Możliwości finansowania spółek kapitałowych w Republice Czeskiej

Kredyty bankowe

Przed udzieleniem kredytu bank z reguły wymaga starannie przygotowanej dokumentacji (sprawozdania finansowe, biznesplan), a często także zabezpieczenia kredytu (np. zastawem na nieruchomości, maszynie lub poręczeniem osobistym). Proces zatwierdzania może być długotrwały, zwłaszcza w przypadku mniejszych lub bardziej ryzykownych przedsiębiorstw.

Zalety z perspektywy biznesowej: Finansowanie bankowe pozwala uzyskać jednorazowo większą kwotę pieniędzy, bez konieczności odstępowania przez dotychczasowych właścicieli części udziałów w firmie. Odsetki od kredytu stanowią ponadto koszt uzyskania przychodu, co obniża podstawę opodatkowania. Kredyty bankowe mają zwykle niższy koszt kapitału (odsetki) w porównaniu z inwestorami podwyższonego ryzyka, zwłaszcza jeśli firma ma dobrą zdolność kredytową.

Spłatę można rozłożyć na dłuższy okres, co ułatwia planowanie przepływów pieniężnych. Firma zachowuje też pełną kontrolę – bank nie ingeruje w zarządzanie przedsiębiorstwem (w przeciwieństwie do niektórych inwestorów).

Wady i ryzyka: Wadą są wymagania banku dotyczące zabezpieczenia i formalności – zastaw na majątku, oświadczenia poręczycieli i szczegółowa dokumentacja to standardowe wymogi. Zadłużenie zwiększa ryzyko finansowe firmy: regularne raty stanowią stałe obciążenie, które trzeba spłacać niezależnie od bieżącej rentowności.

W razie niespłacenia grozi utrata zastawionego majątku lub niewypłacalność. Bank może również stawiać różne warunki (kowenanty) – np. utrzymanie określonego poziomu kapitału własnego lub ograniczenie dalszych pożyczek. Z prawnego punktu widzenia zawarcie umowy kredytu nie wymaga jednak żadnej uchwały zgromadzenia wspólników (valná hromada) ani ingerencji w strukturę spółki. Umowę kredytu zawiera zwykle organ statutowy (członkowie zarządu – jednatelé – w s.r.o. (společnost s ručením omezeným, czeska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), zarząd – představenstvo – w a.s. (akciová společnost, czeska spółka akcyjna)) w granicach swoich uprawnień. Wpis do czeskiego rejestru handlowego (obchodní rejstřík) nie jest konieczny.

Należy jednak uważać przy ustanawianiu zastawów – np. hipotekę na nieruchomości wpisuje się do czeskiego katastru nieruchomości (katastr nemovitostí), zastaw na udziale do rejestru handlowego, a zastaw na akcjach zostałby odzwierciedlony w czeskim rejestrze zastawów (rejstřík zástav). Te kroki wymagają starannego uregulowania umownego.

Przykład praktyczny: Alfa s.r.o. planuje otworzyć nowy oddział i potrzebuje 5 mln CZK (ok. 205 800 EUR) na remont i wyposażenie lokalu. Zwróciła się do banku, który po ocenie biznesplanu zaproponował kredyt inwestycyjny z okresem spłaty 5 lat i oprocentowaniem 6 % rocznie.

Zaletą dla firmy jest to, że pozyska środki stosunkowo tanio i może je spłacać stopniowo z przyszłych zysków. Wadą są warunki kredytu – bank wymaga zastawu na nieruchomości firmy oraz osobistego poręczenia właściciela. Spółka nie naruszy więc struktury właścicielskiej, ale bierze na siebie zobowiązanie do stałych spłat.

Gdyby firma nie generowała wystarczających przychodów, groziłyby jej problemy finansowe. Dlatego Alfa s.r.o. starannie analizuje swój biznesplan i przed podpisaniem umowy kredytu ewentualnie konsultuje jej warunki z doradcą prawnym.

Podwyższenie kapitału zakładowego (nowe wkłady)

Kolejną klasyczną możliwością finansowania jest podwyższenie kapitału zakładowego spółki. Spółka pozyskuje w ten sposób kapitał od dotychczasowych lub nowych wspólników w zamian za udział w firmie. W s.r.o. odbywa się to przez zwiększenie wkładów wspólników (lub przystąpienie nowego wspólnika z wkładem), w a.s. przez emisję nowych akcji. Kapitał można podwyższyć wkładem pieniężnym (wniesieniem środków finansowych) lub niepieniężnym (wniesieniem majątku – na przykład nieruchomości, maszyn, patentów itp.).

Wkłady niepieniężne muszą zgodnie z prawem zostać wycenione przez biegłego, aby zapobiec ich zawyżeniu i chronić wierzycieli oraz pozostałych wspólników. Wkład pieniężny jest zwykle najprostszy – wspólnicy wpłacają na specjalny rachunek spółki pieniądze w zatwierdzonej wysokości. Wkład niepieniężny wymaga opinii biegłego i dokładnego opisu wnoszonej rzeczy w umowie lub akcie notarialnym.

Procedura prawna: O podwyższeniu kapitału zakładowego decyduje zgromadzenie wspólników/akcjonariuszy kwalifikowaną większością głosów. Uchwała musi mieć formę aktu notarialnego, ponieważ chodzi o zmianę umowy spółki lub statutu (jest to istotna zmiana kapitału zakładowego).

W uchwale określa się, o jaką kwotę podwyższa się kapitał zakładowy, formę wkładów, terminy ich wniesienia oraz ewentualnie to, który podmiot obejmuje nowe udziały/akcje. Dotychczasowi wspólnicy i akcjonariusze często mają prawo pierwszeństwa – czyli możliwość uczestniczenia w podwyższeniu kapitału proporcjonalnie do swojego udziału, aby nie doszło do niepożądanego rozwodnienia (osłabienia) ich udziałów.

Po wniesieniu wkładów spółka składa wniosek o wpis podwyższonego kapitału zakładowego do rejestru handlowego. Dopiero z chwilą wpisu nowa wysokość kapitału (i ewentualnie nowy wspólnik) staje się oficjalna. Cały proces obejmuje więc przygotowanie prawne (notariusz, umowy o objęciu udziałów/przejęciu obowiązku wniesienia wkładu), faktyczne wniesienie wkładów oraz formalności przed sądem rejestrowym (rejstříkový soud).

Zalety: Podwyższenie kapitału zakładowego zwiększa majątek własny spółki – firma ma więcej zasobów „od wewnątrz”, co poprawia jej wiarygodność kredytową. W przeciwieństwie do kredytu spółka kolejnym wkładem się nie zadłuża (nie chodzi o kapitał obcy, lecz własny). Odpada więc obowiązek spłaty pożyczki i płacenia odsetek – nowy kapitał pozostaje w firmie na stałe (o ile kapitał zakładowy nie zostałby później obniżony).

Dla dotychczasowych właścicieli korzystne jest to, że firma pozyskuje pieniądze potrzebne do rozwoju, nie zwiększając ryzyka niewypłacalności. Jeśli kapitał podwyższają dotychczasowi wspólnicy, zachowują kontrolę i wzmacniają stabilność firmy. Z prawnego punktu widzenia podwyższenie kapitału może działać jako sygnał zaufania do firmy i wzmacnia „poduszkę” na pokrycie ewentualnych strat. Przy wkładach niepieniężnych zaletą może być również to, że spółka nabywa na własność konkretne aktywo potrzebne jej w działalności (np. maszynę lub oprogramowanie), bez wydatkowania gotówki.

Wady: Wadą jest złożoność i czasochłonność procesu – podwyższenie kapitału zakładowego jest z punktu widzenia prawa korporacyjnego dość długotrwałe. Trzeba zwołać zgromadzenie wspólników, sporządzić akt notarialny, wnieść wkłady i czekać na dokonanie wpisu w rejestrze. Może to trwać nawet tygodnie, co nie zawsze jest do przyjęcia, zwłaszcza gdy firma potrzebuje pieniędzy szybko.

Jeśli podwyższenie wiąże się z wejściem nowego inwestora, dotychczasowi właściciele muszą pogodzić się z rozwodnieniem udziałów i możliwym osłabieniem swojego wpływu. Nowy inwestor może ingerować w funkcjonowanie spółki lub domagać się określonych decyzji, co dla pierwotnych właścicieli nie musi być komfortowe.

Również koszty realizacji (notariusz, opinia biegłego przy wkładzie niepieniężnym, opłaty) nie są pomijalne. Wreszcie – gdyby firma chciała później zwrócić wspólnikom wniesione środki, jest to możliwe tylko w drodze obniżenia kapitału zakładowego, co jest znów procesem długotrwałym i wymagającym administracyjnie. Z podatkowego punktu widzenia samo wniesienie kapitału nie podlega opodatkowaniu, ale na przykład wkład niepieniężny może mieć skutki podatkowe dla wnoszącego (np. VAT przy wkładzie nieruchomości lub podatek dochodowy przy wkładzie majątku o wartości znacznie wyższej niż cena nabycia).

Przykład praktyczny: Beta s.r.o. to rodzinna firma produkująca meble, która zdobyła duże zamówienie za granicą. Aby sfinansować zakup nowych maszyn i materiałów, jej trzej wspólnicy postanowili podwyższyć kapitał zakładowy. Na zgromadzeniu wspólników (z udziałem notariusza) jednomyślnie zatwierdzili podwyższenie kapitału o 2 mln CZK (ok. 82 300 EUR) wkładami pieniężnymi dotychczasowych wspólników, proporcjonalnie do ich dotychczasowych udziałów. Każdy wspólnik w ciągu 30 dni wpłacił ustaloną kwotę na specjalny rachunek spółki.

Po wpisie nowej wysokości kapitału zakładowego do rejestru handlowego Beta s.r.o. ma silniejszą bazę kapitałową – pomoże jej to w negocjacjach z bankami i partnerami handlowymi, ponieważ sprawia wrażenie stabilniejszej finansowo. Zaleta: firma się nie zadłużyła, a mimo to pozyskała środki na ekspansję. Wada: wspólnicy musieli przeznaczyć niemałe kwoty z własnych zasobów, a cały proces trwał prawie dwa miesiące. Gdyby jeden z nich nie miał wolnych środków, musieliby albo zaprosić inwestora, albo wybrać inną formę finansowania.

Dopłaty wspólników (obowiązek dopłat)

Specyficzną wewnętrzną formą finansowania spółki kapitałowej jest dopłata poza kapitałem zakładowym. Jest to pieniężne świadczenie wspólników na kapitał własny firmy, które nie podwyższa kapitału zakładowego (nie wydaje się w zamian nowych udziałów/akcji).

Dopłaty pozwalają dostarczyć firmie gotówkę od obecnych właścicieli szybciej i przy mniejszych formalnościach niż formalne podwyższenie kapitału zakładowego. Przepisy rozróżniają dopłatę dobrowolną (wspólnik decyduje się wnieść dodatkowe środki z własnej woli za zgodą spółki) i obowiązkową (tzw. obowiązek dopłat nałożony przez zgromadzenie wspólników, jeśli pozwala na to umowa spółki).

Aspekty prawne: W s.r.o. umowa spółki może przewidywać, że zgromadzenie wspólników jest uprawnione nałożyć na wspólników obowiązek wniesienia dopłaty do kapitału własnego ponad ich wkłady. Jeśli umowa spółki takiej możliwości nie przewiduje, można ją wprowadzić zmianą umowy (za zgodą wszystkich wspólników).

Ustawa ograniczała dawniej obowiązkową dopłatę do 50 % wysokości kapitału zakładowego – nowe przepisy nie przewidują już konkretnego limitu, ale limit musi zostać określony w umowie spółki. Zgromadzenie wspólników decyduje następnie o konkretnej wysokości dopłaty (i terminie jej wniesienia) zwykle zwykłą większością głosów.

Dobrowolną dopłatę wspólnik może wnieść także bez podstawy w umowie spółki, jeśli zgromadzenie wspólników wyrazi na to zgodę. W a.s. ustawa dopłat wyraźnie nie reguluje, ale w praktyce dopuszcza się je na podstawie porozumienia akcjonariuszy (np. w formie darowizny do funduszy kapitałowych spółki). Ważne jest, że takie świadczenia nie są ewidencjonowane jako podwyższenie kapitału zakładowego, a zatem nie wpisuje się ich do rejestru handlowego. Księguje się je na kapitał własny.

Zalety: Dopłata wspólników to bardzo elastyczny i szybki sposób na finansowe wzmocnienie spółki od wewnątrz. Firma pozyskuje w ten sposób środki własne, nie zaciągając długu (nie ma kolejnego kredytu do spłaty). W przeciwieństwie do pożyczki dopłaty nie trzeba więc zwracać – chyba że strony uzgodnią to z góry albo zgromadzenie wspólników później zdecyduje o jej zwrocie, jeśli sytuacja na to pozwoli. Dopłata nie zmienia udziałów wspólników w spółce – każdy daje pieniądze „ekstra”, ale jego procent własności pozostaje taki sam (nie chodzi o podwyższenie kapitału). Nie dochodzi więc ani do rozwodnienia, ani do wejścia osoby trzeciej.

Z punktu widzenia corporate governance dopłata nie wzmacnia pozycji wspólnika – dostarcza on wprawdzie środków, ale nie uzyskuje za to automatycznie np. dodatkowych praw głosu (o ile nie uzgodniono inaczej). Formalności są prostsze, a koszty niższe niż przy podwyższeniu kapitału zakładowego (nie trzeba za każdym razem zmieniać umowy spółki aktem notarialnym, jeśli ramowo już dopuszcza ona dopłaty, i nie powstają nowe udziały).

Dlatego narzędzie to jest popularne na przykład przy rozwiązywaniu przejściowych problemów finansowych firmy – wspólnicy „wlewają” do niej pieniądze, aby przetrwała kryzys bez zadłużania się.

Wady: Głównym ograniczeniem jest to, że dopłata musi pochodzić od dotychczasowych wspólników. Firma jest więc zależna od tego, czy właściciele mają wolne środki i są gotowi je zainwestować. Przy dopłacie obowiązkowej może pojawić się problem, jeśli któryś ze wspólników nie ma wystarczającej gotówki – obowiązek dopłaty jest wprawdzie wiążący, ale wyegzekwowanie świadczenia od wspólnika może prowadzić aż do jego wykluczenia lub sprzedaży jego udziału, co są scenariusze skrajne i skomplikowane.

Wniesione środki są ponadto związane w spółce bez prawa do odsetek czy innego wynagrodzenia (wspólnicy korzystają z nich tylko pośrednio, jeśli firma zacznie zarabiać). Dopłatę można później zwrócić wspólnikom tylko wtedy, gdy nie zagrozi to gospodarce spółki – ustawa stanowi, że zwrócić można jedynie to, co przewyższa ewentualną stratę spółki.

Z podatkowego punktu widzenia ani wniesienie, ani zwrot dopłaty nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu (nie jest to zysk, lecz ruch na kapitale własnym), zawsze jednak trzeba pilnować, aby zwrot nie nastąpił z naruszeniem zasad ochrony kapitału (w przeciwnym razie mógłby zostać zakwalifikowany np. jako udział w zysku ze skutkami podatkowymi).

Przykład praktyczny: Delta s.r.o. (producent artykułów sportowych) na skutek spadku sprzedaży odnotowała przejściową stratę. Sprawozdania finansowe wskazywały, że jeśli wspólnicy szybko nie zwiększą kapitału własnego, spółka może mieć problem ze wskaźnikami kredytowymi i wiarygodnością wobec dostawców.

Spółka skorzystała więc z postanowienia swojej umowy spółki o obowiązku dopłat. Zgromadzenie wspólników zatwierdziło, że każdy z czterech wspólników wniesie poza kapitałem zakładowym dopłatę w wysokości 250 000 CZK (ok. 10 300 EUR) (łącznie więc 1 mln CZK (ok. 41 200 EUR)) w terminie 15 dni. Wspólnicy przelali kwoty na rachunek firmy, która zaksięgowała je na kapitał własny. Rezultat: Delta s.r.o. wzmocniła swoje środki własne bez konieczności zaciągania pożyczki czy emisji nowych udziałów.

Zaleta: Firma uniknęła dalszego zadłużenia, a proces trwał kilka tygodni. Wada: Wspólnicy przejściowo poświęcili własne pieniądze i ponoszą ryzyko, że w razie trwalszych problemów firmy mogą ich nigdy nie odzyskać. Jeśli jednak wyniki się poprawią, zgromadzenie wspólników może w przyszłości zdecydować o zwrocie dopłat, o ile spółka będzie miała wystarczające rezerwy.

Wejście inwestora (wejście kapitałowe)

Wejście inwestora to finansowanie w formie sprzedaży części spółki nowemu partnerowi. Może to być osoba fizyczna, fundusz kapitału podwyższonego ryzyka (venture capital), prywatny fundusz inwestycyjny albo inwestor strategiczny (inna firma poszukująca synergii).

Inwestor przekazuje spółce pieniądze w zamian za udział we własności – uzyskuje udział w s.r.o. albo akcje w a.s. Staje się tym samym współwłaścicielem firmy ze wszystkimi prawami wspólnika/akcjonariusza (udział w zysku, prawa głosu itd., w zakresie odpowiadającym wielkości nabytego udziału). Sposoby realizacji: Technicznie wejście inwestora można przeprowadzić na dwa główne sposoby – przez odkup udziałów/akcji od dotychczasowych właścicieli lub przez podwyższenie kapitału z objęciem nowych udziałów przez inwestora.

Odkup (zbycie) części udziału oznacza, że pieniądze trafiają do pierwotnego właściciela, a nie do firmy – sama firma nie otrzymuje kapitału, zmienia się jedynie struktura właścicielska. W praktyce dla finansowania firmy większy sens ma więc drugi wariant: podwyższenie kapitału, przy którym środki inwestora trafiają bezpośrednio do spółki, a inwestor otrzymuje w zamian nowy udział.

W s.r.o. następuje to na podstawie porozumienia o przystąpieniu nowego wspólnika z nowym wkładem (zatwierdzonego przez zgromadzenie wspólników, w formie aktu notarialnego, zob. wyżej), w a.s. przez objęcie nowych akcji (w trybie publicznym lub niepublicznym). W obu przypadkach trzeba dokonać wpisu zmian do rejestru handlowego (nowy wspólnik/akcjonariusz, nowa wysokość kapitału). Alternatywnie inwestor może połączyć obie drogi – część pieniędzy przekazać bezpośrednio właścicielom za odkup części ich udziałów, a część wnieść do firmy jako podwyższenie kapitału.

Zalety z perspektywy biznesowej: Zaangażowanie inwestora może przynieść firmie więcej niż tylko pieniądze. Oprócz szybkiego zastrzyku kapitału (inwestorzy często potrafią podjąć decyzję i uruchomić środki szybciej niż banki) firma zyskuje często także know-how, kontakty i wsparcie strategiczne. Doświadczony inwestor może pomóc w ekspansji na nowe rynki, profesjonalizacji zarządzania czy marketingu.

W przeciwieństwie do kredytu spółka nie musi zwracać pieniędzy ani płacić odsetek – inwestor uzyskuje zwrot dopiero ewentualnie w formie udziału w zysku (dywidend) lub wzrostu wartości swojego zaangażowania (przy sprzedaży udziału w przyszłości). W razie niepowodzenia projektu inwestor ponosi ryzyko utraty wniesionego kapitału (nie może żądać zwrotu pieniędzy jak wierzyciel, chyba że chodzi o połączenie z pożyczką). Dla firmy z niepewnym lub innowacyjnym projektem wejście inwestora jest więc często jedyną realną drogą finansowania (banki nie udzieliłyby kredytu bez historii lub zabezpieczenia).

Wady i ryzyka: Największą wadą jest zrzeczenie się części własności i kontroli. Inwestor zwykle wymaga znaczącego udziału w firmie lub innego udziału w zysku (np. w przypadku akcji uprzywilejowanych) – pierwotni właściciele tracą tym samym wyłączną kontrolę nad przedsiębiorstwem. Nowy wspólnik może forsować zmiany strategii, ingerować w podejmowanie decyzji lub domagać się miejsca w zarządzie.

Dlatego konieczne jest szczegółowe uregulowanie wzajemnych praw i obowiązków w umowie spółki/statucie lub umowie akcjonariuszy. Obejmuje to np. postanowienia o prawie weta inwestora w przypadku istotnych decyzji, o ograniczeniu zbywalności udziałów, o sposobie podziału zysku, transzach inwestycyjnych, celach, które firma ma osiągnąć itp.

Proces pozyskania inwestora może być długi i wymagający negocjacyjnie – od pierwszego kontaktu, przez przygotowanie biznesplanu, due diligence (badanie prawne i finansowe przez inwestora), aż po strukturyzację transakcji i finalizację umów. Trzeba też liczyć się z kosztami (prawnicy, doradcy, prowizje pośredników). Kolejnym ryzykiem jest to, że oczekiwania inwestora i przedsiębiorcy mogą się różnić – jeśli np. inwestor naciska na szybki wzrost i rychłą sprzedaż firmy, podczas gdy założyciel preferowałby wzrost organiczny, może dochodzić do konfliktów.

Z prawnego punktu widzenia należy dochować wszystkich formalności związanych z wejściem nowego wspólnika – w s.r.o. uzyskać zgodę zgromadzenia wspólników na zbycie udziału na rzecz nowego inwestora (jeśli kupuje on udział) lub na jego udział w podwyższeniu kapitału. Podpisy na umowie zbycia udziału muszą być urzędowo poświadczone, a zmiana wpisana do rejestru. W a.s. zwołuje się zazwyczaj walne zgromadzenie w celu podwyższenia kapitału z wyłączeniem prawa pierwszeństwa dotychczasowych akcjonariuszy (jeśli inwestor ma otrzymać udział ponad to, co przypadłoby dotychczasowym akcjonariuszom) – również tu wymagany jest akt notarialny.

Przykład praktyczny: Gammma s.r.o. to szybko rozwijający się startup technologiczny, który tworzy innowacyjne oprogramowanie. Założyciele potrzebują kapitału na globalną ekspansję, ale wymagana kwota (20 mln CZK (ok. 823 000 EUR)) znacznie przekracza ich możliwości, a także kredyt bankowy bez zabezpieczenia. Postanawiają więc znaleźć inwestora.

Po serii negocjacji do Gammma s.r.o. wchodzi inwestor, który inwestuje 20 mln CZK w zamian za 30% udział w spółce. Transakcja została zrealizowana w sposób mieszany – częściowo przez odkup udziałów od założycieli (sprzedali oni 10% za 5 mln CZK bezpośrednio inwestorowi), a częściowo przez podwyższenie kapitału zakładowego o 15 mln CZK (ok. 617 300 EUR), które objęła spółka inwestycyjna (za kolejne 20% udziału). W rezultacie fundusz inwestycyjny posiada obecnie 30 % Gammma s.r.o. i uzyskał jedno miejsce w radzie nadzorczej firmy. Założyciele zachowali 70%, ale pozyskali potrzebny kapitał i cennego partnera.

Zalety: Firma otrzymała duży zastrzyk finansowy i wsparcie merytoryczne – inwestor pomaga nawiązywać kontakty za granicą, doradza w zarządzaniu finansami i przygotowuje firmę do przyszłego wejścia na giełdę.

Wady: Założyciele poświęcili część kontroli i muszą dzielić się zyskami. W umowie spółki musieli zagwarantować prawa ochronne inwestora (np. że bez jego zgody nie mogą sprzedać know-how ani istotnie zmienić przedmiotu działalności). Gdyby w przyszłości doszło do sporów, mogłoby to hamować firmę – również dlatego obie strony zleciły przygotowanie dokumentacji umownej kancelarii adwokackiej, aby uniknąć niejasności. Wejście inwestora przeniosło więc Gamma s.r.o. na nowy poziom, ale jednocześnie zwiększyło presję na osiąganie dobrych wyników, ponieważ inwestor oczekuje zwrotu ze swojej inwestycji.

Kredyt zamienny (pożyczka zamienna na udział)

Kredyt zamienny (lub pożyczka zamienna) jest hybrydą kredytu i inwestycji kapitałowej. Działa w ten sposób, że spółka pożycza teraz pieniądze od inwestora, ale zamiast klasycznej spłaty dług może zostać później zamieniony na udział w spółce.

Narzędzie to wykorzystuje się typowo w startupach i rozwijających się firmach, w których trudno ustalić bieżącą wartość spółki. Kredyt zamienny pozwala uzyskać finansowanie od razu, a kwestię wyceny firmy (wyceny) odłożyć na później – na przykład do chwili, gdy pojawi się większy inwestor albo firma osiągnie określony kamień milowy. Wówczas pożyczka inwestora (plus ewentualnie uzgodnione odsetki) zostaje przekształcona w udział: zamiast zwrotu pieniędzy inwestor otrzymuje nowo wyemitowane udziały lub akcje firmy w z góry ustalonej proporcji.

Jeśli do uzgodnionego terminu konwersja nie nastąpi (np. nie dojdzie do kolejnej rundy inwestycyjnej), kredyt może zostać spłacony klasycznie w pieniądzu – zależy to od uzgodnionych warunków. Strona prawna: Na początku kredyt zamienny jest umową pożyczki/kredytu między inwestorem (wierzycielem) a spółką (dłużnikiem). Umowa ta musi oprócz zwykłych elementów zawierać również warunki konwersji – czyli kiedy i jak może/ma nastąpić zamiana na kapitał.

Zwykle określa się tzw. trigger event (zdarzenie wyzwalające), którym bywa kolejna runda finansowania (wejście większego inwestora) lub osiągnięcie określonej daty bądź wyników. Ponadto uzgadnia się kurs konwersji – np. że inwestor za swój kredyt otrzyma udział według wyceny firmy X, z określonym dyskontem (np. 20 % rabatu względem ceny nowych akcji dla dużego inwestora), ewentualnie z valuation cap (maksymalną wyceną, od której będzie liczony udział, aby inwestor nie został nadmiernie rozwodniony, jeśli wartość w międzyczasie znacznie wzrośnie).

W chwili konwersji spółka musi formalnie przeprowadzić podwyższenie kapitału zakładowego (lub sprzedać udziały własne) na rzecz inwestora, aby otrzymał on uzgodniony udział. W tym celu często z góry uzyskuje się zgodę zgromadzenia wspólników lub stosuje instrumenty prawne, takie jak warunkowe podwyższenie kapitału lub emisja obligacji zamiennych (w a.s. forma prawnie czystsza).

W każdym przypadku konieczna jest współpraca dotychczasowych wspólników, którzy muszą umożliwić wejście inwestora w przyszłości – zwykle reguluje się to kompleksową umową inwestycyjną. Jeśli do konwersji nie dojdzie, stosunek pozostaje zwykłą pożyczką – inwestor ma wtedy prawo do spłaty kwoty głównej i odsetek. Dla firmy oznacza to wówczas klasyczny dług.

Zalety: Kredyt zamienny przynosi oszczędność czasu i procedur w porównaniu z bezpośrednim wejściem inwestora w zamian za udział. Można go uzgodnić stosunkowo szybko, często w ciągu kilku tygodni, ponieważ dokumentacja jest zwykle prostsza i nie trzeba od razu rozwiązywać szczegółowych porozumień akcjonariuszy ani badania firmy.

Firma szybko pozyskuje środki, z których może od razu korzystać. Odpada skomplikowane negocjowanie wyceny firmy na wczesnym etapie – to zaleta dla obu stron, ponieważ ustalenie uczciwej wartości startupu może być przedwczesne i prowadzić do sporu (founder uważa, że inwestor oferuje za mało, inwestor – że daje za dużo). Kredyt zamienny odkłada dyskusję o wycenie na później, gdy wyniki firmy będą bardziej czytelne.

Dla firmy korzystne jest też to, że aż do konwersji inwestor nie ma praw głosu ani bezpośredniego wpływu na zarządzanie – zachowuje się de facto jak wierzyciel, a nie wspólnik. Własność nie zostaje więc podzielona w krytycznej fazie początkowej. Z punktu widzenia inwestora kredyt zamienny ma tę zaletę, że zachowuje on pewną swobodę – jeśli firmie przestanie się wieść, może raczej żądać spłaty pożyczki (o ile umowa daje taką możliwość) i zminimalizować stratę.

Natomiast jeśli firmie się wiedzie, dokonuje konwersji i uzyskuje udział o potencjalnie wysokim wzroście wartości. Inwestor jest więc częściowo chroniony, a jednocześnie partycypuje w przyszłym sukcesie. Dla założycieli korzystne jest, że nie dochodzi do regularnych odpływów pieniędzy (jak przy odsetkach od zwykłego kredytu) – często uzgadnia się, że odsetki od pożyczki zamiennej są płatne dopiero przy konwersji lub spłacie (mogą tzw. kapitalizować się). Podsumowując: kredyt zamienny pozwala uzyskać inwestycję od razu, nawet bez znanej wartości firmy, przy czym formalne wejście do grona właścicieli rozstrzyga się później.

Wady: Dla firmy kredyt zamienny niesie ryzyko, że jeśli konwersja nie nastąpi (np. nie uda się na czas pozyskać kolejnej inwestycji), dług trzeba będzie spłacić – co może być trudne, jeśli tego nie przewidziano, a firma już wydała pieniądze. W takim przypadku pierwotna zaleta (odłożenie kwestii własności) może przerodzić się w poważne obciążenie, ponieważ spółka musiałaby znaleźć gotówkę na spłatę lub znaleźć się pod presją inwestora co do przedłużenia terminu spłaty.

Jeśli do konwersji dojdzie, założyciele muszą liczyć się z rozwodnieniem udziałów – inwestor dzięki dyskontowi uzyskuje zwykle stosunkowo korzystny udział, co dla pierwotnych wspólników oznacza, że za swoje pieniądze otrzyma on większą część firmy, niż odpowiadałoby to bieżącej cenie rynkowej (to „cena” ryzyka, które inwestor podjął, pożyczając wcześniej).

Prawnie przygotowanie kredytu zamiennego jest prostsze niż pełna inwestycja, ale nie wolno go lekceważyć – umowę trzeba precyzyjnie sporządzić tak, aby obejmowała różne scenariusze (co jeśli nastąpi inwestycja częściowa? co jeśli firma zostanie sprzedana przed konwersją? czy inwestor ma pierwszeństwo w zwrocie pieniędzy przed pozostałymi wspólnikami w razie likwidacji? itp.).

Kredyty zamienne mogą zawierać dość skomplikowane formuły obliczania udziału, które muszą być poprawne zarówno prawnie, jak i matematycznie. Trzeba też pamiętać, że gdy nadejdzie czas konwersji, ponownie konieczne będą formalne kroki – zwołanie zgromadzenia wspólników, zatwierdzenie podwyższenia kapitału i zmiana umowy spółki.

Gdyby pierwotni wspólnicy nagle nie zgodzili się na konwersję, może dojść do konfliktu – zapobiega się temu właśnie tym, że umowa zamienna zawiera zobowiązanie spółki i wspólników do umożliwienia konwersji, a często także kary umowne za jego niedotrzymanie.

Przykład praktyczny: Omega a.s. to raczkująca firma biotechnologiczna, która potrzebuje sfinansować rozwój nowego urządzenia medycznego. Uzgodniła z inwestorem, że udzieli jej on pożyczki zamiennej w wysokości 5 mln CZK na 3 lata, oprocentowanej 8 % rocznie. Umowa stanowi, że jeśli Omega w ciągu tych 3 lat pozyska inwestycję w wysokości co najmniej 20 mln CZK od dużego inwestora, pożyczka wraz z narosłymi odsetkami zostanie zamieniona na akcje Omega a.s. dla inwestora, z 20% rabatem od ceny, po której akcje będą sprzedawane.

Jeśli w ciągu 3 lat nie uda się pozyskać kolejnej inwestycji, inwestor może żądać spłaty pożyczki (wraz z odsetkami) albo mimo to zdecydować się na konwersję według wyceny firmy wynoszącej np. 50 mln CZK (ok. 2,1 mln EUR) (uzgodnionej jako valuation cap, aby inwestor nie czekał w nieskończoność).

Zalety: Omega a.s. natychmiast uzyskała 5 mln CZK i nie musiała teraz zrzekać się żadnego udziału ani prowadzić skomplikowanych negocjacji o wycenie – może w pełni skupić się na rozwoju produktu. Inwestor ma motywację, by pomagać firmie w rozwoju (doradztwo, kontakty), ponieważ wierzy, że później uzyska atrakcyjny udział.

Wady: Gdyby firmie się nie wiodło i nie znalazła kolejnego inwestora, za 3 lata będzie musiała albo zwrócić ponad 6 mln CZK (ok. 246 900 EUR) (kapitał + odsetki), albo inwestor stanie się akcjonariuszem na warunkach określonych w umowie.

Dla założycieli może to oznaczać większe rozwodnienie, niż gdyby dziś dali inwestorowi mniejszy udział – biorą jednak pod uwagę, że bez tych 5 mln CZK firma być może w ogóle by nie przetrwała lub nie osiągnęła etapu, na którym duzi inwestorzy wycenią ją wysoko. Dlatego wraz z prawnikami starannie ustalili warunki konwersji tak, aby były uczciwe dla obu stron, i zadbali o to, by walne zgromadzenie Omega a.s. wstępnie zatwierdziło możliwość emisji nowych akcji dla inwestora, gdy nadejdzie czas (co wyeliminowało ryzyko zablokowania konwersji).

Cicha spółka i finansowanie pozabilansowe

Do alternatywnych form finansowania spółek kapitałowych należy również cicha spółka i inne metody pozabilansowe. Narzędzia te pozwalają pozyskać kapitał bez zwiększania klasycznego zadłużenia w bilansie ani zmiany struktury właścicielskiej spółki.

Cicha spółka (cichy wspólnik)

Cicha spółka (tiché společenství) to szczególny stosunek umowny uregulowany w § 2747 i nast. czeskiej ustawy Kodeks cywilny (ustawa nr 89/2012 Sb., dalej „k.c.”). Nie powstaje przy nim nowa spółka ani nie chodzi o udział w kapitale zakładowym – jest to umowa między przedsiębiorcą (firmą) a cichym wspólnikiem (inwestorem), na podstawie której cichy wspólnik wnosi do przedsiębiorstwa określoną inwestycję w zamian za udział w zysku z tej działalności.

Istotą jest to, że cichy wspólnik ponosi ryzyko gospodarcze ograniczone do wysokości swojego wkładu i pozostaje na zewnątrz ukryty – jego nazwisko nie pojawia się w firmie przedsiębiorcy ani w rejestrze handlowym.

Jak to działa: Cichy wspólnik zobowiązuje się wnieść na rzecz przedsiębiorcy (np. s.r.o.) określony wkład – może on być pieniężny lub niepieniężny (majątek, prawo itd.). Przedsiębiorca (spółka) przyjmuje ten wkład i wykorzystuje go w swojej działalności.

Zysk osiągnięty z działalności strony dzielą następnie w proporcji uzgodnionej w umowie. Typowo cichemu wspólnikowi przysługuje określony procent zysku netto. Jeśli przedsiębiorca za dany okres obrachunkowy odnotuje stratę, cichy wspólnik również w niej uczestniczy – jednak maksymalnie do wysokości swojego wkładu. Nie można więc uzgodnić, że cichy wspólnik miałby udział jedynie w zysku, nie ponosząc żadnej straty; ustawa uznaje takie postanowienie za nieważne.

W praktyce działa to tak, że ewentualna strata obniża wartość wkładu cichego wspólnika (jeśli firma poniesie stratę, część wkładu zostaje „zużyta”). Gdyby straty osiągnęły pełną wysokość wkładu, cicha spółka wygasa (cichy wspólnik de facto stracił wszystkie wniesione środki). Natomiast w przypadku zysku wkład się nie zmienia, a zysk jest wypłacany wspólnikowi. Cichą spółkę można zawrzeć na czas oznaczony lub nieoznaczony. Umowa typowo reguluje również okres wypowiedzenia lub warunki rozwiązania (poza automatycznym wygaśnięciem przy utracie całego wkładu).

Ważne jest, że cichy wspólnik nie wchodzi do spółki jako wspólnik – nie ma praw głosu ani nie ingeruje w zarządzanie firmą. Ma jednak ustawowe prawo wglądu w księgi rachunkowe przedsiębiorcy i otrzymania rocznego sprawozdania finansowego, aby sprawdzić wyliczenie zysku (prawo to można umownie ograniczyć).

Na zewnątrz pozostaje „cichy” – gdyby przedsiębiorca nieostrożnie ujawnił osobom trzecim, że prowadzi działalność z cichym wspólnikiem, lub wręcz umieścił jego nazwisko w firmie, cichy wspólnik stałby się odpowiedzialny bez ograniczeń za długi przedsiębiorstwa. Anonimowość jest więc nie tylko zaletą, ale także warunkiem ochrony wspólnika.

Zalety: Dla przedsiębiorcy (firmy) cichy wspólnik jest źródłem kapitału, które nie zwiększa zadłużenia ani nie rozwadnia własności. Pieniądze od cichego wspólnika nie są kredytem – firma nie musi ich spłacać, a jedynie dzieli się zyskiem, jeśli taki powstanie. Gdy się nie wiedzie i nie ma zysku, cichy wspólnik po prostu nic nie otrzymuje (wzgl. ponosi obniżenie wartości swojego wkładu) – w sytuacji kryzysowej może to być zaleta w porównaniu z kredytem bankowym, przy którym raty trzeba by płacić także w okresie strat.

Cicha spółka jest dyskretna – jej powstanie nie jest nigdzie publicznie ewidencjonowane. Firma może więc pozyskać finansowanie niepostrzeżenie, nie wysyłając otoczeniu (np. konkurencji czy bankom) sygnału, że potrzebuje pieniędzy. Może to być ważne, gdy nie chcecie, aby wiedziano o przejściowych problemach, lub przeciwnie – nie chcecie ujawniać, kto stoi za firmą. Cichy wspólnik zazwyczaj nie ingeruje też w zarządzanie – przedsiębiorca zachowuje pełną kontrolę nad firmą.

Z punktu widzenia cichego inwestora kuszące jest to, że może partycypować w zysku przedsiębiorstwa bez konieczności zajmowania się bieżącym zarządzaniem – w zasadzie funkcjonuje podobnie jak akcjonariusz, ale bez formalności. Ponadto jego tożsamość może pozostać ukryta, co może być korzystne na przykład dla inwestora, który nie chce być publicznie kojarzony z wieloma przedsiębiorstwami.

Cichy wspólnik uczestniczy też w stratach tylko w ograniczonym zakresie – maksymalnie traci wniesiony wkład i nie można go wezwać do dopłaty ponad uzgodniony wkład (chyba że sam dobrowolnie zechce to zrobić, aby utrzymać projekt). Z podatkowego punktu widzenia udział wypłacony cichemu wspólnikowi stanowi dla firmy koszt uzyskania przychodu (podobnie jak udział w zysku, który obniża podstawę opodatkowania, ponieważ zysk zostaje podzielony). Firma musi jednak od wypłaconego udziału odprowadzić do państwa podatek u źródła w wysokości 15 %, podobnie jak przy klasycznych dywidendach.

Wady: Ceną za pozyskanie tego „cichego” kapitału jest trwałe dzielenie się zyskiem. Jeśli przedsiębiorstwo odnosi duże sukcesy, suma wypłaconych cichemu wspólnikowi udziałów może znacznie przewyższyć kwotę, jaką firma zapłaciłaby w odsetkach od kredytu – dla przedsiębiorcy może to więc być przy dużych zyskach stosunkowo drogie źródło (choć uczciwie mówiąc, drogie dopiero wtedy, gdy firmę stać na płacenie).

Cichy wspólnik nie może też pomóc firmie inaczej niż przez dostarczenie kapitału – nie należy oczekiwać od niego rad mentorskich czy kontaktów, jego rola to rzeczywiście pasywny inwestor. Dla cichego wspólnika wadą jest wysokie ryzyko – nie ma żadnego zabezpieczenia ani gwarancji, zależy wyłącznie od sukcesu przedsiębiorcy.

Gdy przedsiębiorca nie wygeneruje zysku, wspólnik nic nie otrzymuje; gdy przedsiębiorstwo upadnie, wspólnik traci swój wkład i nie ma prawa do niczego (jest w pozycji podporządkowanej wierzycielom). Płynność takiej inwestycji jest niska – nie istnieje rynek, na którym cichy wspólnik mógłby „sprzedać” swoje zaangażowanie, wszystko zależy od ustaleń umownych z przedsiębiorcą.

Z prawnego punktu widzenia założenie cichej spółki jest stosunkowo proste (wystarczy umowa, zalecana jest forma pisemna), ale trzeba starannie określić wysokość udziału w zysku i stracie, wkład, czas trwania, okresy wypowiedzenia, możliwości odstąpienia itd. Warto też uregulować, co stanie się w szczególnych sytuacjach (np. przy sprzedaży firmy – cicha spółka z reguły wygasa, ale strony mogą uzgodnić spłatę cichego wspólnika).

Jeśli umowa nie zostanie dobrze skonstruowana, mogą powstawać spory – np. o prawidłowość wyliczenia zysku, o to, czy dany wydatek powinien był zostać zaliczony do kosztów (a tym samym wpłynąć na wysokość zysku do podziału). Od strony księgowej wkład cichego wspólnika nie jest wykazywany jako kapitał zakładowy ani klasyczny kredyt – często ewidencjonuje się go pozabilansowo lub jako pozycję specjalną, co może nieco utrudniać bankom analizę kondycji finansowej (ale nie stanowi to istotnego problemu, jeśli wszystko zostanie wyjaśnione).

Przykład praktyczny: ABC s.r.o. to mała rodzinna firma z branży gastronomicznej, która znalazła się w trudnościach finansowych z powodu nieoczekiwanego spadku przychodów (w czasie sytuacji nadzwyczajnej musiała ograniczyć działalność). Właściciele nie chcą tracić udziałów w firmie, ale bank odmówił im kolejnego kredytu z uwagi na istniejące już zadłużenie.

Uzgadniają więc z przyjacielem rodziny, że przystąpi on jako cichy wspólnik. Inwestor ten wnosi do ABC s.r.o. 1 mln CZK, przy czym przez 3 lata będzie otrzymywał 20 % zysku netto firmy. Umownie ustalono, że inwestor może wypowiedzieć umowę po trzech latach, a firma zwróci mu wówczas jego wkład (ewentualnie pomniejszony o straty lub pozostawiony w firmie, jeśli strony uzgodnią przedłużenie współpracy).

Rezultat: ABC s.r.o. szybko pozyskała gotówkę na spłatę długów i stabilizację działalności. Nie musiała niczego nigdzie zgłaszać ani zmieniać wpisu w rejestrze handlowym – wszystko odbyło się dyskretnie. Przez czas trwania cichej spółki firma nie płaci żadnych stałych odsetek; wypłaca cichemu wspólnikowi udział tylko wtedy, gdy osiągnie zysk. Daje jej to oddech, ponieważ jeśli zysku nie będzie, wspólnik po prostu nie otrzyma wypłaty (w przeciwieństwie do banku, któremu odsetki trzeba by zapłacić).

Dla cichego wspólnika jest to ryzyko – gdyby firma nie zarobiła, jego wynagrodzenie wynosi zero, a przy długotrwałej stracie mógłby stracić cały milion (np. gdyby firma upadła, nic by mu nie zostało). Wierzy jednak w przedsiębiorstwo i jego właścicieli, dlatego był gotów ponieść to ryzyko w zamian za potencjalnie atrakcyjny zwrot, jeśli ABC s.r.o. powróci do rentowności. ABC s.r.o. dzięki właściwemu prawnemu ukształtowaniu umowy zadbała o to, by inwestor nie mógł ingerować w zarządzanie przedsiębiorstwem, a inwestor z kolei regularnie otrzymuje raport finansowy, aby mieć wgląd w wyniki.

Ta współpraca pomogła firmie przetrwać trudny okres – po trzech latach cichy wspólnik albo uzyska za swój wkład łącznie 3×20 % zysku (co może dać mu np. 600 tys. CZK (ok. 24 700 EUR), jeśli zysk firmy wynosił 1 mln CZK rocznie) i zdecyduje się kontynuować, albo wystąpi, a firma zwróci mu jego 1 mln CZK (o ile będzie mieć wystarczające środki, a wspólnik będzie wolał wykorzystać pieniądze gdzie indziej).

Inne formy finansowania pozabilansowego

Oprócz cichej spółki istnieją także inne formy finansowania, które nie przejawiają się tradycyjnym długiem w bilansie. Należą do nich na przykład faktoring, forfaiting czy leasing operacyjny. W przypadku faktoringu spółka uzyskuje pieniądze od faktora (banku lub wyspecjalizowanej firmy) w drodze cesji swoich wierzytelności przed terminem wymagalności – od razu otrzymuje zapłatę większości wartości faktur, a faktor sam dochodzi płatności od odbiorcy.

Firma szybko finansuje w ten sposób działalność bez klasycznego kredytu (w księgach zmniejszają się należności, nie powstaje pożyczka, choć ekonomicznie jest to alternatywa kredytu). Wadą są jednak wyższe koszty (faktor pobiera opłatę lub dyskonto od faktur) i ewentualnie utrata bezpośredniego kontaktu z odbiorcą w procesie inkasa. Leasing operacyjny z kolei pozwala korzystać z majątku trwałego (np. samochodów, maszyn) bez konieczności inwestowania w zakup – firma płaci czynsz, a po zakończeniu leasingu zwraca sprzęt firmie leasingowej.

W przeciwieństwie do leasingu finansowego czy kredytu przedmiot leasingu nie wchodzi do majątku firmy (pozostaje poza bilansem), a firma nie wykazuje też zobowiązania odpowiadającego pełnej cenie majątku. Poprawia to optycznie wskaźnik zadłużenia, ale koszty bywają wyższe, a firma nie nabywa majątku na własność. Te pozabilansowe formy mogą być przydatne w połączeniu z innymi rodzajami finansowania – zawsze jednak trzeba ocenić wszystkie warunki umowne i skutki (np. przy faktoringu, czy nie zaszkodzi relacjom z klientami, przy leasingu, jakie są sankcje za przedterminowe rozwiązanie itp.).

Znaczenie właściwego ukształtowania prawnego i możliwe ryzyka

Jak widać, możliwości finansowania spółek kapitałowych są różnorodne i pozwalają stworzyć rozwiązanie szyte na miarę potrzeb firmy. Każdy wariant niesie jednak także specyficzne ryzyka – finansowe, handlowe czy prawne. Właściwe prawne ukształtowanie poszczególnych kroków ma zatem fundamentalne znaczenie. Błędy lub zaniedbania w tym obszarze mogą prowadzić do poważnych konsekwencji:

• Nieważne uchwały lub umowy: Jeśli na przykład podwyższenie kapitału zakładowego nie przebiegnie ściśle według przepisów (nieprawidłowo zwołane zgromadzenie wspólników, brak aktu notarialnego itp.), sąd rejestrowy może odmówić wpisu, a w gorszym przypadku podwyższenie może zostać uznane za nieważne. Podobnie umowa zbycia udziału bez urzędowo poświadczonych podpisów nie będzie skuteczna wobec spółki. Należy dbać o formalności, takie jak wymagane większości głosów, prawidłowe terminy obejmowania wkładów, sporządzenie opinii biegłych przy wkładach niepieniężnych itd.

• Skutki podatkowe: Każdy sposób finansowania ma inne konsekwencje podatkowe. Np. odsetki od kredytu bankowego stanowią koszt uzyskania przychodu, podczas gdy wypłata udziału w zysku inwestorowi (dywidenda) następuje z już opodatkowanego zysku i podlega dodatkowo podatkowi u źródła. Ewentualny zwrot dopłaty wspólnikom musi być starannie zaplanowany, aby nie został uznany za ukrytą wypłatę zysku (co miałoby skutki podatkowe). W przypadku cichego wspólnika trzeba od jego udziału w zysku odprowadzać podatek w wysokości 15 %. Przy wkładach niepieniężnych należy rozważyć VAT i inne podatki. Optymalizacja podatkowa nigdy jednak nie powinna prowadzić do obchodzenia prawa – czeska administracja skarbowa (finanční správa) jest na takie operacje wyczulona.

• Stosunki korporacyjne i konflikt interesów: Przy wejściu inwestora kluczowe jest uregulowanie relacji między wspólnikami. Bez umowy akcjonariuszy może dojść do sytuacji patowej lub sporów paraliżujących podejmowanie decyzji w firmie. Jeśli jeden ze wspólników pożycza firmie pieniądze (zamiast dopłaty), trzeba pamiętać o zasadach dotyczących pomocy finansowej oraz o tym, że taki wspólnik jako wierzyciel może znaleźć się w konflikcie interesów. W cichej spółce z kolei może dojść do sporu, jeśli przedsiębiorca wypłaca zysk sobie w formie wynagrodzeń lub innych świadczeń, a dla cichego wspólnika nic nie zostaje – umowa powinna przewidywać, jak ustala się podstawę wyliczenia udziału (zysk po opodatkowaniu, ewentualnie czy koryguje się go o koszty nadzwyczajne itd.). Ryzyko nadużycia istnieje także po stronie inwestora – na przykład fundusz inwestycyjny mógłby wykorzystać przewagę informacyjną lub wymusić jednostronnie korzystne dla siebie warunki, jeśli przedsiębiorca nie zasięgnie porady i nie zadba o równowagę porozumienia.

• Aspekty upadłościowe: Jeśli firma jest w kryzysie, wybór finansowania może przesądzić o tym, czy popadnie w niewypłacalność. Na przykład kolejny kredyt może pogłębić nadmierne zadłużenie, podczas gdy dopłata poprawi bilans. Z kolei nadmierne zadłużenie wobec wspólników (i brak realnego kapitału) może prowadzić do podejrzeń o celowe odwlekanie upadłości. Zarząd musi działać ze starannością sumiennego gospodarza i wybierać rozwiązania, które dają realną szansę na uzdrowienie firmy. W skrajnym przypadku zła decyzja może oznaczać nawet odpowiedzialność członków zarządu za długi spółki w razie spóźnionego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Podsumowując: Dla przedsiębiorcy oznacza to spokojniejszy sen i możliwość skupienia się na biznesie, podczas gdy sprawy prawne zostaną należycie załatwione. Niezależnie od tego, czy zdecydujecie się na kredyt bankowy, emisję nowych akcji, przyjęcie cichego wspólnika czy inny sposób, zaufana kancelaria adwokacka pomoże Wam ustawić wszystko tak, aby zastrzyk finansowy rzeczywiście posłużył rozwojowi firmy i nie przyniósł nieprzyjemnych niespodzianek.

W ARROWS możemy ponadto bezpośrednio zapewnić Wam finansowanie operacyjne i projektowe szyte na miarę. Jeśli szukacie konkretnego kapitału na swój zamiar lub potrzebujecie kontaktu ze sprawdzonymi źródłami finansowania, skontaktujcie się z nami (konsultacja@arws.cz) – chętnie przekażemy potrzebne kontakty i pomożemy przeprowadzić całą transakcję od strony proceduralnej i prawnej.