Jak wykorzystać fundację do posiadania udziałów w spółkach zależnych bez ryzyka rozdrobnienia własności między spadkobierców
Zgodnie z prawem czeskim fundacja lub fundusz fundacyjny może posiadać udział w firmie rodzinnej, dzięki czemu po Państwa śmierci nie zostanie on podzielony między spadkobierców według ustawowego porządku dziedziczenia, a dywidendy ze spółki zależnej mogą być zwolnione z podatku. Dowiedzą się Państwo, jak bezpiecznie ustawić taką strukturę i czego unikać.

Podsumowanie w punktach
- Fundacja lub fundusz fundacyjny może być właścicielem udziałów w spółkach zależnych i w ramach struktury holdingowej utrzymać rodzinne przedsiębiorstwo w nienaruszonym stanie. Majątek nie zostaje więc automatycznie podzielony między spadkobierców według ustawowego porządku dziedziczenia.
- Jeśli spółka zależna przekazuje zysk w formie dywidend do fundacji, dochody te mogą być – po spełnieniu warunków ustawowych – zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych, co zapobiega wewnątrzgrupowemu opodatkowaniu zysku.
- Podmiotowość prawna fundacji oznacza, że w odróżnieniu od funduszy powierniczych fundacja jest samodzielną osobą prawną, którą można ustrukturyzować jak firmę z jasno określonymi organami, uprawnieniami i dokumentacją.
- Bez starannego ustawienia zarządu, beneficjentów, celu i reżimu podatkowego fundacji rodzinnej grozi nieważność niektórych postanowień, dodatkowe obowiązki podatkowe, utrata korzyści podatkowych lub spory rodzinne o zarządzanie.
Dlaczego przedsiębiorcy zajmują się przekazaniem majątku już teraz
Gdy są Państwo właścicielami firmy, którą budowali Państwo latami, naturalnie zależy Państwu na tym, co się z nią stanie. Czeskie prawo spadkowe w stanie domyślnym przewiduje, że majątek dzieli się według grup spadkobierców, często w równych częściach między małżonkę i dzieci. Oznacza to, że z jednej firmy, którą Państwo zarządzają strategicznie i jednolicie, mogłaby powstać spółka należąca do kilku różnych osób, które nie muszą się ze sobą zgadzać lub mają odmienne interesy.
Aby do tego nie doszło, właściciele firm prędzej czy później zwracają się do prawników i rozwiązują sprawę z wyprzedzeniem. Nie wszystkie podejścia są jednak takie same. Niektóre rozwiązania – na przykład zwykły testament – nie wystarczają do kompleksowej ochrony integralności przedsiębiorstwa. Inne – na przykład fundusz powierniczy (svěřenský fond) – są skuteczne, ale mają odmienny charakter prawny i strukturę.
Właśnie dlatego w ostatnich latach wśród przedsiębiorców upowszechnia się rozwiązanie z fundacją (nadace) lub funduszem fundacyjnym (nadační fond), które posiadają udziały w spółce zależnej. Jest to model, w którym tworzy się strukturę holdingową: fundacja jako nadrzędna organizacja macierzysta posiada udział w operacyjnej spółce zależnej, która faktycznie prowadzi działalność. Jeśli zastanawiają się Państwo, jak taką strukturę ustawić i utrzymać jej prawną funkcjonalność także w przyszłości, pomocne mogą być bieżące konsultacje w zakresie prawa korporacyjnego, holdingów i struktur. Zysk z działalności jest następnie wypłacany fundacji w formie dywidend, a fundacja nim zarządza i rozdziela go między beneficjentów (członków rodziny) według z góry ustalonego planu.
Dlaczego właśnie tak? Ponieważ fundacja jest osobą prawną, która wprawdzie nie ma właściciela, ale ma jasno określone organy (zarząd – správní rada, ewentualnie radę nadzorczą), statut i cel. To, co wniosą Państwo do fundacji, staje się jej majątkiem i nie będzie dzielone po Państwa śmierci, ponieważ nie wchodzi już w skład Państwa spadku.
Fundacja i fundusz fundacyjny: kluczowe różnice
Aby się zorientować, musimy najpierw wyjaśnić, co właściwie odróżnia fundację od funduszu fundacyjnego. Obie formy są fundacjami w szerokim sensie – czyli osobami prawnymi utworzonymi z wydzielonego majątku w określonym celu. W praktyce jednak istotnie się różnią.
Fundacja musi mieć minimalny kapitał fundacyjny (nadační jistina) w wysokości 500 000 CZK (ok. 20 600 EUR). Kwota ta jest wpisywana do czeskiego rejestru publicznego (veřejný rejstřík) i stanowi trzon majątkowy, który ma przynosić stały dochód i nie może zostać skonsumowany. Fundację zakłada się w formie dokumentu urzędowego – czyli aktu notarialnego. W przypadku struktur rodzinnych warto zarazem przemyśleć, jakie wytyczne dotyczące zarządzania majątkiem i jego podziału chcą Państwo „utrwalić” na przyszłość, co omawiamy również w artykule Warunki w testamencie przedsiębiorcy: jak polecenia spadkodawcy mogą wpłynąć na podział majątku.
Fundacja obowiązkowo ma co najmniej trzyosobowy zarząd. Rada nadzorcza jest obowiązkowa w fundacjach pożytku publicznego lub jeśli tak stanowi akt fundacyjny albo statut. W prywatnych fundacjach rodzinnych nie jest wprawdzie wymagana przez ustawę, ale jej ustanowienie może być przydatne dla kontroli zarządu i zwiększenia zaufania beneficjentów.
Fundusz fundacyjny jest prostszy administracyjnie. Nie ma ustalonej minimalnej wysokości wkładu – może więc zostać założony z dowolnym majątkiem. Fundusz fundacyjny nie musi być zakładany w formie dokumentu urzędowego, choć jest to zalecane. W odróżnieniu od fundacji fundusz fundacyjny nie ma kapitału fundacyjnego; cały majątek traktuje się jako jednolity majątek funduszu.
Obie formy można jednak traktować jako fundacje rodzinne – czyli prywatne struktury przeznaczone dla rodziny fundatora. Właśnie w przypadku struktur prywatnych warto z wyprzedzeniem uregulować także możliwe konflikty między beneficjentami lub organami fundacji, ponieważ ich rozwiązywanie często należy do obszaru sporów gospodarczych i sądowych. Oznacza to, że oba typy – fundacja i fundusz fundacyjny – mogą służyć dokładnie temu celowi, który nas tu interesuje.
W rodzinnych strukturach właścicielskich w praktyce często wybiera się fundację lub fundusz fundacyjny, ponieważ w odróżnieniu od funduszu powierniczego zapewniają one jasny status prawny osoby prawnej. Wybór konkretnej formy zależy od wielkości majątku i pożądanego stopnia formalności. Na decyzję może wpływać również kwestia, czy i jak w przyszłości będzie przebiegać zbycie udziałów lub akcji – skutki podsumowujemy w artykule Jak od 2026 roku ponownie zmienia się opodatkowanie dochodów ze zbycia udziałów w s.r.o. (czeska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) i sprzedaży akcji.
Założenie fundacji i niezbędne kroki
Fundację zakłada się aktem fundacyjnym, który fundator musi podpisać, a autentyczność jego podpisu musi zostać urzędowo poświadczona, albo który jest sporządzony bezpośrednio w formie aktu notarialnego. W akcie należy wskazać:
- nazwę i siedzibę fundacji,
- imię i nazwisko fundatora oraz jego miejsce zamieszkania,
- cel fundacji (w przypadku fundacji rodzinnej jest to właśnie „zarządzanie majątkiem i jego dystrybucja na rzecz członków rodziny”),
- wysokość kapitału fundacyjnego (co najmniej 500 000 CZK) oraz sposób, w jaki został lub zostanie wniesiony,
- wskazanie pierwszych członków zarządu i ewentualnie rady nadzorczej.
Fundacja wydaje ponadto statut, który reguluje jej wewnętrzne funkcjonowanie: jak powołuje się zarząd, jakie ma uprawnienia, jak określa się beneficjentów, na jakich warunkach wypłaca się im pieniądze. Statut może być częścią aktu fundacyjnego lub odrębnym dokumentem zatwierdzonym przez zarząd. Gdy akt fundacyjny zostanie sporządzony, a wkład wpłacony lub zabezpieczony, fundację wpisuje się do czeskiego rejestru fundacji (nadační rejstřík), prowadzonego przez sąd rejestrowy (rejstříkový soud), a z dniem wpisu fundacja powstaje.
Podobna procedura dotyczy funduszu fundacyjnego, tyle że bez obowiązkowej wysokości kapitału fundacyjnego i bez obowiązku dokumentu urzędowego, przez co jest nieco prostsza i mniej formalna.
Spółka zależna w strukturze holdingowej
Gdy mają już Państwo fundację, może ona posiadać udział w korporacji handlowej – typowo w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (s.r.o.) lub w spółce akcyjnej (a.s., czeska akciová společnost). W ten sposób powstaje struktura holdingowa, w której fundacja pełni rolę spółki matki.
Struktura holdingowa z fundacją jako podmiotem macierzystym
W praktyce może to wyglądać następująco: mają Państwo istniejącą firmę, którą Państwo założyli i posiadają jako osoba fizyczna. Chcą ją Państwo ochronić przed podziałem po śmierci. Rozwiązaniem jest:
- Przeniesienie udziału w pierwotnej spółce operacyjnej bezpośrednio na nowo założoną fundację.
- Albo założenie nowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (s.r.o.), która będzie należała do fundacji i będzie pełnić funkcję holdingu – czyli spółki matki (parent company). Na tę nowo założoną s.r.o. przenosi się następnie udział w pierwotnej spółce operacyjnej.
- W ten sposób powstaje łańcuch: fundacja → holding s.r.o. → pierwotna s.r.o. prowadząca działalność i ewentualnie kolejne spółki zależne.
Majątek w fundacji pozostaje oddzielony od osobistej własności fundatora – gdy wniosą go Państwo do fundacji, nie jest już Państwa, lecz należy do fundacji. Zysk ze spółki zależnej (w postaci dywidend) trafia do fundacji, która następnie – zgodnie ze statutem – rozdziela go między beneficjentów lub reinwestuje.
Zysk i unikanie podwójnego opodatkowania
To kluczowy punkt. Gdy spółka zależna wypracuje zysk i postanowi wypłacić go jako dywidendę, dywidenda trafia do fundacji (podmiotu macierzystego). Bez szczególnego reżimu teoretycznie powstałoby tu podwójne opodatkowanie – raz zysk opodatkowany w spółce zależnej, a drugi raz dywidenda opodatkowana w fundacji jako przychód.
Rozwiązuje to jednak czeska ustawa o podatkach dochodowych (ustawa nr 586/1992 Sb., dalej „ZDP”). Jeżeli fundacja posiada w spółce zależnej co najmniej 10% udziału nieprzerwanie przez co najmniej 12 miesięcy, a spółka zależna ma siedzibę w UE, dywidendy mogą być zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z reżimem spółek matek i spółek zależnych. W praktyce oznacza to, że część kapitału przemieszcza się w ramach grupy z firmy do fundacji bez dodatkowego obciążenia podatkowego.
To jedna z głównych korzyści podatkowych tego rozwiązania i powód, dla którego nazywa się je „efektywnym podatkowo”. Na poziomie osób fizycznych (beneficjentów) dochody – jeśli są ujęte jako świadczenia nieodpłatne (darowizny) na rzecz osób bliskich – mogą być następnie zwolnione z podatku dochodowego, jak opisano poniżej.
Rola fundacji w zarządzaniu spółką zależną
Fundacja pełni rolę wspólnika lub akcjonariusza. Gdy odbywa się zgromadzenie wspólników (lub decyzje podejmuje jedyny wspólnik), fundacja uczestniczy w podejmowaniu decyzji za pośrednictwem swojego zarządu. Zarząd fundacji wybiera przedstawiciela, który będzie działał w imieniu fundacji na zgromadzeniu – głosował, zatwierdzał budżety, proponował nowe kierownictwo.
Oznacza to, że kontrola nad działalnością firmy pozostaje w rękach fundacji, która kieruje nią według z góry ustalonego planu i celu. Nawet gdy nastąpi zmiana pokoleniowa, a Państwa następcy przejmą rolę członków zarządu, struktura pozostaje taka sama – fundacja nadal posiada udziały i nimi zarządza, zapewniając w ten sposób ciągłość.
Ochrona majątku: oddzielenie własności i jego granice
Korzyści z oddzielenia własności są w tekstach promocyjnych często przedstawiane jako automatyczne. Rzeczywistość jest bardziej złożona.
Majątek chroniony przed wierzycielami i sporami rodzinnymi
Jeśli wniosą Państwo majątek do fundacji, przestaje on być częścią Państwa osobistej własności. Ma to dwie praktyczne konsekwencje:
Po pierwsze, majątkowi nie zagrażają Państwa osobiści wierzyciele. Gdyby groziła Państwu egzekucja lub niewypłacalność, wierzyciele nie mogą dochodzić roszczeń z majątku fundacji, ponieważ nie jest on już Państwa. Podobnie, jeśli któryś z Państwa potomków się rozwiedzie, a jego małżonek ma prawo do udziału we wspólności majątkowej małżeńskiej, nie może on dochodzić udziału z fundacji – ten majątek nigdy nie wszedł do wspólności.
Po drugie, majątek nie jest przedmiotem postępowania spadkowego. Po Państwa śmierci sąd nie musi rozstrzygać, komu przypadnie majątek fundacji, ponieważ nie wchodzi on już w skład Państwa spadku. Sąd zajmie się jedynie Państwa majątkiem poza fundacją, a beneficjenci fundacji otrzymują swoje świadczenia zgodnie z jej statutem.
To zasadniczo zmniejsza ryzyko sporów rodzinnych. Zamiast tego, by Państwa pięcioro dzieci dzieliło własność na sali sądowej i negocjowało, kto będzie właścicielem i dyrektorem firmy, wszystko jest z góry jasno określone w statucie fundacji.
Granice ochrony majątkowej
Ważne jest jednak, aby wiedzieć, gdzie ochrona się kończy:
- Majątek fundacji można obciążyć – Fundacja jest osobą prawną i jako taka może rozporządzać swoim majątkiem, w tym go obciążać (np. zastawem), jeśli jest to zgodne z jej celem i statutem. Kluczowy jest jednak obowiązek zachowania wartości kapitału fundacyjnego. Gdyby fundacja zaciągała kredyt i ustanawiała zastaw na majątku, zarząd musi dbać o to, aby nie zagroziło to realizacji celu fundacji i zachowaniu kapitału fundacyjnego. Nie jest to więc majątek „niezbywalny” w sensie absolutnym.
- Zasady nie mogą naruszać celu fundacji – Jeśli w akcie fundacyjnym zapiszą Państwo, że fundacja ma wspierać np. edukację swoich beneficjentów, nie mogą Państwo potem po prostu przenieść majątku na osobę trzecią ani wykorzystać go na coś innego, co jest sprzeczne z celem.
- Korzyści nie obejmują długów samej fundacji – Jeśli fundacja jako osoba prawna popadnie w długi, zagraża to jej majątkowi. Ochrona przed wierzycielami fundatora nie dotyczy wierzycieli samej fundacji.
- Bez właściwego ustawienia organów i kontroli grozi odpowiedzialność zarządu – Jeśli zarząd fundacji działa nieodpowiedzialnie, narusza statut lub swój obowiązek działania z należytą starannością, jego członkowie mogą ponosić za to osobistą odpowiedzialność lub grozi im spór sądowy z beneficjentami.
Reżim podatkowy: stan obecny i pułapki
Fundacje i fundusze fundacyjne są w Republice Czeskiej opodatkowane zgodnie z ZDP. Reżim nie jest jednolity dla wszystkich – zależy od tego, czy fundacja realizuje cel pożytku publicznego, czy chodzi o rozwiązanie czysto rodzinne. Fundacja rodzinna zazwyczaj nie ma statusu podatnika pożytku publicznego.
Opodatkowanie fundacji i dochody zwolnione
Fundacje i fundusze fundacyjne, które nie są podatnikami pożytku publicznego, podlegają stawce podatku dochodowego od osób prawnych wynoszącej 21% (obowiązującej od 2024 roku i przewidywanej na rok 2026). Wniesienie majątku do fundacji (lub funduszu fundacyjnego) nie podlega opodatkowaniu ani u fundatora, ani u fundacji, tzn. przeniesienie udziału w spółce zależnej nie stanowi dochodu podlegającego opodatkowaniu.
Kluczowe zwolnienie dotyczy jednak dywidend. Gdy spółka zależna wypłaci dywidendę fundacji, która posiada w niej co najmniej 10% udziału nieprzerwanie przez minimum 12 miesięcy, dywidenda jest u fundacji zwolniona z podatku dochodowego od osób prawnych. To właśnie ten mechanizm zapobiega wewnątrzgrupowemu opodatkowaniu zysku i czyni strukturę atrakcyjną.
Pozostałe dochody fundacji (np. odsetki od lokat, czynsze z nieruchomości, które nie są kapitałem fundacyjnym i nie są częścią działalności pożytku publicznego) są w przypadku prywatnej fundacji rodzinnej zazwyczaj opodatkowane standardową stawką 21%, ponieważ nie mają do niej zastosowania zwolnienia zastrzeżone dla podatników pożytku publicznego.
Opodatkowanie świadczeń na rzecz beneficjentów
Gdy fundacja przekazuje świadczenia osobom fizycznym (beneficjentom), pojawia się ważne pytanie: czy chodzi o dochód z zysku, czy z samego majątku fundacji? Z podatkowego punktu widzenia kluczowe jest, czy chodzi o świadczenie nieodpłatne (darowiznę) i czy beneficjent należy do kręgu osób bliskich fundatora.
Jeśli fundacja wypłaca świadczenia osobom fizycznym, które są krewnymi fundatora lub osobami pozostającymi z nim w określonej relacji, świadczenia te mogą być na poziomie osoby fizycznej zwolnione z podatku dochodowego.
Zgodnie z § 4a lit. a) i c) ZDP z podatku zwolnione są świadczenia nieodpłatne (darowizny) otrzymane od krewnego w linii prostej i w linii bocznej (np. rodzeństwo, wujek, ciotka, siostrzeniec lub bratanek, siostrzenica lub bratanica) albo od osoby, z którą podatnik pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym przez co najmniej rok bezpośrednio przed otrzymaniem świadczenia nieodpłatnego. Zwolnienia te obowiązują niezależnie od tego, czy fundacja jest fundacją pożytku publicznego, czy nie.
W praktyce: jeśli fundacja wypłaci 100 000 CZK (ok. 4 100 EUR) swojemu dorosłemu potomkowi, a świadczenie to zostanie zakwalifikowane jako nieodpłatne (darowizna) w ramach rodzinnego celu fundacji, osoba fizyczna (potomek) nie musi płacić od tego dochodu podatku, jeśli spełnia warunki § 4a ZDP. Inaczej byłoby na przykład w przypadku tantiemy wypłaconej przez spółkę, która stanowi dla osoby fizycznej dochód podlegający opodatkowaniu ze stosunku pracy (stawka 15% / 23%), lub dywidendy, która podlegałaby podatkowi u źródła w wysokości 15%.
Jeśli beneficjent nie należy do kręgu osób określonych w § 4a ZDP, wówczas świadczenie nieodpłatne (darowizna) od fundacji podlegałoby podatkowi dochodowemu od osób fizycznych jako „inny dochód” zgodnie z § 10 ZDP, a beneficjent musiałby je opodatkować według progresywnej stawki 15% lub 23%. W takim przypadku fundacja nie jest płatnikiem podatku u źródła.
Złożoność kwestii podatkowych
Widać tu wyraźnie, jak złożona jest problematyka podatkowa i dlaczego nie powinni Państwo zajmować się strukturyzacją bez profesjonalnej pomocy. Struktura majątkowa źle ustawiona z podatkowego punktu widzenia może kosztować Państwa znaczne kwoty. Niezbędne jest, aby statut fundacji jasno określał charakter świadczeń na rzecz beneficjentów i aby spełnione były warunki ewentualnych zwolnień.
Założenie fundacji: praktyczne kroki i na co uważać
Postanowili Państwo założyć fundację. Co trzeba zrobić?
1. Faza przygotowawcza: co wyjaśnić przed założeniem
Najpierw trzeba mieć pewność, co chcą Państwo osiągnąć.
- Czy chcą Państwo założyć fundację za życia, aby miała czas „dojrzeć”, czy planują ją Państwo ustanowić rozporządzeniem na wypadek śmierci (tzn. w testamencie)?
- Czy fundacja ma posiadać jedynie udział w jednej spółce zależnej, czy chcą Państwo struktury holdingowej z kilkoma spółkami zależnymi?
- Kto będzie beneficjentem – wszystkie Państwa dzieci w równych częściach, czy chcą Państwo różnicować według określonych kryteriów (wiek, umiejętności, wykształcenie)?
- Czy obecni członkowie zarządu spółki zależnej, którą chcą Państwo przekazać fundacji, mają pozostać, czy życzą sobie Państwo, aby zarząd fundacji powołał nowych liderów?
- Czy między Państwem a potomkami istnieją problemy finansowe lub prawne (długi, rozwody, spory), które mogłyby teraz skomplikować przeniesienie?
Odpowiedzi na te pytania określają, jak ustrukturyzują Państwo fundację.
2. Akt fundacyjny i statut: przygotowanie
Akt fundacyjny musi zawierać obowiązkowe elementy, ale powinien również obejmować szereg kluczowych ustaleń i ograniczeń, aby fundacja funkcjonowała tak, jak Państwo to sobie wyobrażają:
- Jak zmienia się statut i cel fundacji – czy zastrzegą Państwo prawo do ich zmiany dla siebie, czy może to robić zarząd; co się stanie, gdy zaistnieją okoliczności wymagające dostosowania fundacji.
- Kto jest uprawniony do powoływania członków zarządu – w akcie fundacyjnym mogą Państwo określić, że np. Państwa najstarszy syn lub wyznaczona osoba będą mieli prawo proponować członków, dzięki czemu kontrola rodzinna zostaje zachowana również po Państwa śmierci.
- Zasady wypłat na rzecz beneficjentów – czy pieniądze wypłaca się regularnie, jednorazowo, czy dopiero po osiągnięciu określonego wieku; czy wypłaca się je z dochodów z majątku, czy z samego majątku (z uwzględnieniem zachowania kapitału fundacyjnego).
- Zasada niepodzielności udziałów – aby jasno ustalić, że udział w spółce zależnej pozostanie w fundacji i nie będzie sprzedawany ani dzielony między poszczególnych beneficjentów.
Akt fundacyjny sporządza się u notariusza i musi mieć formę dokumentu urzędowego (aktu notarialnego) albo podpisy muszą zostać urzędowo poświadczone. Notariusz pomoże Państwu zadbać o to, aby wszystkie obowiązkowe elementy były obecne, a dokument był prawnie wiążący.
3. Wniesienie majątku i wpis fundacji
Gdy akt jest gotowy, następuje faktyczne wniesienie udziału w spółce zależnej do fundacji. Odbywa się to poprzez:
- Podpisanie umowy darowizny lub umowy sprzedaży między Państwem (jako osobą fizyczną) a fundacją, na mocy której udział przechodzi na fundację.
- Wniesienie wkładu – w przypadku wkładu pieniężnego pieniądze wpłaca się na rachunek fundacji; w przypadku wkładu niepieniężnego (udział w s.r.o.) dokonuje się wpisu zmiany właściciela udziału do czeskiego rejestru handlowego (obchodní rejstřík), w którym fundacja figuruje jako nowy właściciel.
- Wpis fundacji do rejestru fundacji – sąd po otrzymaniu wniosku wpisuje fundację i nadaje jej numer identyfikacyjny. Z dniem wpisu fundacja powstaje.
- Zapewnienie rejestracji fundacji w czeskim urzędzie skarbowym (finanční úřad) do celów podatkowych.
Cały proces może trwać kilka miesięcy, zwłaszcza jeśli chodzi o przeniesienie skomplikowanej struktury majątkowej.
4. Częste błędy przy zakładaniu fundacji
Oto typowe błędy, których należy unikać:
- Zły dobór zarządu – jeśli do zarządu trafi osoba, która nie ma wiedzy fachowej lub brakuje jej lojalności wobec celów fundacji, mogą pojawić się konflikty i złe decyzje.
- Nieprecyzyjnie sformułowany cel fundacji – jeśli cel nie jest jasno opisany, sąd może później uznać, że fundacja nie jest w stanie go realizować, co grozi jej przekształceniem lub likwidacją.
- Niewystarczające zarządzanie inwestycjami – majątkiem fundacji należy zarządzać odpowiedzialnie. Jeśli zarząd nie korzysta z doradztwa, nie śledzi rozwoju rynku i inwestuje nierozważnie, może to prowadzić do spadku wartości fundacji i ewentualnie do odpowiedzialności prawnej członków zarządu.
- Ignorowanie przepisów podatkowych – jeśli fundacja nie prowadzi prawidłowo księgowości, nie wypełnia obowiązków zgłoszeniowych wobec urzędu skarbowego lub nie są spełnione warunki zwolnienia dywidend, grożą kary podatkowe i zaburzenia równowagi w strukturze.
- Decyzje bez doradztwa prawnego – zwłaszcza w przypadku złożonych grup z wieloma spółkami zależnymi lub z majątkiem za granicą bez prawnika łatwo o błąd, który potem kosztuje Państwa znaczne środki finansowe.
Możliwe ryzyka i rozwiązania: jak pomaga ARROWS
|
Możliwe problemy |
Jak pomaga ARROWS (konsultacja@arws.cz) |
|
Złe ustawienie udziałów w spółce zależnej – fundacja uzyskuje udział mniejszościowy bez wpływu na decyzje |
Prawnicy ARROWS pomogą Państwu ustawić strukturę udziałów tak, aby fundacja miała wystarczający wpływ na kluczowe decyzje. Zadbają o to, aby Państwa zamiar zachowania ciągłości kontroli był prawnie egzekwowalny. |
|
Nieważność aktu fundacyjnego lub jego części – sąd później rozwiąże fundację lub unieważni jej części |
Kancelaria adwokacka ARROWS upewni się, że akt fundacyjny jest sporządzony zgodnie ze wszystkimi wymogami prawnymi. Że zawiera obowiązkowe elementy i jest prawnie wiążący, a statut jest przygotowany z uwzględnieniem Państwa konkretnych potrzeb i nie może zostać później zakwestionowany. |
|
Problemy podatkowe – wymagająca kontrola podatkowa, doszacowanie podatku, kara, utrata korzyści podatkowych |
Prawnicy ARROWS współpracują z doradcami podatkowymi i zadbają o to, aby struktura fundacyjna spełniała warunki podatkowe zwolnienia dywidend. Aby świadczenia na rzecz beneficjentów były prawidłowo kwalifikowane, a cała struktura była „czysta podatkowo” wobec administracji skarbowej. |
|
Spory rodzinne o kontrolę nad fundacją – między beneficjentami lub między beneficjentami a zarządem |
ARROWS pomaga w opracowaniu jasnych zasad w statucie fundacji oraz w zaprojektowaniu zarządu, który będzie niezależny i profesjonalny. A w razie konfliktów – w mediacji lub zastępstwie prawnym. |
|
Śmierć lub niezdolność kluczowych osób – członek zarządu umrze lub ciężko zachoruje |
ARROWS pomoże Państwu ustalić zasady sukcesji, wytypować i przygotować zastępczych członków zarządu. A także zadbać o to, aby w akcie fundacyjnym wskazano osobę uprawnioną do powoływania członków zarządu w razie ich braku. |
Podsumowanie
Fundacja ze spółką zależną to technika prawna, która rozwiązuje jeden z najpilniejszych problemów przedsiębiorców: jak zapewnić, aby rodzinne przedsiębiorstwo nie zostało po śmierci właściciela podzielone między spadkobierców i aby zagwarantowana była ciągłość zarządzania. Majątek wniesiony do fundacji staje się jej własnością i nie podlega podziałowi według prawa spadkowego. Fundacja funkcjonuje następnie jako osoba prawna z własnymi organami i zasadami, które Państwo sami ustalili.
Korzyści podatkowe – zwłaszcza zwolnienie dywidend między spółką matką a spółką zależną – czynią strukturę atrakcyjną podatkowo i w długim okresie znacznie efektywniejszą niż rozwiązania bez planowania. A co ważne: majątek w fundacji może być chroniony przed Państwa osobistymi wierzycielami, przed rozwodami Państwa dzieci i przed rodzinnymi waśniami, które w przeciwnym razie mogłyby blokować funkcjonowanie firmy.
Rzeczywistość jest jednak bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać. Bez starannego ustawienia zarządu, bez jasno sformułowanego celu fundacji, bez należytego wypełniania obowiązków zgłoszeniowych wobec urzędu skarbowego i bez zrozumienia podatkowych warunków zwolnienia dywidend grozi, że rozwiązanie natychmiast się skomplikuje: nieważność niektórych postanowień, dodatkowe obowiązki podatkowe, spory między beneficjentami lub utrata zamierzonych korzyści.
Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS od lat zajmują się strukturyzacją majątku, spółkami i sukcesją pokoleniową. Jeśli chcą Państwo bezpiecznie założyć fundację i mieć pewność, że jest prawidłowo ustawiona, albo jeśli mają już Państwo fundację i chcą sprawdzić, czy reżimy podatkowe są w porządku, jesteśmy do Państwa dyspozycji. Prosimy o kontakt pod adresem konsultacja@arws.cz i informację, na jakim etapie się Państwo znajdują.
Autor artykułu:
Przeczytaj również:
- Dlaczego przedsiębiorcy wybierają ARROWS w zakresie prawa korporacyjnego: bezpieczne ustawienie struktur holdingowych i długoterminowa ochrona majątku firmy
- Zmiana formy prawnej spółki: aspekty podatkowe i księgowe przekształcenia s.r.o. w spółkę akcyjną
- Zaliczki na wypłatę udziału w zysku: aspekty podatkowe i księgowe bieżącego pobierania gotówki z firmy
- Fakturowanie między wspólnikiem a własną firmą: ryzyka prawne i podatkowe, które mogą zagrozić przedsiębiorstwu
- Warunki w testamencie przedsiębiorcy: jak polecenia spadkodawcy mogą wpłynąć na podział majątku
- Skuteczne ustawienie złożonej struktury holdingowej i przygotowanie ram umownych
- Strukturyzacja holdingu i przygotowanie umów SLA dla klienta
- PRAWO KORPORACYJNE, HOLDINGI, STRUKTURY
Uwaga:
Informacje zawarte w tym artykule mają wyłącznie ogólny charakter informacyjny i służą podstawowej orientacji w problematyce według stanu prawnego na rok 2026. Choć dbamy o maksymalną dokładność treści, przepisy prawne i ich wykładnia zmieniają się w czasie. Jesteśmy kancelarią adwokacką ARROWS, podmiotem wpisanym do Czeskiej Izby Adwokackiej (Česká advokátní komora) (nasz organ nadzoru), a dla maksymalnego bezpieczeństwa klientów posiadamy ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej z limitem 350 000 000 CZK. W celu weryfikacji aktualnego brzmienia przepisów i ich zastosowania do Państwa konkretnej sytuacji niezbędny jest bezpośredni kontakt z kancelarią adwokacką ARROWS (konsultacja@arws.cz). Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne szkody powstałe w wyniku samodzielnego wykorzystania informacji z tego artykułu bez uprzedniej indywidualnej konsultacji prawnej.
