Pieniądze w drodze

Rola pieniędzy między signingiem a closingiem

Wielu przedsiębiorców uważa, że gdy tylko umowa zostanie podpisana, transakcja jest w zasadzie zakończona. Rzeczywistość jest zupełnie inna. Signing nie jest zamknięciem finansowym – to jedynie prawne zobowiązanie, że obie strony chcą transakcję zrealizować.

Faktyczny transfer własności, kontroli i pieniędzy następuje dopiero przy closingu, czyli w momencie prawnym, w którym ostatecznie potwierdza się, że: właścicielem jest teraz kupujący, a sprzedający ma prawo do uzgodnionej ceny.

Pomiędzy tymi dwoma momentami „pieniądze są w ruchu” w tym sensie, że zaliczka na poczet ceny sprzedaży (ang. earnest money lub deposit) została zwykle już złożona do depozytu (escrow), co sygnalizuje powagę zamiaru kupującego i zabezpiecza sprzedającego na wypadek odstąpienia kupującego.

Finansowanie kupującego nie jest jeszcze sfinalizowane. Kupujący może wprawdzie mieć warunkową zgodę na kredyt (tzw. conditional approval), ale ostateczne podpisanie umów kredytowych i wypłata środków u notariusza czy w banku następuje dopiero przy closingu.

Sprzedający nie ma jeszcze ceny sprzedaży i choć oddala się od prowadzenia działalności, nie może jeszcze obniżać wartości majątku. Sprzedający musi działać w zwykłym trybie, jeśli wymaga tego umowa.

Depozytariusze (escrow agenci), prawnicy i inne osoby trzecie przechowują dokumenty, zabezpieczenia, a czasem także środki finansowe – wszystko czeka na uzgodnienie ostatniego zdania dokumentu closingowego i spełnienie warunków zawieszających.

Okres między signingiem a closingiem nazywa się w praktyce „interim period” lub „gap period” i może trwać od kilku dni (przy prostszych transakcjach) do kilku miesięcy (złożone transakcje M&A wymagające zgód regulacyjnych, inwestycje zagraniczne itp.).

Dlaczego pieniądze w tych kilku tygodniach są tak zagrożone?

Ryzyka dla sprzedającego: wartość przedsiębiorstwa się rozmywa

Jeżeli sprzedający przez pozostałe 60 dni do trzech miesięcy nie jest pod presją utrzymania działalności w normalnym stanie i zaczyna załatwiać sprawy jedynie „na ostatnią chwilę” (bez nowych inwestycji, bez konserwacji, bez rekrutacji), dochodzi do efektu „value leakage” – czyli wycieku wartości.

W szczególności mogą odchodzić pracownicy, ponieważ w okresie niepewności wokół transakcji kluczowi pracownicy mogą rozważać odejście, co zagraża stabilności operacyjnej przedsiębiorstwa.

Jeśli o transakcji wiadomo, kluczowi partnerzy handlowi mogą szukać alternatywy; zawieranie umów zwalnia i jest odkładane. Pieniądze mogą także „wyciekać” w postaci nadmiernych dywidend.

Jeśli sprzedający nie jest kontrolowany, może wypłacić sobie nadmierne dywidendy, przetransferować pieniądze na bok lub zaniechać bieżącej konserwacji majątku. Problemy prawne i operacyjne powstają, gdy prawnicy drugiej strony w okresie przejściowym często odkrywają wcześniej nieznane okoliczności.

Może chodzić na przykład o spór sądowy z byłym pracownikiem, niezbywalność licencji lub odmowę zgody urzędu. Dlatego wszystkie nowoczesne umowy M&A zawierają kowenanty operacyjne – prawne obowiązki sprzedającego do prowadzenia działalności w zwykłym toku aż do closingu.

Jeśli sprzedający naruszy ten kowenant (np. zamknie biuro, zwolni połowę zespołu bez zgody), kupujący ma prawo odmówić transakcji, aby chronić się przed niższą wartością nabywanego przedsiębiorstwa.

Prawnicy z ARROWS dopilnują takich elementów ochronnych już przy formułowaniu umowy i zapewnią ich zgodność z orzecznictwem i praktyką w danym państwie (np. w USA istnieje szczegółowe orzecznictwo Delaware Court of Chancery dotyczące tego, co rozumie się przez „zwykły tok”, aby zapobiec sporom).

Ryzyka dla kupującego: finansowanie zawodzi, warunki się zmieniają

Bardzo częstą przyczyną, dla której transakcje M&A nie dochodzą do skutku, jest niedokończenie finansowania. Kupujący miał warunkową zgodę na kredyt (tzw. conditional approval), ale między signingiem a closingiem świat się zmienił.

Bank (lender) zmienił rating, stopy rynkowe wzrosły lub u kupującego pojawił się problem. Typowe scenariusze obejmują sytuacje, w których kupujący nie otrzymuje ostatecznej zgody (tzw. clear to close).

Bank żąda dodatkowych dokumentów, zrewidowanych sprawozdań, potwierdzenia aktualnej sytuacji firmy – a gdy pojawi się coś, co nie zgadza się z pierwotną prognozą, odmawia finansowania.

Warunki finansowania mogą się pogarszać. Bank może powiedzieć: tak, finansujemy, ale oprocentowanie jest wyższe o punkt procentowy, albo wymagamy dodatkowych 5 % kapitału własnego, albo musicie spłacać wcześniej.

Bank może również zmienić zdanie co do spółki docelowej (target). Jeśli pojawiają się niepokojące informacje o branży, regulacjach lub klientach, bank uzna, że ryzyko jest nie do przyjęcia.

Sprzedający czuje się w tym momencie jak statysta – pieniądze są obiecane, ale nie przychodzą i nie wiadomo, kiedy i czy w ogóle przyjdą. Jeśli transakcja jest skonstruowana tak, że sprzedający (lub kupujący) mogą na pewnym etapie wycofać się z transakcji (tzw. walk-away right), może się zdarzyć, że właśnie te zmiany pozwolą jednej ze stron się wymknąć.

Prawnicy z ARROWS pomagają obu stronom, jasno definiując w samej umowie sprzedaży (tzw. purchase agreement), jakie zmiany finansowania są dopuszczalne, a jakie nie, i na którą stronę przechodzi ryzyko, jeśli warunki się zmienią.

Warunki, które muszą zostać spełnione przed wypłatą pieniędzy (warunki zawieszające)

Umowa między signingiem a closingiem zawiera zwykle listę obowiązkowych warunków zawieszających (ang. conditions precedent) – zdarzeń, które muszą nastąpić, aby transakcja mogła zostać zamknięta.

Jeżeli warunki te nie zostaną spełnione, kupujący (zazwyczaj) nie ma obowiązku zamknięcia transakcji i może odebrać zaliczkę na poczet ceny sprzedaży, jeśli przysługiwało mu prawo odstąpienia od umowy.

1. Zgody regulacyjne (antymonopolowe, inwestycje zagraniczne, licencje specjalne)

W Republice Czeskiej, jeśli transakcja jest wystarczająco duża (zwykle powyżej określonego obrotu ustalonego ustawą), musi zostać zatwierdzona przez czeski Urząd Ochrony Konkurencji (ÚOHS) na podstawie czeskiej ustawy nr 143/2001 Sb. o ochronie konkurencji.

W UE transakcję trzeba sprawdzić także pod kątem rozporządzenia UE w sprawie monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych (rozporządzenie (UE) 2019/452). Inwestor zagraniczny musi często skonsultować inwestycję także z czeskim Ministerstwem Przemysłu i Handlu (Ministerstvo průmyslu a obchodu, MPO) na podstawie czeskiej ustawy nr 34/2021 Sb., o kontroli inwestycji zagranicznych.

Zatwierdzenie przez ÚOHS w pierwszej fazie trwa standardowo 30 dni, w drugiej fazie zazwyczaj do 5 miesięcy. Kontrola inwestycji zagranicznych w MPO trwa w pierwszej fazie 30 dni kalendarzowych, w drugiej zazwyczaj 90 dni kalendarzowych (z możliwością przedłużenia do 150 dni).

W Republice Czeskiej jest to szczególnie istotne: jeśli strony wdrożą transakcję, zanim zostanie ona oficjalnie zatwierdzona (tzw. gun-jumping), grożą im na podstawie czeskiej ustawy o ochronie konkurencji kary do 10 % światowego obrotu netto za ostatni zamknięty okres rozliczeniowy.

W umowie M&A zawsze określa się zatem, kto będzie odpowiedzialny za uzyskanie zgód regulacyjnych i jakie remedies (środki zaradcze, np. sprzedaż części działalności) strona jest gotowa podjąć, aby zgodę uzyskać.

2. Finansowanie (po stronie kupującego)

Kupujący musi wykazać, że ma zapewnione finansowanie lub że bank (lender) wydał clear to close – ostateczną zgodę z konkretną kwotą i warunkami. Jeśli bank zawiedzie, kupujący zwykle nie może zamknąć transakcji (jeśli zastrzegł to w umowie), a sprzedający może albo zaufać kupującemu i liczyć na rozwiązanie, albo pozwać go za naruszenie umowy.

W niektórych przypadkach stosuje się reverse termination fees – karę, którą zapłaciłby kupujący, gdyby zrezygnował z transakcji z powodu niepowodzenia finansowania.

Prawnicy z ARROWS dbają o to, aby finansowanie zostało zapewnione z dużym wyprzedzeniem i aby było jasne, co się stanie, jeśli bank zawiedzie.

3. Prawdziwość oświadczeń i zapewnień (Representations and Warranties)

Umowa zawiera szereg oświadczeń i zapewnień (ang. representations and warranties) – oświadczeń sprzedającego, że majątek jest wolny od obciążeń, że nie ma ukrytych długów, że wszystkie umowy z klientami są w porządku itp.

W chwili closingu oświadczenia te muszą być nadal prawdziwe – jeśli okaże się, że były nieprawdziwe (np. pojawiła się wierzytelność, o której nikt nie wiedział), kupujący może odmówić zamknięcia transakcji.

Długość survival period (jak długo po closingu kupujący może podnosić, że oświadczenia były błędne) ma kluczowe znaczenie. Zwykle różni się ona dla zwykłych oświadczeń (12–24 miesiące) i oświadczeń fundamentalnych, takich jak własność czy umocowanie (czasem nawet kilka lat, w zależności od charakteru zapewnienia).

4. Zgody osób trzecich (partnerów i wierzycieli)

W umowie często pojawiają się warunki typu: „Transakcja może zostać zamknięta tylko wtedy, gdy wynajmujący zgodził się na nowy stosunek najmu z kupującym” lub „jeśli bank wyraził zgodę na zmianę własności akcji”.

Są to warunki krytyczne, które mogą zablokować całą transakcję, dlatego ważne jest, aby zająć się nimi z wyprzedzeniem.

Prawnicy z ARROWS mapują te warunki już w trakcie due diligence, a następnie przygotowują strategię uzyskania zgód (consent strategy) – plan, jak w porę i skutecznie uzyskać te zgody, aby uniknąć zbędnego czekania na ostatnią chwilę.

Ważne aspekty: jak pieniądze fizycznie się przemieszczają i gdzie są przechowywane

1. Jak przebiega przelew pieniędzy (wire transfer) przy closingu?Kupujący musi wysłać pieniądze (zwykle przelewem bankowym) 1–2 dni przed closingiem, aby zapewnić, że dotrą na czas. Bank udzielający kredytu również przekazuje środki kredytowe do depozytu (na rachunek escrow). Gdy depozytariusz (escrow agent, zwykle kancelaria prawna, notariusz lub bank) upewni się, że wszystkie pieniądze są na miejscu, a wszystkie dokumenty są podpisane i w porządku, wydaje polecenie przeniesienia własności i wypłaty na rzecz sprzedającego.

2. Czym jest depozyt (escrow) i jak chronić znajdujące się w nim pieniądze?Depozyt (escrow) to neutralna osoba trzecia (zwykle kancelaria prawna, notariusz lub bank), która przechowuje pieniądze i dokumenty sprzedającego i kupującego, dopóki nie zostaną spełnione wszystkie warunki umowne. Bez depozytu sprzedający ryzykowałby, że przeniesie własność i nigdy nie otrzyma pieniędzy.
Umowa depozytu musi być bardzo jasna – kto może żądać wydania środków z rachunku depozytowego, w jakiej kolejności, jakie są terminy na zgłoszenie zastrzeżeń itp.

3. Co się stanie, jeśli kupujący w ostatniej chwili zmieni zdanie?Jeśli kupujący naruszy umowę, wycofując finansowanie bez uprawnienia (tj. naruszy warunek umowny), sprzedający może zwykle zatrzymać zaliczkę na poczet ceny sprzedaży (złożoną w depozycie). Może również żądać specific performance (wykonania zobowiązania w naturze) – nakazu sądowego, aby kupujący zamknął transakcję, jeśli jest to prawnie możliwe.

Tabela ryzyk: pieniądze między signingiem a closingiem

Co się dzieje, gdy kupujący jest dłużnikiem hipotecznym (przykład nieruchomości)

Szczególny przypadek przy zakupie nieruchomości: jeśli kupujący finansuje zakup kredytem hipotecznym, między signingiem a closingiem jest zależny od tego, czy bank w określonym dniu wyda clear to close – zgodę potwierdzającą, że kredyt hipoteczny jest w pełni gotowy do wypłaty.

Bank będzie chciał ostatniej weryfikacji – aktualnych sprawozdań, potwierdzenia, że kupujący nadal jest zatrudniony, że nie zaciągnął kolejnych pożyczek itp. W niektórych krajach (np. w USA) przy closingu odbywa się tzw. wet closing – kupujący i sprzedający spotykają się fizycznie, podpisują wszystkie dokumenty i w tej samej chwili pieniądze zostają przelane, a majątek przekazany.

Gdzie indziej stosuje się dry closing – dokumenty podpisuje się jednego dnia, ale pieniądze i własność przechodzą dopiero później, gdy strony upewnią się, że wszystko jest w porządku.

W Republice Czeskiej zakup nieruchomości odbywa się często za pośrednictwem adwokackiego lub notarialnego depozytu ceny sprzedaży, który zapewnia, że przy closingu (lub bezpośrednio po nim) jednocześnie przechodzi własność (przez wpis do czeskiego katastru nieruchomości (katastr nemovitostí)) i zostaje uwolniona cena sprzedaży.

Notariusz lub adwokat pilnuje, aby wszystkie pieniądze były na miejscu i aby żadna ze stron nie mogła „uciec” bez wykonania swoich zobowiązań.

Kowenanty operacyjne: jak chronić działalność w okresie przejściowym

Kowenanty operacyjne (operating covenants) to prawne obowiązki sprzedającego, aby w okresie między signingiem a closingiem prowadził działalność w zwykłym toku bez zasadniczych zmian.

Ponadto, aby nie inwestował dziesiątek milionów bez zgody kupującego, nie sprzedawał istotnego majątku ani kluczowych klientów, nie wypłacał sobie wysokich dywidend ani milionowych premii niezgodnych ze zwykłą praktyką.

Wreszcie nie może zatrudniać ani zwalniać pracowników bez konsultacji z kupującym lub jego zgody.

Jeśli sprzedający naruszy kowenanty operacyjne, kupujący ma prawo zamknąć transakcję po obniżonej cenie (tzw. purchase price adjustment) lub uzależnić zamknięcie transakcji od przywrócenia przez sprzedającego działalności do stanu pierwotnego.

W skrajnych przypadkach może odebrać zaliczkę na poczet ceny sprzedaży i odstąpić od transakcji (jeśli umowa na to pozwala). Prawnicy z ARROWS pilnują, aby kowenanty operacyjne nie były zbyt niejasne.

Na przykład zdanie „sprzedający będzie prowadził działalność w zwykłym toku” jest zbyt ogólnikowe – sędzia może je interpretować różnie i powstanie spór.

Lepiej napisać: „bez zgody kupującego sprzedający nie może: (i) obniżyć przychodów o więcej niż 10 %, (ii) zwolnić więcej niż 3 członków najwyższego kierownictwa, (iii) podpisać umów przekraczających X mln CZK itp.”

Working Capital Adjustment: jak pieniądze są wyliczane w ostatniej chwili

W transakcjach M&A częścią porozumienia o cenie jest często tzw. working capital adjustment – korekta ceny w zależności od wysokości „kapitału obrotowego” (aktywa krótkoterminowe minus zobowiązania krótkoterminowe) w chwili closingu.

Idea jest prosta: umowę podpisuje się z szacunkową ceną, ale w trakcie okresu przejściowego kapitał obrotowy może się zmienić. Jeśli bieżące należności zmalały (klienci płacą mniej) lub rosną zobowiązania (dostawcy czekają na zapłatę), kapitał obrotowy jest niższy.

Kupujący nie powinien płacić tyle samo, co gdyby był on wysoki, dlatego korekta ceny jest ważna dla sprawiedliwego rozliczenia.

Typowy scenariusz: uzgodniony docelowy kapitał obrotowy (Target Working Capital, TWC) wynosi 10 mln CZK (ok. 411 500 EUR), a closing następuje przy rzeczywistym kapitale obrotowym (Actual Working Capital, ACW) w wysokości 7 mln CZK (ok. 288 100 EUR).

Korekta ceny wynosi wtedy ACW – TWC = 7 – 10 = –3 mln CZK (ok. 123 500 EUR). Sprzedający musi zwrócić kupującemu 3 mln CZK (kwota ta jest zwykle wyrównywana z depozytu).

Natomiast jeśli ACW jest wyższy (np. 12 mln CZK (ok. 493 800 EUR)), sprzedający otrzymuje dopłatę, co jest korzystne dla sprzedającego.

Prawnicy z ARROWS pilnują, aby definicja kapitału obrotowego była absolutnie jasna – co się wlicza, a co nie. Ponadto, aby przewidziano wystarczający termin na wyliczenie (post-closing adjustment, zwykle 60–90 dni po closingu).

W razie sporu ważne jest jasno określone postępowanie: która strona wybiera audytorów, jak spór zostanie rozstrzygnięty itp. Bez jasnej definicji często powstają spory – sprzedający i kupujący różnie interpretują pojęcia i dochodzi do batalii prawnej, która może trwać latami i kosztować setki tysięcy koron czeskich w honorariach prawników.

Representation and Warranty Insurance (RWI): ubezpieczenie od błędów

Ze względu na ryzyko, że oświadczenia sprzedającego mogą być błędne, wiele transakcji M&A jest obecnie ubezpieczanych za pomocą Representation and Warranty Insurance (RWI).

RWI to polisa, którą zwykle zawiera kupujący i która wypłaci mu odszkodowanie, jeśli po closingu okaże się, że któreś z oświadczeń było nieprawdziwe (w granicach limitu polisy i poza przypadkami wyłączonymi).

RWI ma zalety: sprzedający nie musi znosić długiego okresu odpowiedzialności (survival period), ponieważ polisa chroni kupującego także po closingu. Ponadto ogranicza konfrontację prawną – zamiast procesu między stronami sprawę rozwiązuje ubezpieczenie.

Pozwala sprzedającemu na „czyste wyjście” z transakcji (clean exit) przy minimalnej odpowiedzialności, co jest dla niego dużą zaletą.

RWI ma jednak także limity (cap), udział własny (deductible), wyłączenia, a okres ochrony jest ograniczony. Prawnicy z ARROWS ocenią z Tobą, czy RWI ma sens, jakie limity i wyłączenia są do przyjęcia i jaki powinien być zakres ochrony.

Interim covenants: co sprzedającemu wolno (a czego nie) w okresie przejściowym

Nowoczesne umowy sprzedaży zawierają szczegółową listę interim covenants – obowiązków sprzedającego w okresie przejściowym.

Jeśli sprzedający naruszy interim covenant, kupujący ma (zwykle) prawo zamknąć transakcję po skorygowanej (niższej) cenie. Może również uzależnić zamknięcie od naprawienia naruszenia.

W skrajnych przypadkach kupujący ma prawo odstąpić od transakcji i odebrać zaliczkę na poczet ceny sprzedaży.

Prawnicy z ARROWS dbają o to, aby interim covenants były konkretne i mierzalne (a nie tylko ogólnikowy „zwykły tok”). Ponadto, aby były egzekwowalne (z jasną procedurą kontroli i rozwiązywania problemów).

Ważne jest, aby były zgodne z orzecznictwem i porządkiem prawnym danego państwa (np. w USA często powołuje się orzeczenia Delaware Court of Chancery, które ustanowiły szereg precedensów).

Depozyt (escrow): jak się chronić, gdy pieniądze „znikną” lub zostaną zamrożone

Depozyt (escrow) to neutralny rachunek (zwykle w banku, u notariusza lub adwokata), na którym składa się zaliczkę na poczet ceny sprzedaży od kupującego (na początku procesu) oraz część ceny sprzedaży przeznaczoną na pokrycie ewentualnych strat z tytułu naruszenia oświadczeń i zapewnień (przy closingu).

Ponadto składa się tu pieniądze na naprawę spraw, które w okresie przejściowym okazały się problematyczne, co zapewnia ochronę finansową obu stron transakcji.

Umowa depozytu musi jasno określać, ile pieniędzy jest złożonych i na jak długo. Musi także określać, kto jest uprawniony do pobrania pieniędzy i na jakich warunkach.

Powinna precyzować, co się stanie, jeśli strony się nie porozumieją (zwykle prowadzi to do decyzji depozytariusza, arbitrażu lub postępowania sądowego).

Bez jasnej umowy depozytu mogą pojawić się problemy, na przykład kupujący pobierze pieniądze bez zgody sprzedającego lub sprzedający pobierze pieniądze, choć miały one stanowić zabezpieczenie.

Kolejny problem może powstać, gdy depozytariusz (bank, prawnik) bezprawnie pobierze wysokie honoraria, a los reszty pieniędzy jest niepewny. Po closingu kupujący nie może pobrać pieniędzy na naprawę, ponieważ nie ma jasnej zgody depozytariusza lub sprzedającego.

Prawnicy z ARROWS ustalą z Tobą umowę depozytu tak, aby pieniądze były chronione, ale jednocześnie nie musiały „utykać” w depozycie dłużej, niż to konieczne.

Czym różnią się signing i closing w różnych krajach?

W USA (zwłaszcza w obrocie nieruchomościami)

• Signing to podpisanie umowy.
• Closing to często fizyczne spotkanie u notariusza/depozytariusza (escrow agent), gdzie podpisuje się dokumenty końcowe, przelewa pieniądze i przenosi własność.
• Pomiędzy nimi upływa 30–45 dni, w trakcie których przeprowadza się inspekcję nieruchomości, wycenę i weryfikację własności (title search).
• W transakcjach M&A (zakup spółki) signing i closing dzielą często miesiące, ponieważ potrzebne są zgody regulacyjne i zapewnienie finansowania.

W Republice Czeskiej (M&A)

• Signing to podpisanie umowy w wersji pełnej (long-form), np. umowy sprzedaży akcji – Share Purchase Agreement, SPA.
• Closing to podpisanie krótkiej umowy przenoszącej (short-form), np. umowy przeniesienia akcji lub udziałów, oraz wpis zmiany do czeskiego rejestru handlowego (obchodní rejstřík).
• Pomiędzy nimi upływa zwykle 4–12 tygodni z powodu zgód regulacyjnych (ÚOHS, Ministerstwo Przemysłu i Handlu w przypadku inwestycji zagranicznych).
• W niektórych przypadkach signing i closing odbywają się tego samego dnia (simultaneous signing and closing), jeśli nie ma żadnych warunków zawieszających (co przy złożonych transakcjach M&A zdarza się raczej rzadko).

W UE

• Podobnie jak w Republice Czeskiej, signing to podpisanie umowy głównej, a closing to moment, w którym własność faktycznie przechodzi.
• W ramach zasad kontroli inwestycji zagranicznych (EU FDI screening regimes) może wystąpić dodatkowe opóźnienie związane ze zgodą państwową, które wydłuża okres przejściowy.

Typowe problemy powstające między signingiem a closingiem

Problem 1: „Zmieniła się sytuacja w branży”

Przykład: Kupujesz firmę deweloperską, umowę podpisujesz w styczniu. W lutym rząd niespodziewanie przeforsowuje nowe prawo budowlane, które drastycznie ogranicza możliwości zabudowy i tym samym znacząco obniża wartość nabywanej spółki.

Skutek: Jeśli umowa zawiera skuteczną klauzulę Material Adverse Change (MAC), kupujący może być uprawniony do odstąpienia od transakcji lub wynegocjowania obniżenia ceny, ponieważ takie zdarzenie istotnie niekorzystnie wpłynęło na sytuację ekonomiczną spółki docelowej.

Bez takiej klauzuli ryzyko ponosi kupujący.

Problem 2: „Niejasności w księgowości”

Przykład: W trakcie due diligence okazało się, że księgowość sprzedającego nie jest w pełni w porządku i wymaga korekt. Umowa sprzedaży przewidywała, że sprzedający przedłoży do closingu zrewidowane sprawozdania. Sprzedający tego nie wykonuje lub przedkłada sprawozdania, które nadal zawierają znaczne nieścisłości.

Skutek: Niespełnienie tego warunku zawieszającego uniemożliwia closing. Kupujący może żądać wykonania, odstąpić od umowy i żądać zwrotu zaliczki albo uzgodnić przedłużenie terminu closingu i dodatkowe zobowiązanie sprzedającego do naprawy, ewentualnie obniżkę ceny sprzedaży.

Problem 3: „Opóźnienie zgody regulacyjnej”

Przykład: Transakcja wymaga zgody ÚOHS. Zwykły 30-dniowy termin pierwszej fazy postępowania zostaje przekroczony, ponieważ ÚOHS żąda dodatkowych informacji i postępowanie przeciąga się do kilku miesięcy lub nawet zostaje wszczęta druga faza postępowania.

Skutek: Opóźniona zgoda może sprawić, że zarówno kupujący, jak i sprzedający stracą zainteresowanie transakcją, jeśli termin closingu zbytnio się oddali.

Umowa powinna zawierać postanowienia o tym, jak postępować w razie przedłużenia terminów i czy któraś ze stron ma prawo odstąpić, jeśli zgoda nie zostanie uzyskana do określonej daty (long stop date).

Problem 4: „Roszczenia prawne osób trzecich”

Przykład: Między signingiem a closingiem pojawia się spór sądowy, który przeciwko spółce docelowej wszczął były pracownik lub konkurent, żądając znacznego odszkodowania.

Skutek: Takie roszczenie mogłoby stanowić naruszenie oświadczeń i zapewnień sprzedającego o braku sporów.
Kupujący może skorzystać z polisy RWI (jeśli została zawarta), żądać obniżenia ceny sprzedaży lub odłożyć closing do czasu wyjaśnienia sytuacji. W poważnych przypadkach może to stanowić podstawę do odstąpienia od umowy, zwłaszcza jeśli spór kwalifikuje się jako Material Adverse Change.