Eventy i sponsoring sportowy

Dlaczego sponsoring sportowy branży hazardowej wiąże się z ryzykiem prawnym

W praktyce setki klubów sportowych – od piłki nożnej, przez hokej, po mniejsze dyscypliny – opierają swoje finansowanie na sponsoringu spółek hazardowych. Duzi bukmacherzy i operatorzy od lat finansują zawodowe ligi, kluby, stadiony, a także poszczególnych reprezentantów.

W Parlamencie Republiki Czeskiej regularnie pojawiają się jednak propozycje dalszego ograniczenia reklamy hazardu. Gdyby doszło do znacznego zaostrzenia przepisów, mogłoby to skomplikować finansowanie wielu podmiotów. Jednocześnie obecnie prowadzone są kontrole przestrzegania istniejących ograniczeń prawnych.

Dla organizatorów wydarzeń sportowych, klubów i menedżerów sponsorów oznacza to, że muszą Państwo doskonale znać granice wyznaczone przez prawo. Nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności – przeciwnie, prowadzi do dotkliwych kar finansowych i utraty reputacji.

Co dokładnie reguluje czeskie ustawodawstwo i kogo to dotyczy?

Regulacja reklamy hazardu w Republice Czeskiej nie wynika z jednej ustawy. Łączą się tu dwa główne akty prawne: czeska ustawa o grach hazardowych (ustawa nr 186/2016 Sb.) (reguluje samo prowadzenie działalności) oraz czeska ustawa o regulacji reklamy (ustawa nr 40/1995 Sb.) (reguluje zasady promocji). Obie mają zastosowanie do sponsoringu wydarzeń sportowych.

Jeśli są Państwo organizatorem wydarzenia sportowego i rozważają sponsoring spółki hazardowej, powinni Państwo wiedzieć, kto może Państwa kontrolować. Czeska Rada ds. Radiofonii i Telewizji (Rada pro rozhlasové a televizní vysílání, RRTV) nadzoruje reklamę w telewizji i radiu, a czeskie krajowe urzędy ds. działalności gospodarczej (krajské živnostenské úřady) kontrolują billboardy, prasę i internet. Czeska Administracja Celna (Celní správa ČR) czuwa przede wszystkim nad tym, czy nie jest promowany nielegalny hazard i czy na miejscu nie dochodzi do nielegalnego urządzania gier hazardowych.

Właśnie dlatego tak ważne jest zrozumienie, co jest dozwolone, a co nie. W praktyce prawnicy kancelarii ARROWS spotykają się z tymi pytaniami niemal codziennie – kluby pytają, co mogą umieścić w nazwie rozgrywek albo jak duże może być logo.

Prawne ograniczenia promocji hazardu podczas wydarzeń sportowych i imprez

Reklama gier hazardowych w Republice Czeskiej podlega szczególnym zasadom, wykraczającym poza ramy zwykłej reklamy komercyjnej. Jeśli chcą Państwo bezpiecznie współpracować ze sponsorami z branży hazardowej, muszą Państwo rozumieć każdą z tych zasad i jej praktyczne skutki.

Obowiązkowa treść każdej reklamy hazardu

Pierwszą zasadniczą regułą wynikającą z ustawy o regulacji reklamy jest to, że każda reklama gry hazardowej musi zawierać określone informacje. Informacje te muszą być wyraźne – czyli wystarczająco duże, kontrastowe i czytelne dla przeciętnego odbiorcy. Ukrywanie tekstu „drobnym drukiem” lub nieczytelną czcionką jest karane przez organy kontrolne.

Pierwszym obowiązkowym komunikatem jest informacja o zakazie udziału osób poniżej 18 roku życia. Drugim jest ostrzeżenie ministerstwa, które musi brzmieć dokładnie tak: „Ministerstwo Finansów ostrzega: Udział w grze hazardowej może prowadzić do uzależnienia!” Ostrzeżenie to musi mieć dokładne brzmienie – nie wolno go modyfikować, skracać ani zmieniać sformułowań.

W praktyce oznacza to, że jeśli na stadionie znajduje się billboard z logo firmy bukmacherskiej, musi być na nim widoczne ostrzeżenie. Jeśli telewizja transmituje mecz i w trakcie transmisji pojawia się spot spółki hazardowej, również musi on zawierać ostrzeżenie.

Dla Państwa jako organizatora wydarzenia lub przedstawiciela klubu jest to istotne, ponieważ jako rozpowszechniający reklamę odpowiadają Państwo za spełnienie wymogów ustawowych. Jeśli sponsor dostarczy materiał reklamowy bez obowiązkowego ostrzeżenia, a Państwo go opublikują, karę mogą otrzymać zarówno Państwo, jak i sponsor.

Bezwzględne zakazy w promocji hazardu

Oprócz obowiązkowej treści istnieją bezwzględne zakazy, których nie można obejść. Ich naruszenie zawsze prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Kluczowy jest zakaz promowania nielicencjonowanych operatorów. Promować wolno wyłącznie spółki hazardowe, które posiadają ważne zezwolenie (licencję) Ministerstwa Finansów Republiki Czeskiej (Ministerstvo financí ČR) na urządzanie gier hazardowych na terytorium Republiki Czeskiej. Promowanie nielegalnego operatora stanowi wykroczenie zagrożone wysoką karą.

Zakaz kierowania reklamy do dzieci i młodzieży oznacza, że reklama nie może być adresowana do osób poniżej 18 roku życia. Jest to zarówno ograniczenie bezpośrednie (nie mogą w niej występować dzieci), jak i pośrednie. Jeśli reklama zawiera elementy przemawiające przede wszystkim do dzieci, zostanie ukarana.

Na wydarzeniu sportowym oznacza to, że jeśli wydzielono sektory dla rodzin z dziećmi, należy zachować szczególną ostrożność przy umieszczaniu agresywnej reklamy hazardu. Ryzykowne, a w wielu przypadkach niedopuszczalne, są również logotypy na strojach drużyn młodzieżowych.

Zakaz przedstawiania hazardu jako źródła dochodu oznacza, że reklama nie może sugerować, iż grając można łatwo zdobyć pieniądze. Jeśli kampania obiecuje „gwarantowany zysk” lub rozwiązanie problemów finansowych, narusza prawo.

Powiązane pytania dotyczące treści i ograniczeń reklamy

1. Czy jako organizator mogę użyć nazwy spółki hazardowej w nazwie rozgrywek lub ligi?
Tak, jest to możliwe (np. Sponzor Extraliga). Cała komunikacja wizualna związana z tą nazwą, która spełnia znamiona reklamy gry hazardowej, musi jednak spełniać wymogi ustawowe, w tym zawierać ostrzeżenie przed uzależnieniem.

2. Czy spółka hazardowa może mieć logo na strojach zawodników?
Tak, w drużynach seniorskich jest to powszechne. Logo i jego kontekst muszą jednak spełniać zasady regulacji reklamy. Uwaga na stroje sprzedawane kibicom w rozmiarach dziecięcych – w ich przypadku lepiej pominąć logo sponsora hazardowego.

3. Co zrobić, jeśli operator hazardowy jest sponsorem, ale chcę uniknąć komplikacji związanych z reklamą?
Można zawrzeć umowę darowizny lub umowę partnerską, w ramach której nie dochodzi do świadczenia w formie reklamy (rozpowszechniania logo, produktów). Jeśli jednak sponsor wymaga widoczności, automatycznie podlegają Państwo reżimowi ustawy o regulacji reklamy.

Geograficzne i medialne ograniczenia reklamy hazardu

Czeskie ustawodawstwo i praktyka organów nadzoru rozróżniają poszczególne rodzaje mediów i miejsca umieszczenia reklamy.

Szczególny reżim telewizji i radia

Emisja reklamy hazardu w telewizji i radiu jest dozwolona, ale podlega regulacji czeskiej ustawy nr 231/2001 Sb. oraz ustawy o regulacji reklamy. Kluczowym ograniczeniem jest ochrona małoletnich. Reklama nie może być umieszczana w programach przeznaczonych dla dzieci i nie powinna być emitowana w bezpośrednim sąsiedztwie takich programów.

Choć obecnie ustawa nie przewiduje sztywnej granicy czasowej, nadawcy i zleceniodawcy muszą dbać o to, aby reklama nie docierała przede wszystkim do dziecięcej publiczności. Dyskusje o wprowadzeniu przedziałów czasowych (watersheds) są jednak częstym tematem politycznym.

Dla klubów oznacza to, że przy transmisjach telewizyjnych w godzinach popołudniowych trzeba zadbać, aby reklama na stadionie nie naruszała ochrony rozwoju moralnego dzieci. Bierna ekspozycja na bandach jest zazwyczaj akceptowana jako część scenerii sportowej.

Billboardy, ulotki i prasa

Reklama zewnętrzna (billboardy) podlega nadzorowi krajowych urzędów ds. działalności gospodarczej. Ustawa wprost nie zakazuje umieszczania billboardów w pobliżu szkół, jednak treść reklamy nie może być kierowana do młodzieży. Umieszczenie ogromnej reklamy kasyna online naprzeciwko wejścia do szkoły podstawowej może zostać uznane przez organy za wykroczenie.

W przypadku materiałów drukowanych obowiązują te same zasady dotyczące treści. Zawsze należy zamieścić ostrzeżenie i informację o zakazie dla osób poniżej 18 roku życia.

Surowe zasady platform w internecie i mediach społecznościowych

Promocja hazardu w internecie jest pod szczególną obserwacją. Oprócz czeskiego ustawodawstwa znaczenie mają tu zasady samych platform (Meta, Google, TikTok). Platformy te często stosują surowsze warunki i wymagają specjalnej certyfikacji kont do reklamy hazardu.

Jeśli sponsor hazardowy ma promować Państwa wydarzenie w mediach społecznościowych lub Państwo promują jego, treści muszą być wyraźnie oznaczone. Dużym ryzykiem jest współpraca z influencerami. Jeśli influencer z młodą publicznością promuje zakłady, kara grozi jemu, sponsorowi, a także Państwu jako zleceniodawcy.

Powiązane pytania dotyczące umiejscowienia i dystrybucji

1. Czy mogę mieć sponsora hazardowego na strojach zawodników, jeśli są to dzieci (U19/U15)?
Zdecydowanie odradzamy. Umieszczenie reklamy gry hazardowej na strojach osób poniżej 18 roku życia lub drużyny postrzeganej jako młodzieżowa pozostaje w bezpośredniej sprzeczności z zakazem kierowania reklamy do małoletnich.

2. Czy mogę promować sponsora hazardowego w materiale drukowanym przeznaczonym dla kibiców?
Tak, jeśli materiał nie jest przeznaczony przede wszystkim dla dzieci (np. dodatek dla dzieci) i jeśli reklama zawiera wszystkie ustawowe ostrzeżenia.

3. Co jeśli spółka hazardowa wynajmie stoisko na moim wydarzeniu?
Stoisko jest miejscem promocji. Jeśli odbywa się tam rejestracja graczy lub przyjmowanie zakładów (np. przez tablety), należy zapewnić, aby w procesie nie uczestniczyły osoby poniżej 18 roku życia.

Jak prawnie konstruować umowy sponsorskie w obszarze hazardu i sportu

Jednym z najczęstszych błędów, jakie dostrzegają prawnicy kancelarii ARROWS, jest niedocenianie dokumentacji umownej. Na papierze wygląda to prosto – pieniądze za logo. Rzeczywistość jest jednak prawnie bardziej złożona.

Prawna i podatkowa różnica między sponsoringiem a darowizną

Sponsoring to stosunek reklamowy. Sponsor zapewnia środki finansowe, a w zamian otrzymuje świadczenie wzajemne – reklamę. Dla sponsora stanowi to koszt reklamy, dla klubu opodatkowany przychód z reklamy. W tym przypadku należy ściśle przestrzegać ustawy o regulacji reklamy.

Darowizna jest świadczeniem nieodpłatnym. Jeśli spółka hazardowa przekazuje klubowi pieniądze na rozwój sportu i nie oczekuje w zamian świadczenia wzajemnego, mamy do czynienia z darowizną. W przypadku firm hazardowych jest to możliwe, ale w praktyce rzadsze, ponieważ oczekują one efektu marketingowego.

Elementy bezpiecznej prawnie umowy sponsorskiej

Rzetelna umowa sponsorska w obszarze hazardu musi zawierać identyfikację licencjonowanego podmiotu. Należy upewnić się, że umowę podpisuje się z podmiotem posiadającym licencję lub jego przedstawicielem marketingowym.

Umowa musi ponadto zawierać gwarancję zgodności z prawem. Sponsor musi zobowiązać się, że dostarczone materiały (bannery, grafiki) są zgodne z ustawą nr 40/1995 Sb.

Kolejnym kluczowym punktem jest odpowiedzialność za szkodę. Umowa musi zawierać postanowienie, że jeśli klub otrzyma karę z powodu błędu w materiałach dostarczonych przez sponsora, sponsor pokryje tę szkodę.

Klub powinien mieć również prawo odmowy świadczenia. Musi istnieć możliwość odmowy umieszczenia reklamy, która w ocenie klubu naruszałaby prawo, np. z powodu treści nieodpowiednich dla dzieci.

Niezbędnym zabezpieczeniem jest wypowiedzenie w razie utraty licencji. Jeśli sponsor utraci licencję Ministerstwa Finansów Republiki Czeskiej, umowa powinna umożliwiać natychmiastowe zakończenie współpracy, aby nie promowali Państwo nielegalnego operatora.

W przypadku klubów z drużynami seniorskimi i młodzieżowymi niezbędna jest ochrona małoletnich. Umowa musi jasno określać, że reklama nie będzie umieszczana na strojach drużyn młodzieżowych ani podczas wydarzeń dla dzieci.

Ryzyka i sankcje za naruszenie przepisów – co dokładnie Państwu grozi

Zgodnie z ustawą o regulacji reklamy za naruszenie zasad (brak ostrzeżenia, kierowanie reklamy do młodzieży) grozi kara do 2 000 000 CZK (ok. 82 300 EUR). Jeśli reklama w poważny sposób byłaby kierowana do dzieci, kara może wzrosnąć nawet do 5 000 000 CZK (ok. 205 800 EUR).

Jeszcze wyższe sankcje, nawet do 50 000 000 CZK (ok. 2,1 mln EUR), grożą w przypadku, gdyby Państwa działalność została zakwalifikowana nie jako reklama, lecz jako nielegalne urządzanie gier hazardowych.

Jako rozpowszechniający reklamę (klub, organizator) ponoszą Państwo odpowiedzialność wspólnie ze zleceniodawcą. Organ nadzoru może wybrać, kogo ukarze, i często karze obie strony.

Dalsze konsekwencje

Oprócz kar grozi utrata reputacji, utrata dotacji, a w skrajnym przypadku nawet odpowiedzialność karna członków organów statutowych, jeśli dochodziłoby do umyślnego zagrażania wychowaniu moralnemu młodzieży.

Zmiany legislacyjne i przyszłość sponsoringu hazardowego w Republice Czeskiej

Otoczenie prawne nie jest statyczne. W czeskiej Izbie Poselskiej (Poslanecká sněmovna), a także na poziomie UE regularnie dyskutuje się o zaostrzeniu przepisów.

Presja na ograniczenie reklamy

Istnieją inicjatywy polityczne zmierzające do zakazu lub znacznego ograniczenia reklamy hazardu w godzinach dziennych albo do całkowitego zakazu sponsoringu strojów sportowych. Choć obecne przepisy dopuszczają sponsoring na jasnych warunkach, rozsądnie jest śledzić rozwój sytuacji.

Jeśli planują Państwo długoterminową współpracę, umowa powinna zawierać tzw. klauzulę legislacyjną. Bez niej mogą Państwo znaleźć się w sytuacji, w której nie będą mogli Państwo spełnić świadczenia reklamowego, a sponsor będzie dochodził kar umownych.

Kontekst międzynarodowy

Trendy zagraniczne (Hiszpania, Belgia, Włochy) wskazują na stopniowy zakaz umieszczania logo bukmacherów na strojach. Choć Republika Czeska na razie nie idzie tą drogą, w tym kierunku zmierzają zalecenia specjalistów od uzależnień i WHO. Dywersyfikacja portfela sponsorów jest więc dla klubów strategiczną koniecznością.

Rzeczywiste sytuacje i ich rozwiązania

Przypadek 1: Klub i brak klauzuli legislacyjnej

Klub hokejowy miał długoterminową umowę ze sponsorem generalnym. W ciągu roku organ nadzoru częściowo zmienił wykładnię zasad dotyczących umieszczania reklamy w transmisji telewizyjnej. Klub musiał wycofać reklamę. Sponsor odmówił zapłaty, ponieważ klub „nie spełnił świadczenia”.

Rozwiązaniem jest rewizja umowy i uzupełnienie jej o klauzulę o zmianie okoliczności, dotyczącą konkretnie przepisów o hazardzie.

Przypadek 2: Event i media społecznościowe bez ostrzeżenia

Organizator turnieju udostępnił na Instagramie grafikę partnera bez tekstu ostrzegawczego. Konkurencja zgłosiła post do krajowego urzędu ds. działalności gospodarczej i wszczęto postępowanie w sprawie wykroczenia.

Dzięki zastępstwu prawnemu często udaje się obniżyć karę do dolnej granicy zagrożenia, ale prewencja kosztowałaby ułamek tej kwoty.

Przypadek 3: Młodzież i billboardy

Klub umieścił billboard firmy bukmacherskiej tuż obok wejścia na boisko treningowe najmłodszych grup. Kontrola uznała to umiejscowienie za kierowanie reklamy do małoletnich.

Koniecznym krokiem jest przeniesienie powierzchni reklamowych do sektorów dla dorosłych lub do strefy VIP.

Jak zapewnić bezpieczeństwo prawne Państwa sponsoringu

Audyt i compliance

Zalecamy przeprowadzenie audytu prawnego umów sponsorskich i materiałów reklamowych. Prawnicy ARROWS sprawdzą, czy Państwa umowy zawierają niezbędne klauzule ochronne i czy grafiki spełniają ustawowe wymogi dotyczące wielkości i umiejscowienia ostrzeżenia.

Szkolenie zespołu

Zespół marketingowy powinien znać podstawy ustawy o regulacji reklamy. ARROWS oferuje szkolenia dla klubów i agencji, aby zapobiec zbędnym błędom wynikającym z niewiedzy.

Zarządzanie kryzysowe

Warto mieć przygotowaną procedurę na wypadek kontroli. Kluczowe jest wiedzieć, do kogo zadzwonić i jak zareagować na wezwanie urzędu. Kancelaria ARROWS jest gotowa udzielić natychmiastowej pomocy prawnej.

Podsumowanie artykułu

Sponsoring sportowy w połączeniu z hazardem jest w Republice Czeskiej legalną, lecz ściśle regulowaną dziedziną. Możliwości finansowania są duże, ale ryzyka również. Błąd w grafice lub w umowie może oznaczać karę rzędu milionów koron czeskich.

Prawnicy kancelarii ARROWS zajmują się tą dziedziną od lat. Wiemy, jak konstruować umowy, aby były bezpieczne dla obu stron, i wiemy, jak komunikować się z organami nadzoru.

W naszym portfolio mamy setki klientów korporacyjnych i wiele podmiotów sportowych. Stawiamy na fachowość i praktyczne podejście. Potrzebują Państwo porady w tej sprawie? Prosimy o kontakt pod adresem konsultacja@arws.cz .