Zatrzymanie przesyłki przez urząd celny

Jak działa wstrzymanie zwolnienia przesyłki

Aby towar mógł zostać prawidłowo zwolniony, muszą być spełnione wszystkie warunki postępowania celnego, a towar musi być zgodny z przepisami UE dotyczącymi wprowadzania do obrotu. Oznacza to, że odbiorca musi złożyć zgłoszenie celne, zapewnić zapłatę cła i VAT oraz przedłożyć bezbłędne dokumenty. Gdy wszystkie wymogi zostaną spełnione, a organ nadzoru nie zgłosi zastrzeżeń, towar zostaje zwolniony. Tu jednak zaczynają się problemy, ponieważ wielu przedsiębiorców nie docenia znaczenia przygotowania dokumentacji zgodności i oznakowania.

W razie wątpliwości czeska Administracja Celna (Celní správa) informuje czeską Inspekcję Handlową (Česká obchodní inspekce, ČOI), która ma następnie kilka dni roboczych na zajęcie stanowiska, czy towar ma zostać skontrolowany, czy też zgadza się na jego zwolnienie.

Różnica między postępowaniem celnym a kontrolą ČOI

W tym miejscu przedsiębiorcy bardzo często się mylą. Postępowanie celne to proces ukierunkowany na pobór cła, VAT oraz przestrzeganie zakazów i ograniczeń przy imporcie. Czeska Inspekcja Handlowa występuje na tym etapie jako organ nadzoru rynku zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/1020. Interesuje ją, czy produkt spełnia wymogi techniczne, bezpieczeństwa i informacyjne.

Oznacza to, że nawet jeśli faktury i klasyfikacja celna są w porządku, przesyłka może zostać zablokowana. Wystarczy, że ČOI stwierdzi, iż na produkcie brakuje oznaczenia importera, instrukcji w języku czeskim lub obowiązkowych oznakowań zgodności (np. CE).

Kiedy dochodzi do zatrzymania przesyłki

Do wstrzymania zwolnienia dochodzi typowo w następujących sytuacjach: brakuje dokumentów towarzyszących lub produkt nie jest oznaczony danymi producenta i importera. Częstą przyczyną jest również brak oznakowania CE na produktach, w przypadku których jest ono wymagane, lub podejrzenie, że produkt stwarza poważne ryzyko dla zdrowia lub bezpieczeństwa.

Częstą przyczyną zatrzymania jest brakujące lub nieważne zezwolenie na wywóz w przypadku towarów podlegających kontroli – zasady i sankcje omawiamy w artykule licencje i obowiązki przy wywozie towarów podwójnego zastosowania.

Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS codziennie zajmują się sprawami, w których formalności celne łączą się z wymogami bezpieczeństwa produktów. Bez znajomości czeskiego kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa nr 500/2004 Sb., dalej „správní řád”) i szczegółowych przepisów technicznych obrona jest bardzo trudna.

Jak przebiega kontrola prowadzona przez Czeską Inspekcję Handlową

Czeska Inspekcja Handlowa ma jasny mandat: kontrolować, czy produkty wprowadzane do obrotu spełniają wymogi czeskiej ustawy o ochronie konsumenta (ustawa nr 634/1992 Sb., dalej „ustawa o ochronie konsumenta”), czeskiej ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i innych przepisów technicznych. Obejmuje to bezpieczeństwo, prawidłowe oznakowanie oraz informacje dla konsumentów w języku czeskim.

Kiedy ČOI zazwyczaj wkracza do akcji? Przy imporcie dzieje się to na podstawie zawiadomienia Administracji Celnej o wstrzymaniu zwolnienia przesyłki. ČOI przeprowadza następnie kontrolę (fizyczną lub administracyjną) i wydaje wiążące stanowisko dla Administracji Celnej.

Najczęstsze przyczyny negatywnego stanowiska ČOI

ČOI najczęściej stwierdza uchybienia w zakresie oznakowania. Na produkcie często brakuje oznakowania CE, instrukcji i wskazówek bezpieczeństwa w języku czeskim lub nie podano danych identyfikacyjnych producenta i importera. Informacje o produkcie nie mogą też wprowadzać w błąd i nie może brakować deklaracji zgodności.

Dla urządzeń elektrycznych, zabawek, środków ochrony indywidualnej i innych kategorii obowiązują szczególne rozporządzenia rządu i dyrektywy UE. Mali i średni przedsiębiorcy często gubią się w tym złożonym otoczeniu legislacyjnym.

Jakie działania może podjąć ČOI

Jeżeli ČOI stwierdzi, że towar nie spełnia wymogów, wyda negatywne stanowisko w sprawie dopuszczenia do swobodnego obrotu. Urząd celny nie zwolni wówczas towaru. W takim przypadku importer musi towar zniszczyć albo wywieźć z powrotem poza UE. Ewentualnie towar można doprowadzić do zgodności pod dozorem celnym, jeżeli urząd celny na to zezwoli.

Oprócz niezwolnienia towaru ČOI może wszcząć postępowanie w sprawie wykroczenia, w którym grożą dotkliwe kary pieniężne. Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS mogą zadbać o to, aby Państwa komunikacja z urzędem minimalizowała ryzyko sankcji i – jeśli to możliwe – prowadziła do usunięcia uchybień.

Skąd ČOI dowiaduje się o Państwa towarze

Przy imporcie z państw trzecich funkcjonuje zautomatyzowany system wymiany informacji między organami celnymi a organami nadzoru rynku. Jeżeli celnik podczas kontroli natrafi na ryzykowny profil towaru lub oczywiste uchybienie, ma obowiązek wstrzymać zwolnienie i poinformować ČOI.

Praktyczne kroki w razie wstrzymania przesyłki

Gdy dowiedzą się Państwo, że zwolnienie przesyłki zostało wstrzymane, decydujące znaczenie mają szybkość i precyzja reakcji.

Proszę skontaktować się z zgłaszającym i przewoźnikiem

Proszę skontaktować się ze swoim zgłaszającym celnym (przedstawicielem w postępowaniu celnym, często firmą przewozową). To on jest w bezpośrednim kontakcie z celnikami. Proszę ustalić dokładną przyczynę wstrzymania zwolnienia i zażądać całej korespondencji od urzędu celnego. Proszę zapytać o numer MRN oraz o to, czy sprawa została przekazana ČOI.

Proszę przeanalizować wymagania urzędu

Jeżeli ČOI lub urząd celny wezwie Państwa do przedłożenia dokumentów (deklaracja zgodności, dokumentacja techniczna, instrukcje), proszę dokładnie sprawdzić, czym Państwo dysponują. Dokumenty muszą być ważne dla konkretnego typu towaru i spełniać wymogi formalne zgodnie z przepisami UE.

Na tym etapie bardzo często angażują się prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS. Doświadczenie pokazuje, że przedsiębiorcy często przesyłają dokumenty niekompletne lub dotyczące innego modelu, co prowadzi do natychmiastowego odrzucenia.

Proszę zapewnić sobie pomoc prawną

W tym momencie warto zasięgnąć porady. Adwokaci kancelarii adwokackiej ARROWS ocenią, czy uchybienia można usunąć (np. przez uzupełnienie oznakowania w składzie celnym) i czy dokumentacja przejdzie kontrolę. Zapobieżenie negatywnemu stanowisku ma kluczowe znaczenie.

Komunikacja z dostawcą

Jeżeli brakuje certyfikatów, proszę niezwłocznie skontaktować się z producentem. Proszę zażądać „EU Declaration of Conformity” oraz raportów z badań. Uwaga: „China Export” nie jest certyfikatem CE. Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS mogą pomóc Państwu sformułować żądania wobec dostawcy tak, aby zrozumiał powagę sytuacji w świetle prawa europejskiego.

Szczegółowy przegląd obowiązków prawnych dotyczących oznakowania towarów

Zanim wprowadzą Państwo towar do obrotu (lub dopuszczą go do obrotu), muszą Państwo spełnić szereg obowiązków.

Czeskie i europejskie zasady oznakowania

Importer odpowiada za to, aby produkt spełniał wymogi dotyczące bezpieczeństwa i oznakowania. Towar musi być oznakowany w języku czeskim, zwłaszcza w zakresie informacji dotyczących bezpieczeństwa i instrukcji.

Produkt musi zawierać dane identyfikacyjne producenta i importera (firma, adres) oraz identyfikację produktu (typ, partia). W przypadku tzw. wyrobów określonych (elektronika, zabawki, środki ochrony indywidualnej, maszyny) musi być umieszczone oznakowanie CE, które potwierdza zgodność ze zharmonizowanymi przepisami UE.

Obowiązek zapewnienia instrukcji w języku czeskim

Zgodnie z ustawą o ochronie konsumenta sprzedawca lub importer musi zapewnić pisemne informacje o właściwościach, użytkowaniu i konserwacji produktu w języku czeskim.

Obowiązek ten obowiązuje również wtedy, gdy producent dostarczył instrukcję wyłącznie w języku obcym. Odpowiedzialność za tłumaczenie ponosi importer. Instrukcja musi być dołączona do produktu. Udostępnienie instrukcji wyłącznie w formie elektronicznej jest możliwe tylko w przypadku określonych kategorii towarów lub za zgodą konsumenta.

Co się dzieje, gdy nie spełnią Państwo obowiązków

ČOI może nałożyć karę pieniężną za wykroczenie. Zgodnie z ustawą o ochronie konsumenta grozi kara do 5 mln CZK (ok. 0,2 mln EUR). W przypadku naruszenia ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów lub wprowadzenia do obrotu niebezpiecznego produktu sankcja może sięgnąć nawet 50 mln CZK (ok. 2,1 mln EUR). W mniej poważnych przypadkach można nałożyć karę w drodze nakazu na miejscu do 10 000 CZK (ok. 410 EUR).

Oprócz kary pieniężnej głównym ryzykiem jest środek zakazujący wprowadzenia produktu do obrotu lub nakaz jego wycofania z rynku.

Co Państwu grozi

Jak prawidłowo odpowiedzieć na wezwanie urzędu

Jeżeli otrzymają Państwo wezwanie do przedłożenia dokumentów lub złożenia wyjaśnień, proszę przestrzegać poniższych zasad.

Treść odpowiedzi

Odpowiedź musi być rzeczowa, kompletna i zgodna z prawdą. Proszę zidentyfikować przesyłkę za pomocą sygnatury sprawy i numeru MRN. Proszę załączyć wymagane dokumenty, takie jak EU Declaration of Conformity, instrukcja w języku czeskim oraz zdjęcie etykiety z danymi importera. Jeżeli nie dysponują Państwo dokumentami, proszę wnieść o wyznaczenie odpowiedniego terminu na ich uzyskanie.

Wymogi formalne

Proszę komunikować się za pośrednictwem skrzynki danych (datová schránka) – jeżeli mają Państwo ustawowy obowiązek jej posiadania, jest to obowiązkowe. Proszę przestrzegać wyznaczonych terminów. Jeżeli nie zdążą Państwo w terminie, proszę przed jego upływem wnieść o przedłużenie. Urzędy zazwyczaj przychylają się do takiego wniosku, jeśli wykażą Państwo dobrą wolę.

Czas oczekiwania na decyzję

Organy administracyjne mają na wydanie decyzji terminy określone w správní řád, jednak w ramach postępowania celnego starają się działać szybciej. Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS mogą ponaglać załatwienie sprawy, jeżeli dochodzi do nieuzasadnionej przewlekłości.

Elektroniczne zgłoszenie celne i eCeP

Dla porządku: w przypadku przesyłek o niskiej wartości (do 150 EUR) osoby fizyczne mogą korzystać z aplikacji eCeP. Podmioty gospodarcze składają jednak zgłoszenia celne standardowo za pomocą specjalistycznego oprogramowania lub za pośrednictwem przedstawiciela.

Błędna klasyfikacja towaru lub zaniżenie ceny w zgłoszeniu celnym jest częstą przyczyną wymiaru dodatkowego cła i VAT, a także wszczęcia postępowania sankcyjnego. Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS współpracują ze zgłaszającymi celnymi i mogą pomóc w rozwiązywaniu sporów dotyczących wartości celnej lub klasyfikacji taryfowej.

Co robić, gdy wszczęto postępowanie w sprawie wykroczenia

Jeżeli ČOI lub urząd celny wszczyna postępowanie w sprawie wykroczenia, sytuacja jest poważna.

Przebieg postępowania

Otrzymają Państwo zawiadomienie o wszczęciu postępowania lub nakaz. Mają Państwo prawo wypowiedzieć się co do materiałów stanowiących podstawę decyzji, zgłaszać wnioski dowodowe i przeglądać akta sprawy. Nie należy lekceważyć skutków bierności, ponieważ to, czego nie podniosą Państwo w terminie, może później nie zostać uwzględnione.

Sprzeciw i odwołanie

Od nakazu można wnieść sprzeciw w ciągu 8 dni od doręczenia. Powoduje to uchylenie nakazu i kontynuowanie postępowania w trybie zwykłym. Od decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym można wnieść odwołanie w ciągu 15 dni od ogłoszenia decyzji. Organ odwoławczy zbada następnie zgodność postępowania z prawem.

Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS mogą reprezentować Państwa na wszystkich etapach postępowania administracyjnego, przygotować sprzeciw i odwołanie oraz bronić Państwa praw.

Praktyczne wskazówki w zakresie prewencji

• Proszę zweryfikować dostawcę i dokumentację przed złożeniem zamówienia. Proszę zażądać wzoru instrukcji i deklaracji zgodności jeszcze przed dokonaniem płatności.

• Proszę skonsultować oznakowanie. Proszę upewnić się, że opakowanie zawiera dane importera (Państwa) i teksty w języku czeskim.

• Proszę mieć przygotowaną procedurę. Wiedza, do kogo zadzwonić, gdy przesyłka utknie, ma kluczowe znaczenie.

Podsumowanie

Wstrzymanie zwolnienia przesyłki i kontrola ČOI to stresująca sytuacja, która wymaga fachowego podejścia. Chodzi o dwa wzajemnie powiązane postępowania, a błąd w jednym z nich może prowadzić do niepotrzebnych strat. Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS zajmują się tą problematyką od dawna.

Jeżeli nie są Państwo pewni, jak postąpić, prosimy o kontakt pod adresem konsultacja@arws.cz. Prawnicy kancelarii adwokackiej ARROWS udzielą Państwu porady prawnej, która jasno wskaże, czego realnie można się spodziewać i jak postępować. Kancelaria adwokacka ARROWS jest ubezpieczona od szkód do kwoty 350 000 000 CZK (ok. 14,4 mln EUR), co gwarantuje Państwu wsparcie silnego partnera.