Przejdź do treści

Transakcyjna AML Compliance

Pogłębione due diligence przy zbyciu udziałów w spółkach posiadających nieruchomości komercyjne

JUDr. Ondřej Stehlík, LL.M., MBA
Opublikowano:Zaktualizowano:

Transakcyjna AML compliance przy zbyciu spółki posiadającej nieruchomość komercyjną wymaga, zgodnie z prawem czeskim, zweryfikowania klienta, beneficjenta rzeczywistego, pochodzenia pieniędzy oraz ryzykownych powiązań jeszcze przed podpisaniem umowy. W przypadku nieprzejrzystych struktur lub krajów wysokiego ryzyka konieczna jest pogłębiona weryfikacja i rzetelna dokumentacja. Artykuł wyjaśnia, jak ustawić weryfikację i jak uniknąć zablokowania transakcji lub sankcji.

Na zdjęciu widać specjalistę ds. transakcyjnej AML compliance i due diligence.

Podsumowanie w punktach

  • Adwokaci mają ustawowy obowiązek weryfikowania transakcji. Zgodnie z czeską ustawą AML nr 253/2008 Sb. są podmiotem zobowiązanym, co oznacza, że muszą weryfikować klientów oraz pochodzenie ich majątku i zgłaszać podejrzane transakcje czeskiemu Urzędowi Analiz Finansowych (FAÚ).
  • Nieprzejrzyste transakcje mogą narazić Cię na sankcje sięgające milionów. Transakcje z nieprzejrzystą strukturą właścicielską, zwłaszcza przy zbyciu spółek z nieruchomościami, mogą zostać zablokowane przez FAÚ, co prowadzi do długotrwałego postępowania wyjaśniającego i groźby wysokich kar.
  • Kluczem do ochrony jest gruntowna identyfikacja i weryfikacja klienta (CDD). Proces ten, znany jako Customer Due Diligence, jest podstawowym filarem AML compliance i chroni Cię przed ryzykami związanymi z nielegalną działalnością.
  • CDD obejmuje weryfikację tożsamości oraz beneficjenta rzeczywistego. Oprócz ustalenia podstawowych danych osoby fizycznej lub prawnej sprawdza się także cel i charakter transakcji, strukturę właścicielską i zarządczą oraz tożsamość beneficjenta rzeczywistego.

Mierzą się Państwo z podobną sytuacją?

Dlaczego zbycie spółki z nieruchomością znajduje się pod lupą urzędów?

Jako adwokaci jesteśmy na mocy czeskiej ustawy nr 253/2008 Sb. o niektórych środkach przeciwko legalizacji dochodów pochodzących z działalności przestępczej i finansowaniu terroryzmu (ustawa nr 253/2008 Sb., dalej „ustawa AML”) tzw. podmiotem zobowiązanym. Oznacza to, że mamy nie tylko prawo, ale i ustawowy obowiązek weryfikować naszych klientów oraz pochodzenie ich majątku, a także zgłaszać wszelkie podejrzane transakcje czeskiemu Urzędowi Analiz Finansowych (Finanční analytický úřad, FAÚ). Niewypełnienie tych obowiązków może mieć fatalne skutki dla wszystkich zaangażowanych stron.

Wyobraź sobie sytuację, z którą spotykamy się w praktyce: sprzedający ma zainteresowanego nabywcę, który oferuje atrakcyjną cenę i naciska na szybkie zamknięcie transakcji. Jego struktura właścicielska jest jednak nieprzejrzysta i prowadzi za granicę.

Bez gruntownej weryfikacji sprzedający mógłby nieświadomie zaangażować się w transakcję, która mogłaby zostać następnie zablokowana przez FAÚ, co prowadziłoby do długotrwałego postępowania wyjaśniającego i groźby sankcji sięgających milionów. Prawnicy ARROWS codziennie świadczą doradztwo transakcyjne i chronią klientów przed tymi ryzykami, ponieważ rozumieją nie tylko prawo, ale i realia biznesowe.

Podstawowy filar ochrony: identyfikacja i weryfikacja klienta (CDD)

Pierwszym i absolutnie kluczowym krokiem każdej transakcji jest identyfikacja i weryfikacja klienta. Nie jest to zwykła formalność, lecz podstawowy element całego procesu AML. W praktyce międzynarodowej proces ten znany jest pod fachowym terminem Customer Due Diligence (CDD).

Co dokładnie oznacza identyfikacja i weryfikacja klienta?

Identyfikacja oznacza ustalenie i sprawdzenie podstawowych danych klienta. W przypadku osoby fizycznej weryfikujemy dane z ważnego dokumentu tożsamości. W przypadku osoby prawnej weryfikujemy jej istnienie w rejestrze publicznym, a jednocześnie identyfikujemy osobę fizyczną, która działa w jej imieniu. Weryfikacja klienta idzie jednak znacznie dalej. W jej ramach ustalamy cel i zamierzony charakter transakcji, strukturę właścicielską i zarządczą oraz tożsamość beneficjenta rzeczywistego.

POTRZEBUJĄ PAŃSTWO POMOCY PRAWNEJ?

Prosimy o kontakt, chętnie pomożemy.

ARROWS kancelaria adwokacka

Kiedy trzeba przejść te kroki?

Przy transakcjach takich jak zbycie udziału w spółce będącej właścicielem nieruchomości identyfikację i weryfikację przeprowadza się praktycznie zawsze. Ustawa nakłada obowiązek identyfikacji przy transakcjach powyżej 1 000 EUR, a pełnej weryfikacji przy transakcjach powyżej 15 000 EUR lub przy nawiązaniu stosunków gospodarczych.

Gruntowna weryfikacja na samym początku to najlepsza ochrona przed komplikacjami na późniejszych etapach transakcji. Poniższa tabela przedstawia typowe ryzyka związane z podstawową weryfikacją oraz sposoby, w jakie w ARROWS pomagamy je rozwiązywać.

Ryzyko do rozwiązania oraz potencjalne problemy i sankcje

Jak pomaga ARROWS

Przedłożone dokumenty są nieważne lub sfałszowane. Grozi nieważność identyfikacji i natychmiastowe zgłoszenie do FAÚ.

Konsultacje prawne i weryfikacja dokumentów: Przeprowadzamy gruntowną kontrolę ważności i autentyczności wszystkich przedłożonych dokumentów.

Rozbieżności między danymi w dokumentach a rejestrami publicznymi. Powodują opóźnienia transakcji i budzą podejrzenia.

Przygotowanie dokumentów wymaganych przez prawo: Zapewniamy spójność wszystkich dokumentów i aktywnie wyjaśniamy rozbieżności z urzędami.

Klient odmawia niezbędnej współpracy. Zgodnie z § 15 ustawy AML istnieje obowiązek odstąpienia od takiej transakcji i jej zgłoszenia.

Opinie prawne: Jasno wyjaśniamy klientowi jego ustawowe obowiązki i konsekwencje ich niewypełnienia, chroniąc w ten sposób wszystkie strony.

Osoba działająca nie ma ważnego umocowania do reprezentowania spółki. Ryzyko nieważności całej transakcji i późniejszych sporów sądowych.

Przegląd umów i pełnomocnictw: Gruntownie weryfikujemy wszelkie umocowania i pełnomocnictwa, aby zapewnić pewność prawną transakcji.

Ustalenie, że kontrahent znajduje się na międzynarodowej liście sankcyjnej. Natychmiastowe zamrożenie majątku i brak możliwości kontynuowania transakcji.

Reprezentacja przed organami administracji: Przeprowadzamy screening na podstawie krajowych i międzynarodowych list sankcyjnych oraz rozwiązujemy ewentualne trafienia.

Identyfikacja została przeprowadzona zdalnie, ale nie spełnia wymogów ustawowych. Nieważność identyfikacji, kara od FAÚ do 10 000 000 CZK.

Przygotowanie dokumentacji chroniącej przed karami: Dbamy o to, aby wszystkie formy identyfikacji (w tym zdalne) były zgodne z § 11 ustawy AML.

ARROWS kancelaria adwokacka

Kto naprawdę stoi za transakcją? Ustalenie beneficjenta rzeczywistego (UBO)

Jednym z najważniejszych i często najtrudniejszych zadań jest identyfikacja beneficjenta rzeczywistego, czyli Ultimate Beneficial Owner (UBO). Beneficjentem rzeczywistym jest według czeskiej ustawy o ewidencji beneficjentów rzeczywistych zawsze konkretna osoba fizyczna, która ostatecznie odnosi korzyść z transakcji lub wywiera decydujący wpływ, nawet jeśli jest ukryta za złożonym łańcuchem spółek.

Jak ustala się beneficjenta rzeczywistego?

Nie wystarczy polegać na wyciągu z czeskiej Ewidencji beneficjentów rzeczywistych (Evidence skutečných majitelů). Rejestr ten jest jedynie punktem wyjścia. Naszym obowiązkiem jest aktywnie sprawdzać, czy wpis odpowiada rzeczywistości, zwłaszcza jeśli udział w korzyściach lub prawach głosu przekracza 25 %. Jeśli stwierdzimy rozbieżność, musimy wezwać klienta do jej usunięcia i ewentualnie poinformować właściwy sąd, w przeciwnym razie grożą nam wysokie kary.

Co jeśli struktura prowadzi za granicę?

Tu w pełni ujawnia się siła naszej międzynarodowej obecności. Wiele struktur właścicielskich celowo kończy się w jurysdykcjach o niskim poziomie przejrzystości. Dzięki budowanej od dziesięciu lat sieci ARROWS International mamy sprawdzonych partnerów na całym świecie i potrafimy skutecznie zweryfikować nawet złożone struktury międzynarodowe, co stanowi dla naszych klientów kluczową przewagę konkurencyjną.

Kiedy standardowa weryfikacja nie wystarcza? Wzmożona weryfikacja (EDD)

W niektórych przypadkach ustawa wymaga przeprowadzenia tzw. „wzmożonej weryfikacji klienta”, czyli Enhanced Due Diligence (EDD). Oznacza to, że musimy sięgnąć znacznie głębiej i przeprowadzić bardziej szczegółową weryfikację, niż wymaga standardowa procedura.

Co uruchamia obowiązek wzmożonej weryfikacji?

Wzmożona weryfikacja jest obowiązkowa zwłaszcza w przypadkach, gdy transakcja dotyczy:

  • Osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne (PEP): Czyli osób pełniących znaczące funkcje publiczne, członków ich rodzin lub bliskich współpracowników.

  • Państw trzecich wysokiego ryzyka: Partnerów biznesowych z krajów, które figurują jako ryzykowne na listach Komisji Europejskiej lub międzynarodowej grupy FATF.

  • Innych czynników ryzyka: Na przykład nietypowo złożonej i nieprzejrzystej struktury właścicielskiej, niejasnego pochodzenia pieniędzy lub niestandardowego przebiegu transakcji.

Podczas gdy standardowa weryfikacja odpowiada na pytanie „Kim jest klient?”, wzmożona weryfikacja pyta: „Jaka jest cała historia klienta i jego majątku?”. Wymaga to głębszej analizy i dostępu do międzynarodowych baz danych. ARROWS zapewnia klientom kompleksowe konsultacje prawne i przygotowuje dokumentację, która wykazuje spełnienie wszystkich wymogów wzmożonej weryfikacji i chroni ich przed sankcjami.

Skąd pochodzą pieniądze? Weryfikacja pochodzenia majątku i środków finansowych

Kluczowym elementem pogłębionej weryfikacji jest sprawdzenie pochodzenia pieniędzy. Należy tu rozróżnić dwa fachowe pojęcia:

  • Source of Funds (SoF): Czyli pochodzenie środków pieniężnych wykorzystanych w konkretnej transakcji. Dokumentuje się je na przykład aktualnym wyciągiem z rachunku, umową kredytową lub umową sprzedaży innego aktywa.

  • Source of Wealth (SoW): Czyli pochodzenie całego majątku klienta. Bada się je zwłaszcza u klientów o podwyższonym ryzyku i dokumentuje na przykład zeznaniami podatkowymi, postanowieniem o spadku lub dokumentami potwierdzającymi sprzedaż firmy w przeszłości.

Klient ma ustawowy obowiązek przekazać nam te informacje i dokumenty. Samo oświadczenie o pochodzeniu pieniędzy jest całkowicie niewystarczające. Jeśli klient odmówi współpracy, ustawa nakazuje nam nie przeprowadzać transakcji i złożyć zawiadomienie o podejrzanej transakcji.

Ryzyko do rozwiązania oraz potencjalne problemy i sankcje

Jak pomaga ARROWS

Pochodzenie środków jest niejasne lub niemożliwe do udokumentowania. Obowiązek zgłoszenia podejrzanej transakcji do FAÚ, ryzyko zablokowania środków.

Konsultacje prawne i przygotowanie dokumentacji: Pomagamy klientom zgromadzić i właściwie uporządkować dokumenty potwierdzające pochodzenie majątku.

Finansowanie przebiega przez złożony łańcuch spółek bez widocznej logiki ekonomicznej. Silny wskaźnik prania pieniędzy, wysokie ryzyko postępowania wyjaśniającego.

Reprezentacja przed organami administracji: Analizujemy przepływy transakcyjne i przygotowujemy argumentację wyjaśniającą ich logikę biznesową.

Firma nie ma wdrożonego systemu zasad wewnętrznych w zakresie AML. Podczas kontroli FAÚ grozi kara do 1 000 000 CZK.

Opracowanie wewnętrznych procedur: Stworzymy dla Twojej spółki dopasowany system zasad wewnętrznych, oceny ryzyka i procedur weryfikacji klienta.

Pracownicy nie są przeszkoleni w zakresie AML. Zwiększa to ryzyko błędów oraz odpowiedzialności osobistej i firmy. Kara do 5 000 000 CZK.

Specjalistyczne szkolenia dla pracowników lub kierownictwa: Zapewniamy certyfikowane szkolenia, dzięki którym Twój zespół rozumie ryzyka i swoje obowiązki.

Brakuje funkcjonującego systemu whistleblowingu do zgłaszania podejrzeń. Niewypełnienie obowiązku wynikającego z czeskiej ustawy nr 171/2023 Sb., kara do 1 000 000 CZK.

Uzyskanie niezbędnych zezwoleń i ustawienie procesów: Pomagamy wdrożyć bezpieczny i zgodny z prawem wewnętrzny system zgłoszeń.

Groźba kontroli i wysokich kar ze strony FAÚ. Sankcje mogą sięgać dziesiątek milionów koron czeskich  i prowadzić do zakazu działalności.

Przygotowanie dokumentacji chroniącej przed karami i sankcjami: Budujemy dla klientów solidną dokumentację wykazującą dochowanie należytej staranności.

Odpowiedzialność karna organów statutowych. W poważnych przypadkach działanie może zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.

Kompleksowe doradztwo prawne: Chronimy nie tylko firmę, ale i jej kierownictwo przed ryzykiem odpowiedzialności karnej.

ARROWS kancelaria adwokacka

Najczęstsze pytania dotyczące pogłębionej weryfikacji i pochodzenia pieniędzy w transakcji

1. Jaka jest dokładna różnica między pochodzeniem środków (SoF) a pochodzeniem majątku (SoW)?

  • Pochodzenie środków (Source of Funds) dotyczy tego, skąd pochodzą konkretne środki użyte do danego zakupu (np. wyciąg z rachunku bankowego lub umowa kredytowa). Pochodzenie majątku (Source of Wealth) bada całą historię powstawania majątku klienta w czasie (np. zeznania podatkowe, wcześniejsze sprzedaże firm czy spadki).

2. Kiedy dokładnie powstaje ustawowy obowiązek przeprowadzenia wzmożonej weryfikacji klienta (EDD)?

  • Wzmożona weryfikacja jest obowiązkowa zawsze, gdy w transakcji uczestniczy osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne (PEP) lub osoba z państwa trzeciego wysokiego ryzyka albo gdy transakcja wykazuje nietypową złożoność, nieprzejrzystą strukturę lub niejasne pochodzenie pieniędzy.

3. Co się stanie, jeśli kupujący odmówi udokumentowania, skąd pochodzą pieniądze na zakup firmy?

  1. Zgodnie z § 15 ustawy AML adwokat lub pośrednik ma w takim przypadku ścisły obowiązek nie przeprowadzać transakcji. Ponadto należy ocenić, czy sytuacja ta nie nosi znamion podejrzanej transakcji, którą trzeba zgłosić czeskiemu Urzędowi Analiz Finansowych (FAÚ).

ARROWS kancelaria adwokacka

Twoja kompleksowa ochrona z ARROWS: od prewencji po skuteczne zamknięcie transakcji

Nasze bogate doświadczenie jest gwarancją jakości. Wieloletnia współpraca z ponad 150 spółkami a.s. (akciová společnost, czeska spółka akcyjna) i 250 spółkami s.r.o. (společnost s ručením omezeným, czeska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) daje nam unikalny wgląd w praktyczne problemy, z którymi mierzą się firmy. Nie jesteśmy tylko prawnikami, jesteśmy partnerami biznesowymi. Dlatego aktywnie łączymy naszych klientów, gdy dostrzegamy interesujące okazje biznesowe lub inwestycyjne, i zawsze chętnie wysłuchamy ich pomysłów biznesowych.

POTRZEBUJĄ PAŃSTWO POMOCY PRAWNEJ?

Prosimy o kontakt, chętnie pomożemy.

ARROWS kancelaria adwokacka

AML compliance to nie jednorazowa czynność, lecz kompleksowy proces wymagający strategicznego podejścia. ARROWS zapewnia klientom pełną obsługę prawną, obejmującą cały cykl życia transakcji i budującą w firmie trwały system zarządzania ryzykiem. Nasze usługi obejmują przygotowanie i przegląd umów, opracowanie wewnętrznych procedur AML i wdrożenie kanałów whistleblowingowych, specjalistyczne szkolenia dla kadry zarządzającej i pracowników, a w razie potrzeby również skuteczną reprezentację przed FAÚ.

Nie pozwól, by ryzyka AML zagroziły Twojej transakcji. Skonsultuj się z nami.

Udaremniona transakcja, kary sięgające milionów, utrata reputacji, a w skrajnym przypadku nawet ściganie karne – to realne zagrożenia wynikające z bagatelizowania przepisów AML. Przy profesjonalnym wsparciu ryzyka te są jednak w pełni możliwe do opanowania. Wczesna konsultacja prawna na początku transakcji oszczędza czas i pieniądze oraz zapobiega poważnym problemom, których rozwiązanie na późniejszych etapach jest znacznie trudniejsze i droższe.

Jesteśmy tu po to, aby Twoja transakcja przebiegła sprawnie, bezpiecznie i zgodnie z prawem. W ARROWS specjalizujemy się w kompleksowym doradztwie transakcyjnym o zasięgu międzynarodowym i mamy w tej dziedzinie bogate doświadczenie. 

Często zadawane pytania dotyczące weryfikacji AML przy zbyciu spółki z nieruchomością

1. Dlaczego zbycie spółek posiadających nieruchomości podlega tak ścisłemu nadzorowi FAÚ?

  • Sprzedaż udziału w spółce będącej właścicielem nieruchomości jest częstym celem prób legalizacji dochodów pochodzących z działalności przestępczej. Zbycie udziałów nie podlega wpisowi do czeskiego katastru nieruchomości (katastr nemovitostí) tak bezpośrednio jak sprzedaż samej nieruchomości, dlatego przepisy wymagają gruntownej weryfikacji CDD i EDD.

2. Czy do identyfikacji beneficjenta rzeczywistego (UBO) wystarczy sam wyciąg z Ewidencji beneficjentów rzeczywistych?

  • Nie wystarczy. Wyciąg z ewidencji jest jedynie punktem wyjścia. Podmiot zobowiązany musi aktywnie sprawdzić, czy wpis odpowiada stanowi faktycznemu i czy za złożonym łańcuchem spółek zależnych i dominujących nie stoi inna osoba fizyczna wywierająca decydujący wpływ.

3. Jakie kary grożą firmom i organom statutowym za zaniedbanie obowiązków AML?

  • Urząd Analiz Finansowych może za brak identyfikacji, nieprzeprowadzenie weryfikacji lub niezłożenie zawiadomienia o podejrzanej transakcji nałożyć kary sięgające nawet dziesiątek milionów koron czeskich. W poważnych przypadkach grozi zablokowanie majątku, a nawet ściganie karne kierownictwa firmy.

4. Kto jest uważany za osobę zajmującą eksponowane stanowisko polityczne (PEP) i jak wpływa to na sprzedaż firmy?

  • PEP to osoba pełniąca znaczącą funkcję publiczną (minister, poseł, sędzia, wysoki rangą oficer) lub bliski członek jej rodziny i partner biznesowy. Transakcja z PEP wymaga wzmożonej weryfikacji, udokumentowania pochodzenia całego majątku oraz zatwierdzenia transakcji przez członka organu statutowego.

5. Czy spółka zarządzająca nieruchomościami musi mieć opracowany własny system zasad wewnętrznych (SVZ)?

  • Jeśli spółka należy do podmiotów zobowiązanych w rozumieniu ustawy AML (np. przy obrocie nieruchomościami lub świadczeniu usług powiązanych), ma ustawowy obowiązek posiadać pisemnie opracowany system zasad wewnętrznych i ocenę ryzyka oraz prowadzić regularne szkolenia pracowników.

6. Jak przebiega weryfikacja zagranicznych nabywców o nieprzejrzystej strukturze właścicielskiej?

Weryfikacja polega na analizie dokumentów założycielskich spółek zagranicznych oraz wykorzystaniu międzynarodowych baz danych i list sankcyjnych. Jeśli struktura kończy się na nieprzejrzystym terytorium offshore bez logiki ekonomicznej, transakcji nie można sfinalizować bez należytego wyjaśnienia.

Kolejne kroki

Każda sytuacja jest inna, a właściwe postępowanie zależy od szczegółów. Prosimy napisać, czego dotyczy sprawa – specjalista ARROWS odezwie się w ciągu 24 godzin, oceni sytuację i zaproponuje dalsze kroki.

Autor artykułu:

JUDr. Ondřej Stehlík, LL.M., MBA
JUDr. Ondřej Stehlík, LL.M., MBA

Adwokat, partner

JUDr. Ondřej Stehlík, LL.M., MBA, jest partnerem ARROWS i adwokatem specjalizującym się w prawie korporacyjnym, strukturach holdingowych i przekształceniach spółek handlowych. Pomaga właścicielom firm i inwestorom tak ułożyć strukturę właścicielską i zarządczą ich spółek, aby odpowiadała ich planom biznesowym, umożliwiała dalszy rozwój i jednocześnie zapobiegała przyszłym sporom między wspólnikami. Zajmuje się również tym, jak przekazać firmę i majątek rodzinny kolejnym pokoleniom: rodzinnymi holdingami, funduszami powierniczymi (svěřenský fond) i sukcesją z perspektywy struktury właścicielskiej i korporacyjnej.

Uwaga:

Informacje zawarte w tym artykule mają wyłącznie ogólny charakter informacyjny i służą podstawowej orientacji w problematyce według stanu prawnego na rok 2026. Choć dbamy o maksymalną dokładność treści, przepisy prawne i ich wykładnia zmieniają się w czasie. Jesteśmy kancelarią adwokacką ARROWS, podmiotem wpisanym do Czeskiej Izby Adwokackiej (Česká advokátní komora) (nasz organ nadzoru), a dla maksymalnego bezpieczeństwa klientów posiadamy ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej z limitem 350 000 000 CZK. W celu weryfikacji aktualnego brzmienia przepisów i ich zastosowania do Państwa konkretnej sytuacji niezbędny jest bezpośredni kontakt z kancelarią adwokacką ARROWS (konsultacja@arws.cz). Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne szkody powstałe w wyniku samodzielnego wykorzystania informacji z tego artykułu bez uprzedniej indywidualnej konsultacji prawnej.

Mierzą się Państwo z podobną sytuacją?

Odezwiemy się w ciągu 24 godzin.

Sprawą zajmie się:JUDr. Ondřej Stehlík, LL.M., MBAadwokat, partner

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych.