzonych gier/stron internetowych do Wykazu niedozwolonych gier internetowych (Seznam nepovolených internetových her). Dostawcy internetu w Republice Czeskiej muszą wówczas zablokować dostęp do takich stron. Podobnie banki muszą blokować płatności na rachunki operatorów wpisanych do wykazu.

W praktyce Państwa serwis z grami może więc zostać zablokowany dla czeskich użytkowników na podstawie decyzji administracyjnej MF, a przepływy płatności przerwane, jeżeli zostanie on uznany za nielegalny hazard.

Doszło do tego np. w 2017 roku, gdy MF po raz pierwszy zablokowało stronę zagranicznego bukmachera 1xbet. Poza blokadą online organ może nakazać wstrzymanie prowadzenia nielegalnej gry również w punktach stacjonarnych, opieczętować urządzenia itd.

Odpowiedzialność karna

Poważne przypadki nielegalnego prowadzenia gier hazardowych mogą wypełniać znamiona przestępstwa. Czeski Kodeks karny (ustawa nr 40/2009 Sb.) penalizuje nielegalne prowadzenie loterii lub podobnej gry zakładowej, a w razie udowodnienia umyślności sprawcom może grozić nawet kara pozbawienia wolności (zazwyczaj przy większej skali lub powtarzających się naruszeniach). Ponadto ściganiu karnemu może podlegać np. także pranie dochodów z takiej działalności. Dla kadry zarządzającej firmy stanowi to ryzyko osobiste.

Skutki wizerunkowe i biznesowe

Ujawnienie, że firma prowadziła niedozwolony hazard, może prowadzić do poważnego uszczerbku na reputacji. Utrata zaufania klientów, partnerów i inwestorów może mieć długofalowe skutki.

Ponadto grozi odpowiedzialność cywilna wobec graczy (np. dochodzenie zwrotu stawek) oraz zobowiązania z tytułu naruszenia umów, jeżeli działalność zostanie nagle zakończona wskutek interwencji organów. Firma może stracić domenę, oprogramowanie, zajęte urządzenia itp. Co więcej, podmiot raz ukarany znajdzie się pod lupą regulatora, co utrudnia jakąkolwiek przyszłą legalną działalność w branży.

Krótko mówiąc, próba obejścia przepisów w dziedzinie hazardu zdecydowanie się nie opłaca. Czeska regulacja jest surowa, a sankcje silnie odstraszające. W środowisku UE nielegalna działalność może ponadto wywołać problemy także w innych państwach (przy dostępności online) – zagraniczni regulatorzy również mogą interweniować lub koordynować swoje działania.

Dlatego kluczowe dla przedsiębiorców jest, aby już na starcie projektu ocenić kwalifikację prawną gry i zapewnić pełną zgodność z ustawą.

Zespół kancelarii adwokackiej ARROWS

Zalecenia dla firm i twórców produktów growych

Na podstawie powyższych faktów przedstawiamy kilka zaleceń dla przedsiębiorców z branży gier, którzy chcą uniknąć problemów prawnych i zapewnić, że ich produkt nie zostanie uznany za niedozwolony hazard:

1. Przeprowadźcie analizę prawną koncepcji gry już na początku

Już na etapie tworzenia lub planowania produktu growego należy ocenić obecność kluczowych elementów – stawki, wygranej, losowości. Jeżeli nie mają Państwo pewności, czy gra mieści się w definicji gry hazardowej, warto skonsultować to z prawnikiem. Przykładowo kancelaria adwokacka ARROWS doradza start-upom bardzo staranną ocenę tych kwestii od samego początku projektu. Wczesna analiza pozwala w razie potrzeby dostosować zasady gry tak, aby była prawnie „bezpieczna” (np. usunąć problematyczny element losowości lub zrezygnować z wpisowego).

2. Jeżeli gra podlega pod hazard, rozważcie jej modyfikację lub licencję

Jeżeli okaże się, że planowany projekt spełnia przesłanki gry hazardowej, mają Państwo zasadniczo dwie drogi – albo zmodyfikować mechanikę gry tak, aby wypadła z definicji hazardu (np. uczynić przypadek wyłącznie elementem kosmetycznym bez wpływu na możliwość wygranej albo pozwolić graczom rywalizować bezpłatnie i czerpać przychody z reklam itp.), albo pogodzić się z tym, że będzie to regulowany hazard, i zapewnić spełnienie wszystkich wymogów ustawowych.

Druga droga oznacza uzyskanie niezbędnych zezwoleń od MF (ewentualnie zgłoszenie w przypadku małego turnieju), wdrożenie systemów weryfikacji wieku i tożsamości graczy, przyłączenie się do Rejestru Osób Wykluczonych, przestrzeganie limitów zakładów i przegranych, odprowadzanie opłat od hazardu, spełnianie wymogów odpowiedzialnej gry itd. Droga ta jest kosztowna i czasochłonna, ale w przypadku projektów hazardowych niezbędna.

Alternatywą może być partnerstwo z podmiotem posiadającym już licencję.

3. Nie nadużywajcie wyjątków – przestrzegajcie limitów „małych gier”.

Jeżeli korzystają Państwo z wyjątków takich jak turniej na małą skalę lub organizują zamknięty konkurs dla ograniczonego kręgu osób, należy konsekwentnie trzymać się ustalonych granic. Np. w turnieju karcianym należy pilnować maksymalnej liczby graczy i wysokości stawek; w przypadku tomboli należy przestrzegać limitu łącznej wartości wygranych (do 100 000 CZK (ok. 4 100 EUR), w przeciwnym razie tombola wymagałaby zezwolenia).

Nie należy próbować obchodzić licencji poprzez „rozdmuchanie” małej gry – organy to kontrolują, a sankcje są surowe.

4. Śledźcie rozwój przepisów i regulacji w branży

Prawo gier hazardowych stale się rozwija. Warto śledzić komunikaty Ministerstwa Finansów, które wydaje stanowiska metodyczne i ostrzeżenia. Jeżeli np. ustawodawca zacząłby regulować nowe zjawiska (loot boxy, kryptowaluty w grach itp.), dowiedzą się Państwo o tym w porę i będą mogli się dostosować.

To samo dotyczy zagranicy – jeżeli działają Państwo globalnie, należy wiedzieć, gdzie zaostrzane są przepisy. Nieznajomość prawa szkodzi, a argument „u nas to jest legalne” nie pomoże Państwu za granicą.

5. Zapewnijcie sobie specjalistyczne doradztwo prawne

Branża gier przechodzi szybkie innowacje, które prawnicy i regulatorzy uważnie obserwują. Zdecydowanie opłaca się zaangażować w projekt doświadczonego doradcę prawnego specjalizującego się w prawie gier lub regulacji hazardu. Pomoże on ocenić, gdzie przebiega granica między grą zręcznościową a hazardową, zaleci zmiany w projekcie produktu, przygotuje niezbędne dokumenty (regulaminy gier, zasady konkursu, warunki uczestnictwa) i w razie potrzeby przeprowadzi firmę przez proces licencyjny. Koszty usług prawnych są wielokrotnie niższe niż potencjalne kary czy straty w razie wstrzymania projektu.

Rola kancelarii adwokackiej ARROWS w ocenie projektów growych

Problematyka gier hazardowych i zręcznościowych jest złożona i dla wielu przedsiębiorców stanowi nieznany teren.

Kancelaria adwokacka ARROWS od dawna specjalizuje się w tej dziedzinie i pomaga klientom tak ustawić ich projekty, aby były zgodne z obowiązującymi przepisami i minimalizowały ryzyka prawne. Prawnicy ARROWS mają doświadczenie w prawie gier hazardowych, prawie IT i ochronie konsumentów, co pozwala im świadczyć kompleksowe doradztwo na przykład dla twórców gier mobilnych, operatorów platform internetowych, organizatorów konkursów czy agencji marketingowych.

ARROWS oferuje klientom audyty prawne koncepcji gier, w ramach których identyfikuje ewentualne elementy hazardowe i proponuje zmiany. Jeżeli chodzi o grę hazardową, przeprowadzi proces uzyskania niezbędnego zezwolenia Ministerstwa Finansów, przygotuje dokumentację umowną i wewnętrzne zasady (np. programy przeciwdziałania uzależnieniom, OWU dla graczy itp.) zgodnie z wymogami ustawowymi.

W przypadku gry zręcznościowej pomoże formalnie uregulować warunki konkursu tak, aby były przejrzyste i uczciwe, a operator uniknął zarzutu obchodzenia prawa. Klienci kancelarii adwokackiej ARROWS zyskują w ten sposób pewność, że ich działalność opiera się na solidnych podstawach prawnych i że unikną błędów, które mogłyby prowadzić do sankcji.

Kancelaria adwokacka ARROWS aktywnie prowadzi również działalność edukacyjną w tej dziedzinie – publikowała artykuły specjalistyczne (np. na temat prawnego spojrzenia na gry wiedzy i gry zręcznościowe) i organizuje webinaria na aktualne tematy regulacji hazardu. Dzięki temu śledzi najnowsze zmiany i potrafi doradzać klientom proaktywnie – uprzedzić ich o przyszłych zmianach ustawy, nowych trendach w UE czy orzeczeniach sądów, które mogą wpłynąć na ich biznes. ARROWS pełni w ten sposób rolę niezawodnego przewodnika dla firm z branży gier.

Podsumowanie

Rozróżnienie między grą hazardową a zręcznościową ma zasadnicze znaczenie dla każdego, kto chce legalnie prowadzić działalność w branży gier i konkursów. Czeska i europejska regulacja kładzie nacisk na ochronę graczy i porządku publicznego, dlatego nawet najmniejszy element losowości w połączeniu ze stawką może oznaczać przejście do reżimu surowych zasad dotyczących hazardu.

Lepiej zapobiegać, niż usuwać skutki – dlatego zalecamy, aby zawsze konsultować planowany projekt ze specjalistami. Kancelaria adwokacka ARROWS jest gotowa pomóc Państwu w tym zakresie, ocenić Państwa zamierzenie i przeprowadzić Państwa przez regulacje tak, aby mogli Państwo oferować swoje produkty growe bezpiecznie, legalnie i z sukcesem.