Sześć miesięcy i koniec, czyli kiedy wygasa obowiązek zapłaty kary za niezłożenie raportu kontrolnego?

Jaką rolę odgrywa termin złożenia? Czeski NSA (Nejvyšší správní soud) ustalił stałą zasadę

Obowiązek złożenia raportu kontrolnego (kontrolní hlášení) powstaje dla płatnika VAT na podstawie czeskiej ustawy o podatku od wartości dodanej (ustawa nr 235/2004 Sb., dalej „ustawa o VAT”) w terminie 25 dni od zakończenia miesiąca kalendarzowego, jak wynika z § 101e ust. 1. I właśnie od tego dnia liczy się również prekluzyjny sześciomiesięczny termin zgodnie z § 101i ust. 3 ustawy o VAT.

Jeżeli nie złożą Państwo raportu na czas, organ podatkowy ma dokładnie sześć miesięcy na wydanie decyzji płatniczej – w przeciwnym razie jego szansa wygasa z powodu prekluzji.

Zasadnicza zaleta? Obliczanie terminu nie zależy od uznania organu podatkowego – termin sześciu miesięcy liczy się od jasno określonej chwili, czyli od dnia, w którym doszło do naruszenia obowiązku.

Ustawa chroni podatników przed kumulowaniem kar

Ustawodawca dał organowi podatkowemu sześć miesięcy – i ani dnia więcej. Według NSA termin ten ma gwarantować nie tylko sprawiedliwsze podejście do podatników, lecz także zapobiegać późnemu i masowemu nakładaniu sankcji. Długa zwłoka może zniweczyć prewencyjne działanie kary – i właśnie temu ustawa stara się zapobiec.

Organowi podatkowemu nie pozostaje więc nic innego, jak działać zgodnie z zasadą szybkości postępowania. Mechanizm ten zwiększa pewność prawną podatników i zmusza organy administracji do większej odpowiedzialności i efektywności.

Obowiązek aktywności spoczywa przy tym na obu stronach. Organ podatkowy musi pilnować ustawowych terminów i aktywnie działać. Podatnicy mogą natomiast w porę zareagować i bronić swoich praw, jeżeli termin został przekroczony.

Wezwanie w terminie dodatkowym?

Czeska Odwoławcza Dyrekcja Finansowa (Odvolací finanční ředitelství) twierdziła w sporze, że początek biegu sześciomiesięcznego terminu wiąże się dopiero z upływem dodatkowego terminu do złożenia raportu kontrolnego zgodnie z § 101g ustawy o VAT, jak zresztą wskazano w wytycznych metodycznych czeskiej Generalnej Dyrekcji Finansowej (Generální finanční ředitelství). NSA odrzucił jednak to ujęcie jako niezgodne z prawem. Kara wiąże się bowiem zawsze z pierwotnym obowiązkiem złożenia raportu kontrolnego w wyznaczonym terminie, a wezwanie w terminie dodatkowym jedynie go podkreśla.

NSA przyznaje, że rozstrzygnięcie o obowiązku zapłaty kary w konkretnej wysokości w ciągu 6 miesięcy od bezskutecznego upływu terminu do złożenia raportu kontrolnego może być dla organu podatkowego trudne. Jest to jednak zamiar ustawodawcy, który przedłożył szybkość i zapobieganie kumulacji kar za kilka okresów.

Gdyby sąd przyjął odmienną wykładnię, organ podatkowy miałby praktycznie nieograniczony czas na wezwanie płatnika do uzupełnienia raportu zgodnie z § 101g ust. 1 ustawy o VAT – a tym samym na przesunięcie początku biegu terminu prekluzyjnego, ponieważ to od organu podatkowego zależy, kiedy wezwie podatnika do uzupełnienia raportu kontrolnego. Krok ten nie ma jednak wpływu na bieg sześciomiesięcznego terminu prekluzyjnego.

Co z tego wynika dla Państwa?

Wyrok NSA przynosi zasadniczą zmianę w zakresie ochrony podatników – obecnie

• podatnik wie z pewnością, od kiedy biegnie sześciomiesięczny termin,
• może podnieść zarzut prekluzji, jeżeli organ podatkowy nie nałożył kary na czas, oraz
• ogólnie podatnik zyskał skuteczniejszą ochronę przed kumulowaniem sankcji i wzmocnioną pewność prawną.

Nie są Państwo pewni, czy nałożone na Państwa kary rzeczywiście się utrzymają? Orzeczenie NSA pokazuje, że organ podatkowy musi postępować zgodnie z zasadami ustalonymi przez ustawodawcę, nawet jeśli zasady te mogą być surowe.

Chrońcie Państwo swoje prawa w porę i skutecznie. Jeżeli nałożono na Państwa karę za niezłożony raport kontrolny, a od bezskutecznego upływu ustawowego terminu minęło już ponad 6 miesięcy bez wydania decyzji płatniczej, może chodzić o niezgodnie z prawem nałożoną sankcję.

Dziś jest ostatni dzień, w którym musieli Państwo rozwiązywać ten problem sami!

Skontaktujcie się z nami – zweryfikujemy zgodność z prawem postępowania organu podatkowego i ocenimy ewentualne szanse na skuteczne podniesienie zarzutu prekluzji, szybko i efektywnie.