Importerzy towarów luksusowych

Czym właściwie są problemy AML i sankcyjne

Towary luksusowe, takie jak zegarki, biżuteria, metale szlachetne, dzieła sztuki czy antyki, mają cechy sprzyjające praniu pieniędzy pochodzących z przestępstw. Wysoka wartość, łatwość transportu i istnienie rynku wtórnego tworzą środowisko, w którym nielegalne środki mogą sprawiać wrażenie legalnego majątku.

Komplikacja pojawia się w momencie importu, gdy kupujesz towar od dostawcy w Tajlandii i deklarujesz, że ma on tajlandzkie pochodzenie preferencyjne. Jeżeli jednak w rzeczywistości pochodzi z Chin lub z Rosji, dopuszczasz się poważnego naruszenia przepisów.

Regulatorzy widzą w takim zachowaniu sygnał możliwego obchodzenia sankcji lub prania pieniędzy. Do głównych organów nadzoru należą czeska Administracja Celna (Celní správa) i czeski Urząd Analiz Finansowych (Finanční analytický úřad, FAÚ), a na poziomie europejskim OLAF.

Pochodzenie towaru określa stawkę celną i stosowanie środków polityki handlowej. Towar z Chin może podlegać cłu antydumpingowemu, natomiast towar z Rosji może być objęty całkowitym zakazem przywozu.

Kto w sposób wprowadzający w błąd deklaruje pochodzenie, nie tylko uszczupla cło, ale może też naruszać czeską ustawę o wykonywaniu sankcji międzynarodowych (ustawa nr 69/2006 Sb.). Jest to sprzeczne nie tylko z przepisami celnymi, ale także z zasadami AML, jeżeli wykorzystywane są środki z nielegalnej działalności lub finansowane są podmioty objęte sankcjami.

Organy państwowe oczekują obecnie od importerów, że nie będą jedynie biernymi odbiorcami dokumentów. Zgodnie z zasadą „Know Your Transaction” musisz mieć rozsądną pewność, że deklarowane pochodzenie odpowiada rzeczywistości.

Nie chodzi tylko o to, co twierdzi dostawca na fakturze, lecz sam musisz dysponować dokumentami potwierdzającymi, że towar nie pochodzi z kraju objętego sankcjami ani nie był przedmiotem oszustwa celnego.

Jak działa transshipment i dlaczego stanowi problem

Transshipment, czyli przewóz przez państwa trzecie, jest legalną praktyką logistyczną. Jednak w kontekście towarów luksusowych często jest nadużywany do ukrycia rzeczywistego pochodzenia towaru. Aby zmieniło się niepreferencyjne pochodzenie towaru, w danym kraju musi dojść do ostatniego istotnego, ekonomicznie uzasadnionego przetworzenia lub obróbki.

Przetworzenie to musi skutkować powstaniem nowego wyrobu lub stanowić ważny etap produkcji zgodnie z art. 60 unijnego kodeksu celnego. Jeżeli chińskie komponenty zostaną w Malezji jedynie zmontowane w gotowy produkt i spełnione zostaną reguły zmiany pozycji taryfowej, może chodzić o legalną zmianę pochodzenia.

Problem powstaje, gdy towar zostaje jedynie przepakowany, ponownie oznakowany lub fałszywie zadeklarowany. W przypadku towarów luksusowych spotykamy się z ryzykownymi schematami, takimi jak zwykłe przeetykietowanie (relabeling) w magazynach pośrednich lub niewystarczająca obróbka półproduktów.

Częstym zjawiskiem są również złożone łańcuchy z ukrytą własnością, gdy towar przechodzi przez kilka jurysdykcji, a beneficjentem końcowym jest osoba z listy sankcyjnej. Importer bez pogłębionej kontroli często tego nie wykryje.

Problemy praktyczne obejmują sytuacje, w których dostawca odmawia podania adresu fabryki lub świadectwo pochodzenia nosi znamiona fałszerstwa. Sygnałem ostrzegawczym jest także nielogiczna trasa przewozu lub podejrzanie niska cena.

Kancelaria adwokacka ARROWS spotyka się z tymi problemami w ramach postępowań celnych i kontroli FAÚ.

Nie jest to wyłącznie kwestia kontroli faktur, lecz kompleksowej oceny prawnej całego łańcucha dostaw.

Obowiązki importerów towarów luksusowych

Przy imporcie towarów luksusowych na przedsiębiorców spadają obowiązki wynikające z kilku ustaw, zwłaszcza czeskiej ustawy AML (ustawa nr 253/2008 Sb., dalej „ustawa AML”) oraz ustawy nr 69/2006 Sb. o wykonywaniu sankcji międzynarodowych.

Nie każdy importer jest automatycznie instytucją obowiązaną, ale staje się nią zazwyczaj przy handlu zabytkami kultury lub przy przyjmowaniu wysokich płatności gotówkowych.

Niezależnie od ustawy AML musisz jednak przestrzegać sankcji międzynarodowych. W ramach dobrych praktyk należy przeprowadzać identyfikację i weryfikację klienta (KYC) oraz ustalać beneficjenta rzeczywistego. Niezbędny jest screening list sankcyjnych, ponieważ niektóre towary mogą być objęte sankcjami sektorowymi, jak na przykład zakaz przywozu stali czy złota z Rosji.

Ponadto konieczne jest monitorowanie transakcji i śledzenie sygnałów ostrzegawczych,takich jak nagłe zmiany wolumenów lub płatności z rajów podatkowych. Wszystkie zapisy dotyczące transakcji i weryfikacji musisz przechowywać przez okres określony w ustawie.

Ryzyka i sankcje

Nieprzestrzeganie przepisów celnych, podatkowych i sankcyjnych pociąga za sobą dotkliwe skutki.

Kiedy pochodzenie towaru stanowi problem

Poniższe przykłady ilustrują mechanizmy występujące w handlu międzynarodowym, na które koncentrują się organy kontrolne. W przypadku obchodzenia ceł antydumpingowych na wyroby stalowe towar jest transportowany do Tajlandii, gdzie zostaje jedynie przepakowany.

Importerowi zostaje następnie dodatkowo wymierzone cło i nałożona kara, ponieważ w Tajlandii nie doszło do istotnej zmiany, a on polegał wyłącznie na formalnych dokumentach.

Zwróć się do naszych specjalistów ARROWS:

Innym przykładem jest „pranie miodu”, gdy towar obłożony cłem jest przemycany przez państwa trzecie i mieszany z lokalnym produktem. W przypadku luksusowych zegarków importer może nieświadomie kupić towar od osoby z listy sankcyjnej, która jedynie przewiozła go przez Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Prawnicy z kancelarii adwokackiej ARROWS potrafią w porę zidentyfikować ryzyka w łańcuchu dostaw i wdrożyć środki zapobiegawcze.

Jak chronić swoją firmę

Ochrona Twojej firmy wymaga podejścia systemowego, ponieważ compliance nie jest działaniem jednorazowym. Pierwszym krokiem jest wprowadzenie wewnętrznych procedur określających zasady zatwierdzania dostawców i kontroli towaru.

W przypadku każdego dostawcy przeprowadź podstawową identyfikację, screening sankcyjny i weryfikację mocy produkcyjnych. Regularnie aktualizuj informacje o dostawcach i śledź zmiany na listach sankcyjnych, które zmieniają się bardzo dynamicznie.

Dokumentuj wszystkie etapy weryfikacji, ponieważ w razie kontroli ścieżka audytu jest Twoim głównym dowodem, że działałeś z należytą starannością. Pracownicy działu zakupów i logistyki muszą wiedzieć, czym jest „red flag”.

Różnica między błędem a umyślnością

Z prawnego punktu widzenia istnieje zasadnicza różnica między niedbalstwem a umyślnością, nawet jeśli skutki w postaci dodatkowego wymiaru cła mogą być podobne. Jeżeli wykażesz dobrą wiarę i należytą staranność, Twoja pozycja jest znacznie lepsza.

Jeżeli wykażesz, że zrobiłeś wszystko, aby zweryfikować prawidłowość danych, może to stanowić okoliczność łagodzącą przy ustalaniu sankcji. Jeżeli jednak zignorowałeś oczywiste sygnały ostrzegawcze lub aktywnie uczestniczyłeś w oszustwie, grozi Ci ściganie karne za uszczuplenie podatku. Organy ścigania będą badać, czy mogłeś i powinieneś był wiedzieć o oszustwie.

Sankcje i Export Controls

Choć niniejszy artykuł koncentruje się na imporcie, należy wspomnieć również o kontroli eksportu i zakazach importu. UE zakazuje przywozu określonych towarów z Rosji na podstawie odpowiednich rozporządzeń Rady.

Jeżeli importujesz zakazany towar, taki jak stal, drewno czy złoto z Rosji, naruszasz sankcje, nawet jeśli przywóz odbywa się przez państwo trzecie. UE i USA ograniczają także wywóz towarów luksusowych do Rosji i Białorusi. Jeżeli sprzedajesz towary luksusowe i podejrzewasz, że trafią do Rosji, nie możesz zrealizować transakcji.

Prawnicy z kancelarii adwokackiej ARROWS przeprowadzają audyty umów i transakcji pod kątem przepisów sankcyjnych.

Studium przypadku

Czeski importer mebli kupuje fotele designerskie od dostawcy w Malezji. Cena jest korzystna, a dokumenty wskazują, że pochodzenie to Malezja. Dostawca kupił jednak fotele w Chinach, a w Malezji jedynie je zmagazynował i przepakował.

Pieniądze za zakup przepływały przez nieprzejrzyste rachunki w Hongkongu, przy czym końcowy właściciel firmy jest powiązany z osobą z listy sankcyjnej.

Urząd celny podczas kontroli następczej stwierdza, że malezyjskie pochodzenie jest nieprawdziwe, dokonuje dodatkowego wymiaru cła i wszczyna postępowanie w sprawie wykroczenia. Ponadto FAÚ może badać naruszenie sankcji międzynarodowych. Gdyby klient skonsultował się z nami wcześniej, zaleciliśmy by zażądanie dowodu produkcji w Malezji. W przypadku problemu, który już powstał, reprezentowalibyśmy klienta w postępowaniu celnym.

Podsumowanie

Pochodzenie towarów luksusowych to bardzo niebezpieczny obszar. Regulatorzy dysponują dziś zaawansowanymi narzędziami analitycznymi i międzynarodową wymianą informacji. Dobra wiadomość jest taka, że metodyczne podejście i program compliance mogą Cię ochronić.

Prawnicy z kancelarii adwokackiej ARROWS zajmują się tą problematyką dla klientów spośród importerów, firm logistycznych i sklepów internetowych.

Jeżeli zajmujesz się importem towarów luksusowych, nie wahaj się skontaktować z nami pod adresem konsultacja@arws.cz.