Czy producent musi naprawić produkt po wygaśnięciu gwarancji?

Jakich produktów i jakich sytuacji dotyczy obowiązek

Ustawa nie nakłada na producentów obowiązku naprawiania wszystkiego, co sprzedają. Obowiązek dotyczy wyłącznie produktów, dla których rozporządzenie unijne określa wymogi w zakresie naprawialności, czyli łatwego demontażu, dostępności części zamiennych i informacji dla naprawiających. Projekt rządowy wymienia te produkty w załączniku. Zakres naprawy oraz okres, przez który obowiązek trwa, przejmuje z właściwych rozporządzeń.

Na liście znajdują się pralki i pralko-suszarki, zmywarki, urządzenia chłodnicze, wyświetlacze elektroniczne, spawarki, odkurzacze, serwery i urządzenia do przechowywania danych, telefony komórkowe i bezprzewodowe, tablety oraz suszarki bębnowe. Należą do niej również produkty z wbudowaną baterią do lekkich środków transportu, na przykład rowery elektryczne, a także miejscowe ogrzewacze pomieszczeń. Komisja Europejska rozszerza listę odrębnymi aktami i właśnie w ten sposób trafiły na nią ogrzewacze.

Obowiązek producenta zaczyna się tam, gdzie kończą się uprawnienia z tytułu wadliwego świadczenia. Ustawy nie stosuje się, dopóki konsumentowi przysługują wobec sprzedawcy uprawnienia z tytułu wad. W tym czasie wadę usuwa sprzedawca zgodnie z czeskim Kodeksem cywilnym (ustawa nr 89/2012 Sb., dalej „Kodeks cywilny”). Producent wkracza dopiero po upływie tego okresu lub w przypadku wady, za którą sprzedawca nie odpowiada, ponieważ spowodował ją na przykład sam klient.

Okres dwóch lat od odbioru, w którym konsument może zgłosić wadę, określa § 2165 Kodeksu cywilnego. Typowym przypadkiem dla nowej ustawy jest więc pralka, która psuje się w czwartym roku użytkowania. Podobnie telefon, w którym klient sam rozbił wyświetlacz i nie może go reklamować. W obu sytuacjach klient mógł dotąd liczyć wyłącznie na ofertę serwisów.

Jeżeli konsumentowi z tytułu konkretnej wady przysługują uprawnienia wobec sprzedawcy, wadę nadal usuwa sprzedawca, a nie producent. Decyduje zatem charakter wady, a nie tylko wiek produktu. Nowa ustawa nie ingeruje w relację ze sprzedawcą, a obowiązki sprzedawców przy reklamacji się nie zmieniają. Dla przedsiębiorcy warto jednak wiedzieć, kiedy kończy się reklamacja, a kiedy zaczyna obowiązek producenta, aby skierować klienta we właściwe miejsce. Infolinia uniknie w ten sposób sporów o to, kto ma wadę usunąć.

Przy reklamacji konsument zgodnie z § 2169 Kodeksu cywilnego wybiera między naprawą a dostarczeniem nowej rzeczy. Sprzedawca może odmówić usunięcia wady tylko wtedy, gdy jest to niemożliwe lub nadmiernie kosztowne. Dyrektywa unijna przewiduje ponadto, że w razie wyboru naprawy odpowiedzialność sprzedawcy przedłuża się o 12 miesięcy. Tę część transponuje odrębna nowelizacja Kodeksu cywilnego, druk sejmowy nr 53, którą Izba Poselska uchwaliła również 14 października 2026. Zgodnie z projektem rządowym odpowiedzialność za wadę usuniętą w drodze naprawy będzie trwała trzy lata zamiast dwóch.

Ustawa chroni wyłącznie konsumentów. Firma, która kupuje pralki do hotelu pracowniczego lub telefony dla pracowników, nie może powołać się na obowiązek producenta, ponieważ nie kupuje jako konsument. Dla dostawców dla firm nic się więc nie zmienia, a ich odpowiedzialność nadal określa umowa i ogólne zasady dotyczące wad. Konsument natomiast nie może się z góry zrzec prawa do naprawy, więc warunki handlowe mu go nie odbiorą.

Wady, które kupujący spowodował sam, zgodnie z § 2167 Kodeksu cywilnego nie rodzą uprawnień z tytułu wadliwego świadczenia. Rozbitego wyświetlacza czy uszkodzenia wskutek upadku sprzedawca nie musi więc rozpatrywać w ramach reklamacji. W przypadku takich wad obowiązek producenta może zatem powstać także w ciągu pierwszych dwóch lat, ponieważ klient nie ma innej drogi niż płatna naprawa.

Kto odpowiada za naprawę: producent, importer czy dystrybutor

Producentem w rozumieniu ustawy jest nie tylko ten, kto fizycznie wytwarza produkt. Jest nim także firma, która zleca zaprojektowanie lub wytworzenie produktu i wprowadza go do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Czeska firma, która sprzedaje urządzenia pod własną marką od azjatyckiego dostawcy, ponosi więc obowiązki producenta sama, nawet jeśli nie ma własnej produkcji ani serwisu.

Jeżeli producent nie ma siedziby w Unii Europejskiej, jego obowiązki wykonuje upoważniony przedstawiciel. Gdy przedstawiciela nie ma, obowiązek przechodzi na importera, czyli firmę, która wprowadza produkt na rynek UE z państwa trzeciego. Jeśli nie ma również importera, ponosi go dystrybutor jako każde kolejne ogniwo łańcucha dostaw. Czeska firma, która towar jedynie kupuje i sprzedaje, może w ten sposób stać się podmiotem zobowiązanym, nawet o tym nie wiedząc.

Dla importerów i dystrybutorów kluczowa jest zatem umowa z zagranicznym producentem. Proszę sprawdzić, czy producent wyznaczył upoważnionego przedstawiciela w UE i czy ten wykonuje za producenta obowiązek naprawy na rynku czeskim, samodzielnie lub za pośrednictwem serwisu umownego. Jeśli nie, proszę uzgodnić dostawy części zamiennych, dostęp do dokumentacji serwisowej i narzędzi oraz zwrot kosztów napraw, które poniosą Państwo za producenta. Bez tego będą Państwo naprawiać na własny koszt.

Tę samą kwestię trzeba poruszyć także w umowach dystrybucyjnych między czeskimi firmami. Kto odpowiada za naprawy, kto przechowuje części i kto kontaktuje się z czeską Inspekcją Handlową (Česká obchodní inspekce, ČOI), powinno być wyraźnie określone w umowie. Jak zmienia się relacja z dystrybutorem, gdy rozpada się wyłączność lub towar trafia na marketplace, opisujemy w artykule Dystrybutor naruszył wyłączność lub sprzedaje przez marketplace.

Niezależni naprawiający nie mają obowiązku producenta, ale ustawa przewiduje dla nich własne zasady. Naprawiającym jest przedsiębiorca, który świadczy usługi naprawy w ramach swojej działalności gospodarczej. Może wystawić konsumentowi europejski formularz informacyjny dotyczący naprawy, a po uruchomieniu europejskiej platformy napraw zarejestrować się na niej. Producent lub importer z własnym serwisem wykonuje więc obowiązki producenta i jednocześnie podlega zasadom dla naprawiających.

W praktyce wygląda to tak. Czeska firma importuje urządzenia kuchenne od azjatyckiego producenta pod własną marką, więc sama jest producentem. Inny czeski e-sklep kupuje telefony bezpośrednio od producenta spoza UE, który nie ma tu przedstawiciela, i staje się importerem. Przedsiębiorca, który kupuje te same telefony od krajowej hurtowni, jest dystrybutorem i poniesie obowiązek tylko wtedy, gdy w łańcuchu brakuje producenta mającego siedzibę w UE, jego przedstawiciela i importera.

Czego ustawa wymaga od producenta: cena, termin, części i informacje

Producent musi naprawić produkt w rozsądnym terminie, a cena naprawy nie może być nieproporcjonalna. Termin zaczyna biec, gdy konsument przekaże mu produkt lub umożliwi do niego dostęp. Producent nie musi naprawiać bezpłatnie. Jeżeli na czas naprawy pożyczy klientowi produkt zastępczy, również za niego nie może żądać więcej niż rozsądnej ceny.

Opisane zasady wynikają z rządowego projektu ustawy, druku sejmowego nr 62, który Izba Poselska uchwaliła 14 października 2026. Tekstu z uwzględnionymi poprawkami Izba Poselska jeszcze nie opublikowała. Dwie poprawki przyjęte w trzecim czytaniu zmieniały jednak tylko odesłanie do przepisów unijnych i datę wejścia w życie, a nie obowiązki firm. Senat ma na rozpatrzenie ustawy 30 dni od jej przekazania.

Producent nie może odmówić naprawy tylko dlatego, że produkt wcześniej naprawiał ktoś inny. Może jej odmówić tylko wtedy, gdy naprawa nie jest możliwa. Części zamiennych i narzędzi nie może sprzedawać po cenie zniechęcającej do naprawy. Bez uzasadnionej i obiektywnej przyczyny nie może utrudniać napraw za pomocą warunków umownych, sprzętu ani oprogramowania, a jako przykład takiej przyczyny ustawa wskazuje ochronę własności intelektualnej.

Producent nie może też uniemożliwiać niezależnym naprawiającym korzystania z oryginalnych, używanych lub kompatybilnych części zamiennych oraz części wydrukowanych na drukarce 3D, jeżeli są zgodne z przepisami prawa. Producenci, którzy dziś za pomocą oprogramowania blokują nieoryginalne części lub parują je z numerem seryjnym urządzenia, muszą przeprojektować produkt albo mieć przygotowane uzasadnienie, dlaczego ograniczenie jest uzasadnione.

Producent musi informować o naprawach z wyprzedzeniem i publicznie. Informacje o swoich usługach naprawczych udostępnia w łatwo dostępny i zrozumiały sposób przez cały okres trwania obowiązku naprawy. Na swojej stronie internetowej podaje ponadto orientacyjną cenę typowych napraw. Nie wystarczy więc podać ceny dopiero klientowi, który się zgłosi – cennik musi być dostępny z góry.

Nadzór sprawuje ČOI, której ustawa dodaje kompetencje w załączniku do czeskiej ustawy o ochronie konsumentów (ustawa nr 634/1992 Sb.). Za nienaprawienie produktu, za odmowę naprawy z powodu wcześniejszej naprawy przez innego naprawiającego oraz za brak informacji może nałożyć karę do 5 000 000 CZK (ok. 205 800 EUR). Ukarany może zostać producent, jego przedstawiciel, importer, a także dystrybutor.

Ustawa nie definiuje, czym jest rozsądna cena i rozsądny termin naprawy. Producent musi je sam uzasadnić na podstawie kosztów części, robocizny i utrzymania sieci serwisowej. Znaczenie ma również cena nowego produktu, ponieważ naprawa za cenę zbliżoną do nowego egzemplarza zniechęciłaby klienta do naprawy. Dlatego prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS zawsze oceniają cennik i terminy z uwzględnieniem konkretnego rynku i sieci serwisowej klienta.

Formularz dotyczący naprawy i europejska platforma dla naprawiających

Naprawiający może na żądanie klienta wystawić europejski formularz informacyjny dotyczący naprawy. Formularz jest dobrowolny, ale jeśli naprawiający go wyda, jest nim związany przez 30 dni, chyba że uzgodni z klientem dłuższy okres. Zawiera m.in. charakter wady, rodzaj naprawy, cenę lub cenę maksymalną, czas naprawy oraz warunki użyczenia produktu zastępczego.

Za wystawienie formularza naprawiający może żądać jedynie zapłaty za niezbędną diagnostykę. O tym, że diagnostyka jest konieczna i ile kosztuje, musi poinformować klienta z góry. Jeśli tego nie zrobi, przyjmuje się, że strony uzgodniły bezpłatną diagnostykę. Gdy klient przyjmie warunki z formularza, a naprawiający nie naprawi produktu zgodnie z nimi, klient może żądać zwrotu także kosztów diagnostyki, chyba że wada okaże się nienaprawialna.

Prawidłowo wypełniony formularz oszczędza firmie pracy związanej z innymi obowiązkami informacyjnymi. Kto wyda go w pełnej wersji, spełnia tym samym obowiązek poinformowania konsumenta o cechach usługi, swojej tożsamości, danych kontaktowych, cenie i sposobie płatności zgodnie z Kodeksem cywilnym i innymi przepisami. Dla serwisów, które dziś wysyłają własne oferty w różnej formie, korzystne jest więc przejście na jednolity formularz.

Po uruchomieniu europejskiej platformy internetowej napraw w jej czeskiej sekcji będą mogli bezpłatnie rejestrować się naprawiający, sprzedawcy produktów odnowionych oraz społeczne punkty napraw. Platformę tworzy Komisja Europejska, która ma stworzyć wspólny interfejs do 31 lipca 2027, na razie więc nie działa. Punktem kontaktowym będzie czeskie Ministerstwo Przemysłu i Handlu (Ministerstvo průmyslu a obchodu). Dla producentów z własną siecią serwisową rejestracja będzie tanim sposobem dotarcia do klientów, którzy szukają naprawy po upływie okresu reklamacyjnego.

Ryzyka ustawy o naprawach dla producentów, importerów i dystrybutorów

Jak przygotować się na ustawę o naprawach

Pierwszym krokiem jest ustalenie, w jakiej roli wprowadzają Państwo produkty do obrotu. Produkują Państwo, sprzedają pod własną marką, importują z państwa trzeciego czy jedynie dystrybuują? Proszę przeanalizować umowy z dostawcami i sprawdzić, czy zagraniczny producent ma przedstawiciela w UE. Wynik przesądzi, czy obowiązki poniosą Państwo, oraz jakie koszty trzeba umownie uregulować z dostawcą.

Drugim krokiem jest lista produktów objętych obowiązkiem wraz z okresem jego trwania zgodnie z właściwym rozporządzeniem unijnym. Dla każdej serii proszę sprawdzić dostępność części, narzędzi i informacji serwisowych. Okres i zakres obowiązku różnią się między kategoriami w zależności od rozporządzenia, któremu podlegają, dlatego prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS analizują je z klientem kategoria po kategorii.

Trzecim krokiem jest cennik napraw i informacje dla klientów. Proszę przygotować orientacyjne ceny typowych napraw, cenę użyczenia produktu zastępczego i zasady ustalania cen części. Należy je opublikować na stronie internetowej i przekazać infolinii oraz partnerom serwisowym. Cennik powinien wynikać z rzeczywistych kosztów, aby firma mogła go obronić podczas kontroli ČOI.

Czwartym krokiem jest oddzielenie reklamacji od płatnej naprawy po jej zakończeniu. Infolinia musi rozpoznać, kiedy chodzi jeszcze o uprawnienia z tytułu wadliwego świadczenia, a kiedy już o odpłatny obowiązek producenta. Jak ustawić proces reklamacyjny po stronie sprzedawcy, opisujemy w artykule Postępowanie reklamacyjne z perspektywy sprzedawcy.

Ostatnim krokiem jest przegląd umów i ograniczeń technicznych. Proszę dostosować umowy z partnerami serwisowymi i dostawcami części oraz sprawdzić, czy produkty lub ich oprogramowanie nie ograniczają napraw bez uzasadnionej przyczyny. Jeśli ograniczenie jest rzeczywiście potrzebne, na przykład ze względu na ochronę własności intelektualnej, proszę z góry przygotować jego pisemne uzasadnienie.

Jeżeli Państwa produkty zawierają oprogramowanie, proszę równolegle śledzić także nowe zasady odpowiedzialności za produkty wadliwe, które obejmą również oprogramowanie. Szczegóły znajdą Państwo w artykule Oprogramowanie jako produkt wadliwy od 9 grudnia 2026. Obie regulacje spotykają się przy aktualizacjach, które mogą naprawę umożliwić albo przeciwnie – jej uniemożliwić.

Podsumowanie

Nowa ustawa o naprawie produktów nakłada na producentów obowiązek naprawy wybranych produktów także po upływie dwuletniego okresu reklamacyjnego oraz w przypadku wad, za które sprzedawca nie odpowiada. Dotyczy tylko kategorii objętych unijnymi wymogami w zakresie naprawialności, ale obejmuje także importerów i dystrybutorów, jeśli producent nie ma przedstawiciela w UE. Naprawa nie musi być bezpłatna, jednak jej cena nie może być nieproporcjonalna.

Dla zarządu firmy oznacza to nowe zobowiązanie kosztowe, które trwa przez lata po sprzedaży produktu. Firma, która nie wie o obowiązku, może się o nim dowiedzieć dopiero podczas kontroli ČOI lub ze skargi klienta. Umowy z dostawcami, cennik i moce serwisowe lepiej więc przygotować, zanim ustawa zacznie obowiązywać.

Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS pomagają firmom określić ich rolę w łańcuchu dostaw i przygotować się do kontroli. Zweryfikujemy umowy z producentami, importerami i partnerami serwisowymi, przygotujemy materiały do cennika i informacji na stronę internetową oraz ocenimy techniczne ograniczenia napraw. Firmom bez własnego serwisu pomożemy nawiązać współpracę z naprawiającym.

Prosimy o kontakt pod adresem konsultacja@arws.cz – umówimy pierwsze spotkanie. Prosimy przygotować na nie listę produktów sprzedawanych konsumentom oraz umowy z ich dostawcami, abyśmy mogli od razu ustalić, na kim spoczywa obowiązek. Przegląd naszych usług dla firm produkcyjnych i handlowych znajdą Państwo na stronie Spółki handlowe i produkcyjne.